T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/1027 Esas - 2022/1557
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİKARAR
ESAS NO: 2022/1027 Esas
KARAR NO: 2022/1557
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLİ: ...
DAVALI : HASIMSIZ HASIMSIZ -
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı))
DAVA TARİHİ: 16/12/2022
KARAR TARİHİ: 20/12/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 20/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... tarafından muhatabının Garanti ...şubesi, lehtarının ...Ltd.Şti olduğu, 07/02/2023 vade tarihli, ... numaralı, 50.000 TL bedelli çekin keşide edildiğini, müvekkilinin bu çeki ...Ltd.Şti'ne göndermek üzere... Şirketi Serdivan/Sakarya şubesine 07/12/2022 tarihinde teslim ettiğini, söz konusu çekin kargo şirketine teslim edildikten sonra Bakırköy aktarmada zayi olduğunu, kargo şirketinin çekin bulunamadığını belirttiklerini, çeki eline geçiren kişinin çek karşılığını bankadan tahsil etmesi veya çeki işletmesi tehlikesi olduğunu, açıklanan nedenlerle dava konusu çek üzerine ödeme yasağı konulmasını ve çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Olaya ilişkin yasal düzenlemeler ve yargı içtihatları değerlendirilecek olursa; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun iptali düzenleyen "Önleyici önlemler" başlıklı 757. maddesinde;
'' (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.
(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir."
"İade davası" başlıklı 763. maddesinde ise;
'' (1) Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Kanunun "İptal kararı" başlıklı 764. maddesi uyarınca;
''(1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.
(2) Poliçenin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir.
Hükümleri yer almaktadır.
Anılan maddeler uyarınca, çekin iptaline ilişkin dava açma hakkı çeki kaybeden hamile aittir. Çekin hamili çekin iptal davasını olumlu şekilde sonuçlandırdıktan sonra çek bedelini çekin keşidecisinden talep edebilir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2013/11-1884-2015/1059 E-K)
Somut olay yukarıdaki açıklamalar ile birlikte değerlendirilecek olursa; Mahkemece, iddia ve dosya kapsamına göre, davacının davaya konu çeki kargo vasıtasıyla dava dışı ....Ltd. Şti.' ye göndermek üzere... Şubesine 07.12.2022 tarihinde teslim ettiği, çekin kargoda zayi olduğundan bahisle davacının keşidecisi olduğu Garanti BBVA Bank ... Şubesi, lehtarının ...Ltd. Şti. olduğu, 50.000,00 (ellibin) TL tutarında, 07.02.2023 vade tarihli, ... nolu çek iptalini talep etmiş, anılan beyan içeriklerinden ve çekin fotokopisinden davacının keşideci konumunda olduğu, bu haliyle TTK m.818/1-s yollamasıyla 757 ila 763 ve 764/1 maddeleri uyarınca maddeler uyarınca, çekin iptaline ilişkin dava açma hakkının çeki kaybeden hamile ait olduğu, eldeki davada dava dilekçesinin içeriğine ve çek fotokopisine göre davacının çek hesabının sahibi olduğu, çekin keşidecisi olduğu, çekin iptalini isteyemeyeceği (Benzer yönde Sakarya BAM .... Hukuk Dairesinin ...esas ... karar sayılı ilamı)anlaşılarak davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar vermek gerekmiştir.
Davanın 6102 sayılı yasanın 4.maddesi, 6100 sayılı yasanın 382/1-e-6.maddeleri gereği basit yargılama usulüne tabi olduğu, 6100 sayılı 320/1.maddesi gereği basit yargılama usulüne tabi olan davalarda mümkün olan hallerde taraflar duruşmaya davet edilmeden dosya üzerinden karar verilebileceği, dosyadaki delillerin hüküm vermeye elverişli olması nazara alındığında, dosya üzerinden karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın HMK. 6100 sayılı kanunun 114/1-d ve 115/2. Maddeleri gereği aktif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 80,70-TL harçtan peşin alınan 853,88-TL harcın mahsubu ile fazla alınan 773,18-TL harcın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacı tarafa iadesine,
3-Davacı tarafından yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacı vekilinin yokluğunda dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda verilen kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(İki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere tensiben karar verildi. 20/12/2022
Katip...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı