T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/1036 Esas - 2022/1572
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/1036 Esas
KARAR NO: 2022/1572
HAKİM:...
KATİP:...
DAVACI :...
VEKİLLERİ: ...
DAVALI : (-HASIMSIZ)
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 20/12/2022
KARAR TARİHİ: 22/12/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 22/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı...Limited Şirketi'nin borcuna karşılık olarak ING Bank ... Şubesine ait Keşidecisi davacı ... Ltd. Şti. 'nin ... hesap numaralı, 6.000,00 TL bedelli,...seri nolu, 20.02.2009 keşide tarihli, alacaklısı...Limited Şirketi olan çeki keşide ederek alacaklı...Limited Şirketi'ne teslim etmiş olduğunu, Alacaklı şirket tarafından söz konusu çekin ...a ciro edilmiş, son hamil ve ciranta olan ... tarafından çekin ödenmemesi üzerine Ankara .... İcra Müdürlüğü ... sayılı dosyası ile ilamsız icra takibinin başlatılmış olduğunu, davacı şirketin mezkur çeke konu borcunu alacaklıya ödeyerek borcunu kapatmış ise de ekli tutanakta da görüleceği üzere alacaklı...tarafından çek aslı kaybedildiğinden ötürü çekin aslının müvekkil borçlu şirketçe teslim alınamamış olduğunu, müvekkil şirketin uzun yıllardır ticari hayatta aktif bir şirket olduğunu, iş bu çek iptal davasına konu çekin banka kayıtlarında ödenmedi olarak gözükmesi dolayısıyla davacının, banka kayıtlarındaki olumsuz kaydın düzeltilmesi için bankaya başvurmuş ancak banka tarafından ancak çek iptal kararı getirilmesi halinde ''ödenmedi'' kaydının düzeltilebileceği bilgisinin verilmiş olduğunu, keşidecisi davacı ...Şubesine ait ...hesap numaralı, 6.000,00 TL bedelli, ...seri nolu, 20.02.2009 keşide tarihli alacaklısı...Limited Şirketi olan çekin borcunun davacı tarafından ödenmesine rağmen, son ciranta tarafından çekin kaybedilmesi dolayısıyla müvekkil tarafından çek aslının teslim alınamaması dolayısıyla söz konusu durumun davacı banka kayıtlarında ve ticari hayatında mağduriyetine neden olduğunu, bu doğrultuda zayi nedeniyle iptal davası açılması ve ilgili çekin kötü niyetli şahıslar tarafından bankadan tahsil edilmesini engellemek için ödeme yasağı kararı alınması talebinde bulunma zorunluluğu hasıl olduğunu, Tüm bu nedenlerle; davanın kabulü ile ING Bank ...Şubesine ait ... hesap numaralı, 6.000,00 TL bedelli, ... seri nolu çek hakkında öncelikle ödeme yasağı kararı verilerek ibrazında 3.kişilere ödenmemesi ve mahkemeye bilgi verilmesi için ilgili bankaya müzekkere yazılmasını, yargılama neticesinde dava konusu çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Olaya ilişkin yasal düzenlemeler ve yargı içtihatları değerlendirilecek olursa; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun iptali düzenleyen "Önleyici önlemler" başlıklı 757. maddesinde;
'' (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.
(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir."
"İade davası" başlıklı 763. maddesinde ise;
'' (1) Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Kanunun "İptal kararı" başlıklı 764. maddesi uyarınca;
''(1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.
(2) Poliçenin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir.
Hükümleri yer almaktadır.
Anılan maddeler uyarınca, çekin iptaline ilişkin dava açma hakkı çeki kaybeden hamile aittir. Çekin hamili çekin iptal davasını olumlu şekilde sonuçlandırdıktan sonra çek bedelini çekin keşidecisinden talep edebilir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2013/11-1884-2015/1059 E-K)
Somut olay yukarıdaki açıklamalar ile birlikte değerlendirilecek olursa; Mahkemece, iddia ve dosya kapsamına göre, davacının davaya konu çeki dava dışı... Ltd. Şti ye keşide ettiği, daha sonra çekin en son hamil olan... tarafından takibe konulduğu, çek bedelinin ödenmesine rağmen son hamil tarafından kaybedilmek suretiyle çekin zayi olduğundan bahisle davacının keşidecisi olduğu ING Bank ...Şubesine ait, lehtarının...ı Ltd. Şti olduğu, 6.000,00 TL bedelli, 20.02.2009 keşide tarihli, ...nolu çek iptalini talep etmiş, anılan beyan içeriklerinden ve çekin fotokopisinden davacının keşideci konumunda olduğu, bu haliyle TTK m.818/1-s yollamasıyla 757 ila 763 ve 764/1 maddeleri uyarınca maddeler uyarınca, çekin iptaline ilişkin dava açma hakkının çeki kaybeden hamile ait olduğu, eldeki davada dava dilekçesinin içeriğine ve çek fotokopisine göre davacının çek hesabının sahibi olduğu, çekin keşidecisi olduğu, çekin iptalini isteyemeyeceği (Benzer yönde Sakarya BAM 7. Hukuk Dairesinin 2022/1182 esas 2022/1434 karar sayılı ilamı)anlaşılarak davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar vermek gerekmiştir.
Davanın 6102 sayılı yasanın 4.maddesi, 6100 sayılı yasanın 382/1-e-6.maddeleri gereği basit yargılama usulüne tabi olduğu, 6100 sayılı 320/1.maddesi gereği basit yargılama usulüne tabi olan davalarda mümkün olan hallerde taraflar duruşmaya davet edilmeden dosya üzerinden karar verilebileceği, dosyadaki delillerin hüküm vermeye elverişli olması nazara alındığında, dosya üzerinden karar verilmiştir.
Hüküm: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın HMK. 6100 sayılı kanunun 114/1-d ve 115/2. Maddeleri gereği aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
2-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
3-Artan gider avansının karar kesinleştiğinden yatırana iadesine,
4-Gerekçeli kararın HMK nun 321/2 maddesi uyarınca talep aranmaksızın davacı tarafa tebliğine,
Dair; davacı tarafın yokluğunda dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda verilen kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(İki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere tensiben karar verildi. 22/12/2022
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı