T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/1057 Esas - 2024/471
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/1057 Esas
KARAR NO: 2024/471
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 23/12/2022
KARAR TARİHİ: 12/09/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 16/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı hakkında davacıya ödenmeyen mıcır nakliyatından kaynaklı borca konu Pamukova İcra Dairesi 2022/501 esas numaralı takip dosyası ile icra takibi başlatıldığını, takip kapsamında ödeme emrinin davalı tarafa tebliğ edildiğini ve davalının haksız olarak borca ve tüm ferilerine itiraz ettiğini, itiraz üzerine taraflarınca arabuluculuğa başvurulduğunu ancak taraflar arasında anlaşma sağlanamadığını, davalı tarafça borca itiraz edildiğini, söz konusu itirazın haksız ve davacının alacağının sabit olduğunu, davalının dava dilekçesi ekinde sunulan cari hesap raporu ve fatura alışverişi sonucunda toplam ... TL bakiye borcu bulunduğunu, söz konusu fatura, e-fatura olarak düzenlemiş olup faturanın kendisine tebliğinden itibaren kabul ya da ret olanağı bulunduğunu ancak davalı tarafından süresi içinde herhnagi bir ret işlemi yapılmadığını ve yine TTK 18/3 maddesi gereğince de herhnagi bir harici yol ile fatura reddine ilişkin bir bildirimde bulunmayarak faturayı kabul ettiğini, davalı tarafın haksız ve dayanaktan yoksun itirazının iptaline ve takibin kaldığı yerden devamına, kötü niyetli olarak yapılmış itiraz nedeniyle davalı tarafın %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine,
Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı tarafından ikame edilen davanın süresi içerisinde açılmadığını süresinde açılmayan davanın öncelikle süre yönünden reddi gerektiğini, söz konusu faturanın gönderilmiş oluğunu kabul etmemekle beraber, faturanın gönderilmiş olmasının davacı taraf ile vekil eden arasında alacak doğuracak şekilde bir akdi ilişkin mevcut olduğunun göstergesi olmadığını,. Davalı firma ile usul ve yasaya uygun olarak kurulmuş bir sözleşme mevcut olmadığından davacı taraftan mal ve hizmet alımı olmadığını,
davacı tarafın belirli ve likit bir alacağı olmadığından tazminat talebinin şartlarının oluşmadığını, alacaklı olduğunu iddia eden davacı tarafa, davalının herhangi bir borcunun bulunmadığını, haksız, yasal dayanaktan yoksun ve kötü niyetli olarak ikame edilmiş bulunan davanın reddine,
davacı aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; Pamukova İcra Dairesinin 2022/501 Esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptalinin gerekip gerekmediği, icra dosyası kapsamında davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarının ne kadar olduğu, icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarındadır.
Pamukova İcra Dairesinin 2022/501 Esas sayılı dosyası UYAP sisteminden ilgili dosya olarak eklenerek incelenmiştir.
Ali Fuat Cebesoy Vergi Dairesi Müdürlüğünden davacı şirket ve davalı şirketin 2020 ve 2021 yıllarına ait BA ve BS formları celp edilerek incelenmiştir.
Yapıkredi Bankası A.Ş'den celp edilen belgeler incelenmiştir.
Yeminli Mali Müşavir - Bağımsız Denetçi ...'ın 02/05/2024 tarihli bilirkişi raporu ve 13/07/2023 tarihli bilirkişi ek raporu dosya uhdesine alınarak incelenmiştir.
Serbest Muhasebeci Mali Müşavir ...'nın 08/05/2024 tarihli bilirkişi raporu ve 14/03/2024 tarihli bilirkişi ek raporu dosya uhdesine alınarak incelenmiştir.
Davacı ve davalı tarafça dosyaya ibraz edilen bilgi, belge ve itirazlar incelenmiştir.
Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde;
Dava: Faturaya dayalı açık hesap alacağına ilişkin başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davasıdır.
Pamukova İcra Müdürlüğünün 2022/501 esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde: davacı alacaklı tarafça borçlu davalı aleyhinde ...TL toplam alacak üzerinden ilamsız icra takibine girişildiği, ödeme emrinin borçluya tebliğ edilmesi üzerine süresinde borçlu vekili tarafından icra dairesine süresinde verilen itiraz dilekçesi ile borca itiraz edilerek takibin durdurulduğu anlaşılmıştır.
6098 sayılı TBK’nun 133.maddesi "yeni bir borçla mevcut bir borcun sona erdirilmesi ancak tarafların bu yöndeki açık iradesi ile olur,özellikle mevcut borç için kambiyo taahhüdünde bulunulması veya yeni bir alacak senedi ya da yeni bir kefalet senedi düzenlenmesi tarafların açık yenileme iradeleri olmadıkça yenileme sayılmaz’’ hükmünü içermektedir.
Çek verilmesi suretiyle cari hesap borcunun sona erdirildiği konusunda taraflar arasında bir sözleşme sunulamadığına ve bu konuda açık iradeleri bulunduğu kanıtlanamadığına göre,alacaklı tarafından tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla cari hesap ilişkisine dayanılarak da alacak talep edilebilir.(Y. 19 HD 16/10/2017 tarihli 2016/10026 E. Ve 2017/6954 K. Sayılı ilamı)
Yargıtay 19 Hukuk Dairesinin 25/10/2018 Tarih, 2018/2599 Esas 2018/5261 Karar Sayılı ilamında, "... davalı tarafından form BA belgeleriyle vergi dairesine bildirildiği, bu nedenle söz konusu faturanın ve fatura içeriği malzemenin teslim edildiğinin kabulü gerektiği..." belirtilmiştir.
Tarafların BA ve BS kayıtlarında dava konusu faturaların kayıtlı olması halinde tarafların ticari defterlerinin incelenmesine gerek yoktur. Zira münazaalı hususlar bizatihi tarafların kayıtları ile ispatlanmış kabul olunur (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 19/11/2015 tarih 2015/3302E. 2015/12272K. sayılı kararı).
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 21/2. Maddesinde bir faturayı alan kimse aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde münderecatı hakkında bir itirazda bulunmamışsa münderecatını kabul etmiş sayılacağı, buna göre fatura tek başına alacağın varlığını kanıtlamaz ise de ticari defterlere kaydedilmiş olması malın teslim alındığı ve içeriğinin kabul edildiğine karine teşkil eder. Yine aynı madde uyarınca, faturanın içeriğine kanunda öngörülen süre içerisinde itiraz edilebilir.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun “ispat yükü” başlıklı 6. maddesinde, kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü tutulmuştur.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “ispat yükü” başlıklı 190. maddesinin 1. fıkrasında yukarıdaki düzenlemeye paralel olarak ispat yükünün kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa ait olacağı belirtilmiştir. Yine anılı maddenin 2. fıkrasında kanuni bir karineye dayanan tarafın, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altında olduğu belirtilmiş; kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı tarafın kanuni karinenin aksini ispat edebileceği kabul edilmiştir.
Kanuni karine, belli bir vakıadan, belli olmayan diğer bir vakıa için kanun tarafından çıkarılan sonuçtur. Kanuni karineler de adi kanuni karine ve kesin kanuni karine olarak ikiye ayrılmaktadır. Adi kanuni karineler aksi ispat edilebilen karineler iken, kesin kanuni karinenin varlığı hâlinde karşı taraf bunun aksini ispat edemez (K., Baki: Medeni Usul Hukuku Ders Kitabı, Ocak 2021, S. 244 vd.). Karinenin varlığı hâlinde, karineye dayanan taraf sadece karinenin temelini ispatla yükümlüdür. Kesin kanunî karineler dışında, karşı taraf karinenin aksini ispat edebilir. Karine söz konusu olduğunda, karşı ispat faaliyetinden değil, karine ile kabul edilen durumun aksini ispat etmek gerekir. (Bakınız: Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 02.03.2021 Tarih 2017/(19)11-926 Esas 2021/177 K. Sayılı ilamı)
6102 sayılı TTK'nın 21. maddesinin 2 ve 3. fıkrasındaki karine aksi ispat edilebilen adi bir karinedir. Faturaya itiraz, faturanın teslim alındığı tarihten itibaren sekiz gün içinde yapılmalıdır. İtirazın sekiz gün içinde karşı tarafa varması şart değildir. Sekiz günlük süre, hak düşürücü süre veya zamanaşımı süresi değildir. Sadece ispat yükünün yer değiştirmesi açısından önem taşır. Sekiz günlük süre içinde itiraz edildiği taktirde, fatura içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunu ispat külfeti faturayı veren tarafa ait iken, sekiz günlük sürenin geçmesinden sonra itiraz edilmemesi halinde, fatura içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığını ispat külfeti faturayı alan tarafa ait olur. Faturayı alan her türlü delille bu külfeti yerine getirebilir (Bakınız Yargıtay 15. Hukuk Dairesi 11.11.2020 T. 2019/3926 E. 2020/2954 K. Sayılı ilamı).
Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması ve defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir. Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacının, davalıdan cari hesap alacaklısı olduğu iddiasıyla başlattığı icra takibinin davalının itirazı ile durduğu, itirazın iptali için iş bu davanın ikame edildiği, davalının sunduğu cevap dilekçesinde, davalı taraf davacı ile ticari ilişkisi olmadığını belirttiği; taraflar arasında akdi ilişki ve ödeme hususlarında uyuşmazlık bulunduğu anlaşılmıştır.
Hem delil olarak dayanılması hem de tarafların tacir olmaları nedeni ile HMK 222 ve TTK 83. Maddeler kapsamında tarafların ticari defterlerinin incelenmesine karar verildiği, tarafların ibraz edilen ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, açılış ve kapanış tasdiklerinin süresinde yapıldığı, icra takibine ve davaya konu edilen faturaların davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalının ticari defterlerine göre davacıya ...TL. borçlu olduğunun belirtildiği, davalı taraf, takibe itiraz ve cevap dilekçelerinde, akdi ilişkiyi ve mal teslimini kabul etmese de takip dayanağı faturaların davalının ticari defterlerinde kayıt olduğu, takip dayanağı faturaların form BA belgeleriyle vergi dairesine bildirildiği, bu nedenle söz konusu akdi ilişkinin ve fatura içeriği malzemenin teslim edildiğinin kabulü gerektiği, davacının alacağını ispat etmesine rağmen davalının defterine kayıtlı olan fatura bedelinden dolayı borcu olmadığını yahut ödendiğini ispat edemediği; her ne kadar davacı ve davalının ticari deftelerinde yer alan borç ve alacak tutarları arasında ... TL fark olduğu bilirkişilerce tespit edilmiş ise de, Yapı Kredi Bankası Eskişehir Caddesi Sakarya Şubesine ait 22.06.2021 keşide tarihli, ... seri nolu, ...TL bedelli çekin çek iadesi kaydının davalı ticari defterlerinde yer almamasından, ve yine Yapı Kredi Bankası Eskişehir Caddesi Sakarya Şubesine ait ... Tarih, ... seri nolu, ...TL bedelli çekin ödeme kaydının davacı ticari defterlerinde bulunmamasından kaynaklandığı; mahkememizce yapılan araştırmada söz konusu her iki çekin de karşılığı olmadığından ödemenin yapılmadığı; çek verilmesi suretiyle cari hesap borcun sona erdirildiği konusunda taraflar arasında bir sözleşme sunulamadığı gibi bu çek bedellerinin banka tarafından ödenmesinin engellendiği ve böylece davacının davaya konu alacağını tahsil edemediğinden ...TL alacağının bulunduğu (Y. 19 HD 09/04/2014 tarihli 2014/1467 E. Ve 2014/6777 K. Sayılı ilamı) anlaşıldığından asıl alacak yönünden davanın kısmen kabulüne, davalının TBK.nun 117. maddesi hükmünce temerrüde düşürülmediğinden davacının icra takibindeki işlemiş faize ilişkin talebinin reddine, takibe konu edilen asıl alacak likit olması nedeniyle icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE,
2-Davalının Pamukova İcra Müdürlüğünün 2022/501 Esas sayılı takip dosyasında asıl alacağa yaptığı itirazın kısmen iptali ile, takibin ...TL asıl alacak üzerinden kaldığı yerden devamına,
3- ... TL asıl alacağın %20'sine tekabül eden icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine,
5-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 6.178,78-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.247,09-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 4.931,69-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 12.804,68-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan; 80,70-TL Başvuru Harcı, 1.247,09-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 1.327,79-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9-Davacı tarafından yapılan; 5.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 296,75-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 5.796,75-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 5.077,91-TL lik kısmanın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,
10-Gerekçeli kararın HMK 321/2 maddesi gereğince taraflara tebliğine,
11-Arabuluculuğa ilişkin dava şartı nedeni ile kamu tarafından yapılan 3.120,00-TL yargılama giderinin 6325 sayılı HUAK'nın 18/A-13. maddesi gereği davanın kabul ve red oranı dikkate alınarak 2.732,81-TL'nin davalıdan, 387,19-TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir KAYDINA,
12-Gider avansının kullanılmayan kısmının hükmün kesinleşmesine müteakip davacı tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzünde, davalı vekilinin yokluğunda verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere, 6100 sayılı yasanın 321/2. Maddesi uyarınca gerekçeli kararın en geç bir ay içinde re'sen tebliğe çıkarılacağı hususu da bildirilerek karar verildi.16/09/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır