T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/1059 Esas - 2022/1587
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/1059 Esas
KARAR NO: 2022/1587
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI : ...
DAVALI : (-HASIMSIZ)
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 26/12/2022
KARAR TARİHİ: 28/12/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 04/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı dava dilekçesinde özetle; "Davacı olarak tarafına ait olan ... Bankası üzerinde çek defterinin bulunmakta olduğunu, tarafına ait olan bu çeklerden... ve ... çek numaralı olan çeklerin zayi olmuş bulunmakta olduğunu, bu çeklerin yanlışlıkla yazım yanlışı yapıldığından yırtılıp atılmış olduğunu, eski dönemlerde de çek defterlerinin saklanmasının mecburi olmadığından yazım yanlışı sonrası bu çeklerin zayi duruma geçmiş bulunduğunu, bu çeklerin geçersiz olduğundan dolayı herhangi bir şahsa kesilmemekle beraber sadece yanlışlık üzerine zayi durumda bulunmakta olduğunu, bu nedenle çeklerin iptalini istemekte olduğunu, tüm bu nedenlerle; şahsının zor durumda kalmaması için yukarıda seri numarası verilmiş çeklerin iptalini talep ve dava etmiştir.
Olaya ilişkin yasal düzenlemeler ve yargı içtihatları değerlendirilecek olursa; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun iptali düzenleyen "Önleyici önlemler" başlıklı 757. maddesinde;
'' (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.
(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir."
"İade davası" başlıklı 763. maddesinde ise;
'' (1) Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Kanunun "İptal kararı" başlıklı 764. maddesi uyarınca;
''(1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.
(2) Poliçenin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir.
Hükümleri yer almaktadır.
Anılan maddeler uyarınca, çekin iptaline ilişkin dava açma hakkı çeki kaybeden hamile aittir. Çekin hamili çekin iptal davasını olumlu şekilde sonuçlandırdıktan sonra çek bedelini çekin keşidecisinden talep edebilir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2013/11-1884-2015/1059 E-K)
Somut olay yukarıdaki açıklamalar ile birlikte değerlendirilecek olursa; Mahkemece, iddia ve dosya kapsamına göre, davacının...Bankası üzerinde çek defterinin bulunmakta olduğunu, tarafına ait olan bu çeklerden ... ve ...çek numaralı olan çeklerin zayi olduğunu, bu çeklerin yanlışlıkla yazım yanlışı yapıldığından yırtılıp atılmış olduğunu belirterek çeklerin iptalini talep etmiş, anılan beyan içeriklerinden davacının keşideci konumunda olduğu, bu haliyle TTK m.818/1-s yollamasıyla 757 ila 763 ve 764/1 maddeleri uyarınca çekin iptaline ilişkin dava hakkının çeki kaybeden hamile ait olduğu, eldeki davada dava dilekçesinin içeriğine göre davacının çeklerin sahibi keşidecisi olduğu, çeklerin iptalini isteyemeyeceği anlaşılarak davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar vermek gerekmiştir. (Benzer Yönde Sakarya BAM 7. HD’nin 2022/1182 esas 2022/1434 karar sayılı ilamı)
Davanın 6102 sayılı yasanın 4.maddesi, 6100 sayılı yasanın 382/1-e-6.maddeleri gereği basit yargılama usulüne tabi olduğu, 6100 sayılı 320/1.maddesi gereği basit yargılama usulüne tabi olan davalarda mümkün olan hallerde taraflar duruşmaya davet edilmeden dosya üzerinden karar verilebileceği, dosyadaki delillerin hüküm vermeye elverişli olması nazara alındığında, dosya üzerinden karar verilmiştir.
Hüküm: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın HMK. 6100 sayılı kanunun 114/1-d ve 115/2. Maddeleri gereği aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
2-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
3-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
4-Gerekçeli kararın HMK nun 321/2 maddesi uyarınca talep aranmaksızın davacı tarafa tebliğine,
Dair; davacı tarafın yokluğunda dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda verilen kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(İki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere tensiben karar verildi. 28/12/2022
Katip...
e-imzalı
Hakim...
e-imzalı