T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/22 Esas - 2025/400
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/22 Esas
KARAR NO : 2025/400
BAŞKAN :
ÜYE :
ÜYE :
KATİP :
DAVACILAR :
VEKİLLERİ :
DAVALI :
VEKİLLERİ :
DAVA : Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali
DAVA TARİHİ : 05/01/2022
KARAR TARİHİ : 11/06/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 11/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Davacıların davalı ihracına ilişkin 14/07/2021 tarihli 25 sayılı yönetim kurulu kararına yapılan itirazın genel kurulca 06/12/2021 tarihli toplantıda reddedilmesine yönelik kararın iptalini talep ettiği, bu karara dayanak oluşturan 17 ve 23 sayılı yönetim kurulu kararlarının Ticaret Mahkemesince iptal edildiğini, yapılan toplantının usulüne uygun olmadığını, üyeler arasında eşitlik kuralının ihlal edildiğini, gerekçe yapılan 2+1 otobüs düzenlenmesini yasaya ve sözleşmeye aykırı teşkil ettiğini ileri sürdükleri anlaşılmaktadır.
Davalı taraf; İhraca ilişkin yönetim kurulu kararına karşı yapılan itiraz üzerine genel kurulaca verilen ret kararının yasaya ve sözleşmeye uygun olduğunu, bu kararlara karşı iptal davası da açılamayacağını belirterek davanın reddini istemiştir.
Taraflar arasında anlaşmazlık: Davacıların ihracına ilişkin yönetim kurulu kararına genel kurul nezdinde yapılan itiraz üzerine genel kurulca yapılan toplantının ve alınan ret kararının yasaya ve sözleşmeye uygun olup olmadığı, iptalinin gerekip gerekmediği hususlarındadır.
Bahsi geçen 19/05/2021 tarihli 17 sayılı yönetim kurulu kararında kooperatif üyelerinin otobüslerini 2+2 koltuk düzeninden 2+1 koltuk düzenine geçirmesine karar verildiği ve 09/06/2021 tarih 23 nolu karar ile de koltuk düzenini değiştiren üyelerin yeni oluşturulan ve A turu olarak tanımlanan seferleri yapmalarına değiştirmeyenlerin ise B turu olarak tanımlanan seferleri yapmalarına karar verildiği görülmektedir. Davacıların ve ve plakalı otobüslerini 2+1 koltuk düzenine dönüştürmedikleri ve bu sebeple yolcunun az olduğu B turu olarak belirlenen seferlere yazıldıkları, şikayetçilerin bu yönetim kurulu kararlarının iptali için Sakarya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/286 esas sayılı dosyasında dava açtıkları anlaşılmaktadır.
Sakarya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/286 esas sayılı dosyasında (görevsizlik aşamamalarından sonra 2022/459 esas) yapılan yargılama neticesinde 29/09/2022 tarihli 2022/318 karar sayılı kararla 17 ve 23 sayılı yönetim kurulu kararlarının iptaline karar verilmiş, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusu neticesinde Sakarya Bölge Adliye Mahkemesinin 2023/73 Esas 2024/531Karar sayılı kararı ile bu karar kaldırılarak Kooperatif Yönetim Kurulunun 19/05/2021 tarih ve 17 sayılı kararının yoklukla malul olduğunun tespitine ayrıca 09/06/2021 tarih ve 23 sayılı yönetim kurulu kararının batıl olduğunun tespitine karar verilmiştir. Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 2024/1873 Esas 2025/547 Karar sayılı 17.02.2025 tarihli ilamı ile istinaf dairesinin kararı onanmıştır. Sakarya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/459 Esas sayılı dosyasının bir sureti dosyamız arasına alınmıştır.
Sakarya Ticaret İl Müdürlüğü'nden Davalı ilişkin 06/12/2021 tarihinde yapılan genel kurula ilişkin genel kurul evrakı ve davalı kooperatifin ihraç kararına dayanak alınan 14/07/2021 tarih ve 25 sayılı yönetim kurulu kararı dosyamız arasına getirtilmiştir.
Aşağıda yazılı kimseler kanuna, ana sözleşme hükümlerine ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğu iddiası ile Genel Kurul kararları aleyhine, toplantıyı kovalayan günden başlamak üzere bir ay içinde, kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeye başvurabilirler.
Kooperatifler Kanunun 53. Maddesine göre, Genel Kurul Kararlarının iptalini
1.Toplantıda hazır bulunup da kararlara aykırı kalarak keyfiyeti tutanağa geçirten veya oyunu kullanmasına haksız olarak müsaade edilmeyen yahut toplantıya çağrının usulü dairesinde yapılmadığını veyahut gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmediğini yahut da Genel Kurul toplantısına katılmaya yetkili olmayan kimselerin karara katılmış bulunduklarını iddia eden pay sahipleri;
2.Yönetim Kurulu;
3.Kararların yerine getirilmesi Yönetim Kurulu üyeleri ile denetçilerin şahsi sorumluluklarını mucip olduğu takdirde bunların her biri açabilir.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 53. maddesi uyarınca, genel kurulda alınan kararların, oyunu kullanmasına haksız yere izin verilmemesi, çağrılmama, çağrının usulsüzlüğü, gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmemesi veya toplantıya ve karara yetkili olmayan kimselerin iştirak etmesi iddiaları dışında yasa, ana sözleşme ve afaki iyi niyet kurallarına aykırılık halleri ileri sürülerek iptalleri isteminde bulunabilmek için, toplantıya katılan üyenin ret oyu vermesi ve karara muhalif kalarak keyfiyeti zapta geçirmesi ve davanın bu iddiaların tümü bakımından toplantıyı izleyen bir ayın içinde açılması gerekmektedir. (Yargıtay 23. Hukuk Dairesi'nin 17/03/2016 tarih, 2015/4093 esas, 2016/1678 Karar sayılı ilamı)
Kooperatif Yönetim Kurulunun 14/07/2021 tarihli 25 sayılı kararı ile "Yönetim Kurulunun 15/05/2021 tarihli 17 sayılı kararında kooperatif bünyesindeki araçların 2+1 koltuk düzenine geçirmeyen ve 2+2 araç düzenine sahip araçlar için ( 09/06/2021 tarih ve 23 sayılı yönetim kurulu kararı ile) ayrıca belirlenen taşıma sırasına uymayan davacıların ana sözleşmenin 14/7 maddesi gereğince ortaklıktan çıkarılmasına" karar verilmiştir. Bu karar davacı şirkete ve davacı Sakarya 4. Noterliğinin 12362 yevmiye sayılı 16/07/2021 tarihli ihtarnamesi ile tebliğ edilmiş, davacı ise Sakarya 4. Noterliğinin 12363 yevmiye sayılı 16/07/2021 tarihli ihtarnamesi ile tebliğ edilmiş, davacılar bu karara karşı genel kurul nezdinde itiraz yolunu seçerek Pamukova Noterliğinin 6196 ve 6197 yevmiye sayılı 14/10/2021 tarihli ihtarnameleri ile yönetim kurulunun ihraç kararına itiraz ettiklerini bildirmiş ve genel kurulda görüşülmesini istemişlerdir. 22/10/2021 tarihinde tebliğ olunan bu itiraz üzerine kooperatif genel kurulu 06/12/2021 tarihinde toplanarak davacıların itirazlarının reddine oy çokluğu ile karar vermiştir. Dava konusu 06/12/2021 tarihli genel kurula davacılar katılarak red oyu vermişler ve karar içeriğine muhalefet beyanlarını geçirmişlerdir. kendi adına asaleten davacı şirket adına temsilen red oyu kullanarak muhalefet beyanında bulunduğu anlaşılmaktadır.
Kooperatifler Kanunun "Ortaklıktan çıkarılma esasları ve itiraz" başlıklı 16. Maddesi aşağıdaki şekildedir.
"Kooperatif ortaklığından çıkarılmayı gerektiren sebepler anasözleşmede açıkça gösterilir. Ortaklar anasözleşmede açıkça gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar.
Ortaklıktan çıkarılmaya yönetim kurulunun teklifi ile genel kurulca karar verilir. Anasözleşme, çıkarılanın genel kurula başvurma hakkı saklı kalmak üzere, bu hususta yönetim kurulunu da yetkili kılabilir.
Çıkarılma kararı gerekçeli olarak tutanağa geçirileceği gibi, ortaklar defterine de yazılır. Kararın onaylı örneği, çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere, on gün içinde notere tevdi edilir. Bu ortak tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde itiraz davası açabilir. Tebliğ edilen karar, yönetim kurulunca verilmiş ise ortak, üç aylık süre içinde genel kurula da itiraz edebilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere, yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde, yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine itiraz davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı itiraz davası hakkı saklıdır.
Üç aylık süre içinde, genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmiyen çıkarılma kararları kesinleşir.
Haklarındaki çıkarma kararı kesinleşmeyen ortakların yerine yeni ortak alınamaz. Bu kişilerin ortaklık hak ve yükümlülükleri, çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam eder."
Davacılar yönetim kurulunun ihraç kararına karşı süresinde genel kurula itiraz etmişlerdir. İtiraz üzerine genel kurulca verilen karar karşı da 05/01/2022 tarihinde bir aylık yasal süre içinde eldeki iptal talepli davayı açmışlardır.
İhraç kararının dayanağı olan 17 sayılı kararının yoklukla malul olduğu ve 23 sayılı yönetim kurulu kararının da batıl olduğu hususları yargı kararı ile tespit edilmiş ve bu karar kesinleşmiştir. Dolayısıyla davacıların ihracı temelsiz kalmıştır. Bu durumda 06/12/2021 tarihinde yapılan genel kurulda alınan "davacıların üyelikten ihracına ilişkin yönetim kurulunun 14/07/2021 tarihli 25 sayılı kararına yapılan itirazın reddi ile üyelikten çıkarılmaları" kararının iptali koşulları gerçekleşmiştir.
Açıklanan gerekçelerle davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Tüm davacıların davalarının KABULÜNE, Davalı yönetim kurulunun davacıların üyelikten ihracına ilişkin 14/07/2021 tarihli 25 sayılı kararına karşı davacıların yaptığı itiraz üzerine davalı vermiş olduğu "itirazların kabul edilmeyerek davacıların kooperatif üyeliğinden çıkarılmalarına" yönelik 06/12/2021 tarihli kooperatif genel kurul kararının iptaline,
2-Her bir davacının davasının ayrı ve bağımsız oluşu gözetilerek karar tarihi itibariyle alınması gereken üç ayrı maktu harçtan üç kez peşin alınan 80.70 TL nin mahsubu ile 534,70 TL bakiye karar harcının ayrı ayrı üç kez (534,70 TL X 3) davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Davacılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden davacıların davalarının bağımsız oluşu gözetilerek her bir davacı için AAÜT uyarınca taktir olunan 30.000,00 TL şer maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacılara ayrı ayrı verilmesine (30.000,00 TL X 3)
4-Davacılar tarafından yapılan 1.404,20 TL posta gideri, 80,70 TL x 3= 242,10 TL başvuru harcı, 80,70 TL x 3= 242,10 TL peşin karar harcı, davacılar lehine sonuçlanan ara karar istinaf başvurusu sebebiyle yatırılan üç ayrı istinaf başvuru harcı 220,70x3= 662,10 TL olmak üzere toplam 2.550,50 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
5-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Gerekçeli kararın HMK 321/2 maddesi gereği talep aranmaksızın taraflara tebliğine,
7-Karar tebliğ giderleri düşüldükten sonra artan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzünde, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek bir dilekçe istinaf kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.11/06/2025
Başkan
Üye
Üye
Katip