T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/338 Esas - 2023/83
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİKARAR
ESAS NO: 2022/338 Esas
KARAR NO: 2023/83
HAKİM: ....
KATİP:....
DAVACI : ....
VEKİLLERİ: Av...
DAVALI :....
VEKİLLERİ: Av. ....
DAVALI : ....
VEKİLLERİ: Av...
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Kefalet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/03/2022
KARAR TARİHİ: 02/02/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Kefalet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili bankanın Adapazarı şubesi ile dava dışı borçlu .... Enerji San.Tic.Ltd.Şti arasında imzalanan 27/04/2020 tarihli Genel Kredi Sözleşmesine istinaden söz konusu şirkete kredi kullandırıldığını, davalıların 27/04/2020 tarihli sözleşmeyi müşterek borçlu kefil sıfatıyla imzaladıklarını, borçlu firmanın kredi koşullarına uymaması, borcun zamanında ödenmemesi sebebi ile borçlu firma ve kefillerine Sakarya ... Noterliği tarafından 18/08/2021 tarih ve .... yevmiye numarası ile keşide edilen hesap kat ihtarnamesi gönderildiğini, ancak borçlular tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığını, kredi alacağının tahsili amacıyla kefiller hakkında Sakarya ... Müdürlüğünün ...... Esas sayılı dosyası üzerinden genel haciz yolu ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalıların icra dosyasına sunduğu 29/12/2021 tarihli itiraz dilekçesi ile borca itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, davalıların kredi sözleşmelerini müteselsil kefil sıfatıyla imzaladıklarını ve hesap kat ihtarnamesinin de kendilerine tebliğ edildiğini, müteselsil kefilin sözleşmeden kaynaklanan doğmuş ve doğacak borçlardan faiz ve sair ferileri ile birlikte sorumluluğu bulunduğunu, açıklanan nedenlerle takibin davalılar hakkında fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik takip tarihi itibariyla 58.614,46 TL nakit ve 90.730 TL gayrinakit alacakları üzerinden takip talebinde yazılı şartlarla Sakarya ... İcra Müdürlüğünün ..../.... Esas sayılı dosyası üzerinden devamını, haksız itiraz eden davalılar aleyhine alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Sakarya ... İcra Müdürlüğü ..../.... Esas sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden dosya arasına alınarak incelenmiştir.
Davacı bankadan gönderilen genel kredi sözleşmesi ve işletme kredilerine ait ödeme planları dosya arasına alınmıştır.
Mahkememizin 16/06/2022 tarihli duruşma ara kararı gereği dosyanın bankacı bilirkişiye tevdi edilmesine karar verilmiş, bankacı bilirkişiden rapor aldırılmıştır.
Bankacı bilirkişi 11/01/2023 tarihli raporunda; Davacı Bankanın dava dışı .... Enerji San. Tic. Ltd. Şti. Firmasından 03.12.2021
icra takip tarihi itibariyle dava konusu borçlu cari hesap nakit krediden kaynaklanan
toplam alacağının 58.454,66 TL olduğunu, davacı Bankanın T.C. Sakarya .... İcra Dairesi ..../.... Esas 08.12.2021 tarihli
takip talebinde; 90.730,00 TL gayri nakit kredi tutarının depo edilmesini talep etme
hakkı bulunduğunu,
Davalılar .... .... ve .... .... ....’ın davacı Banka ile dava dışı
.... San. Tic. Ltd. Şti. arasında imzalanan genel kredi sözleşmesine attıkları
1.100.000,00 TL tutarındaki kefalet imzaları nedeniyle 58.454,66 TL nakit kredi
borcundan ve depo edilmesi talep edilen 90.730,00 TL gayri nakdi kredi borcundan
müteselsil kefil sıfatıyla sorumlu olduklarını, dava konusu taksitli krediye uygulanan ve 03.12.2021 tarihli icra takibinde talep
edilen faiz oranlarının taraflar arasında düzenlenen sözleşme ve TCMB’ye bildirilen azami kredi faiz oranları sınırları içinde kaldığını, faiz oranlarında bir problem
bulunmadığını rapor etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
İcra Takibine İtiraz etmek istiyen borçlu, itirazını, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde dilekçe ile veya sözlü olarak icra dairesine bildirmeye mecburdur. (2004 sayılı kanun 62.madde)Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir. (2004 sayılı kanun 67.madde)
Bu davada, ispat yükü kural olarak davayı açan alacaklıda olup, alacaklı alacağını ispatla yükümlüdür. Genel hükümler dairesinde her türlü delille ispat edilecek alacak da yine takip talebine konu olan ve borçlu tarafça itiraza uğrayan alacaktır. Zira aynı maddede itirazın haksızlığı borçlu açısından, takibin haksız ve kötü niyetli yapılması da alacaklı açısından tazminat müeyyidesine bağlanmıştır. (HGK 2017/(19)11-1309 Esas. 2021/377 Karar)
Bankalar tarafından kredi kartlarına uygulanacak azami faiz oranları 5464 sayılı kanun kapsamında TCMB tarafından belirlenmekte ve basın duyurusu yoluyla kamu oyuna duyurulmaktadır.
6098 sayılı TBK.’nın 583. Maddesine göre kefalet sözleşmesi, yazılı şekilde yapılmadıkça ve kefilin sorumlu olacağı azamî miktar ile kefalet tarihi belirtilmedikçe geçerli olmaz. Kefilin, sorumlu olduğu azamî miktarı, kefalet tarihini ve müteselsil kefil olması durumunda, bu sıfatla veya bu anlama gelen herhangi bir ifadeyle yükümlülük altına girdiğini kefalet sözleşmesinde kendi el yazısıyla belirtmesi şarttır.
6098 sayılı TBK.'nın eşin rızası başlıklı 584. maddesinde; “eşlerden biri mahkemece verilmiş bir ayrılık kararı olmadıkça veya yasal olarak ayrı yaşama hakkı doğmadıkça ancak diğerinin yazılı rızasıyla kefil olabilir; bu rızanın sözleşmenin kurulmasından önce ya da en geç kurulması anında verilmiş olması şarttır.
Kefalet sözleşmesinde sonradan yapılan ve kefilin sorumlu olacağı miktarın artmasına veya adi kefaletin müteselsil kefalete dönüşmesine ya da kefil yararına olan güvencelerin önemli ölçüde azalmasına sebep olmayan değişiklikler için eşin rızası gerekmez.
Ticaret siciline kayıtlı ticari işletmenin sahibi veya ticaret şirketinin ortak ya da yöneticisi tarafından işletme veya şirketle ilgili olarak verilecek kefaletler, mesleki faaliyetleri ile ilgili olarak esnaf ve sanatkârlar siciline kayıtlı esnaf veya sanatkârlar tarafından verilecek kefaletler, 27/12/2006 tarihli ve 5570 sayılı Kamu Sermayeli Bankalar Tarafından Yürütülen Faiz Destekli Kredi Kullandırılmasına Dair Kanun kapsamında kullanılacak kredilerde verilecek kefaletler ile tarım kredi, tarım satış ve esnaf ve sanatkârlar kredi ve kefalet kooperatifleri ile kamu kurum ve kuruluşlarınca kooperatif ortaklarına kullandırılacak kredilerde verilecek kefaletler için eşin rızası aranmaz” hükümleri düzenlenmiştir.
Kefalet sözleşmesi alacaklı ile kefil arasında kurulan ve alacaklıya kişisel güvence sağlayan bağımsız nitelikte bir borç ilişkisidir. Kefalet sözleşmesi kişisel bir teminat sözleşmesidir. Diğer sözleşmeler gibi kefil ile alacaklının karşılıklı ve birbirine uygun iradelerinin birleşmesi ile meydana gelir. Bu sözleşme ile kefil, asıl borçlunun borcunu alacaklıya karşı ifa edememesi tehlikesini kişisel olarak üstlenmektedir. 6098 saylı Türk Borçlar Kanunundaki düzenleme uyarınca kefalet sözleşmesinin geçerli olarak kurulması için hangi hallerde eşin rızasının gerektiği ayrıntılı bir şekilde hükme bağlanmıştır. Emredici olan bu düzenlemeden, eşlerin feragat etmesi mümkün değildir. Eşin yazılı rızasının verilmesi adi yazılı şekle tâbidir. Yani rıza beyanının eş tarafından imzalanması gerekli ve yeterlidir. Ancak rıza somut ve belirli bir kefalet sözleşmesinin kurulmasından önce veya en geç sözleşmenin kurulması anında verilmelidir. Dolayısıyla gelecekte yapılacak kefalet sözleşmelerini de kapsayacak şekilde genel bir rıza verilemeyeceği gibi sözleşmenin yapılmasından sonra (geçersiz sözleşmeye geçerlik kazandırmak için de) rıza verilemez.
Türk Borçlar Kanunu 584-(1) maddesine göre; rıza sonradan verilecek icazet ile tamamlanmadığından, eşin izni tamamlayıcı unsur değil geçerlilik unsurudur. Yani kefalet sözleşmesinin geçerli olarak kurulabilmesi için eşin rızası mutlaka gereklidir. Aksi halde kefalet sözleşmesi geçersiz olacaktır. Zira; rıza, eşin kefil olma ehliyetini sınırlar ve rızanın yokluğunun yaptırımı kesin hükümsüzlüktür. Bu geçersizlik hakim tarafından resen dikkate alınır (Gümüş, M.A. Borçlar Hukuku, Özel Hükümler, İstanbul 2014, s.348). (Yargıtay HGK. 24/05/2017 tarihli 2017/12-1135 Esas - 2017/1012 sayılı kararı).Hakim, Türk Hukukunu re’sen uygular (HMK. 33. madde). Mahkeme emredici düzenlemelerinin gereğini yerine getirmek zorundadır (Yargıtay HGK. 13/03/2013 tarihli 2013/802 Esas - 2013/347 sayılı Kararı).
Somut olayda;
Davacı tarafından davalılar aleyhine dava konusu kredi sözleşmesi ve gayri nakdi krediden kaynaklanan alacak nedeniyle Sakarya ... İcra Müdürlüğü’nün ..../.... esas sayılı takip dosyası ile ilamsız takip başlatıldığı, başlatılan takipteki ödeme emrinin davalılara 23.12.2021 tarihinde tebliğ edildiği, davalıların ödeme emrine 29.12.2021 tarihinde 2004 sayılı yasanın 62.maddesindeki yedi günlük sürede itiraz ettikleri itiraz dilekçelerinin davacı tarafa tebliğ edilmediği, eldeki bu davanın 14.03.2022 tarihinde 2004 sayılı yasanın 67.maddesindeki bir yıllık sürede açıldığı, dava açılmadan önce arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği anlaşılmış ve esasa geçilmiştir.
Davacı vekili tarafından dava dilekçesinde iş bu davadaki talebin Sakarya ... İcra Müdürlüğü’nün ..../.... esas sayılı takip talebindeki 57.448,93-TL asıl alacak, 1.110,03-TL işlemiş faiz, 55,50-TL BSMV olmak üzere 58.614,46-TL nakdi ve depo edilmesi talep edilen 90.730-TL gayrinakdi kredi alacağı üzerinden takibin devamı istemine ilişkin olduğu belirtilmiştir.
Davaya konu edilen 27.04.2020 tarihli genel kredi sözleşmesi, hesap kat ihtarı ve tebligatı, hesap özeti ve sözleşme için TCMB’ye bildirilen faiz oranları dosyamız arasında alınmış, davacının icra takibine konu kredi alacağı kapsamında alacaklı olup olmadığı, davalıların kefil olup olmadıkları, kefaletlerin yasadaki yasal unsurları taşıyıp taşımadıkları, takip tarihi itibariyle varsa borç miktarı, işletilen faiz oranının yerinde olup olmadığı hususlarında inceleme yapılması için dosya bankacı bilirkişiye tevdi edilmiştir. Bankacı bilirkişi tarafından dosyaya sunulan 21.06.2022 tarihli bilirkişi raporunun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmadığı anlaşılmakla yeni bir bankacı bilirkişiden rapor aldırılmasına karar verilmiştir. Yeni bilirkişiden taraflar arasında imzalanan kredi sözleşmeleri gereği davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise miktarı, alacağın hangi genel kredi sözleşmesinden ve hangi krediden kaynaklı olduğu, sözleşme kapsamında davalıların kefaletinin bulunup bulunmadığı, kefaletin yasal unsurları taşıyıp taşımadığı, alacağa uygulanan faiz oranlarının sözleşmeye ve TCMB'ye bildirilen faiz oranları ile uyumlu olup olmadığı, takipte gayri nakdi depo talebi de bulunulduğundan taraflar arasında imzalanan sözleşmede gayri nakdi depo talebinin kefilleri de kapsadığına ilişkin bir düzenleme olup olmadığı, kefillerin borçtan sorumlu oldukları toplam miktarın ne kadar olduğu hususlarında rapor tanzim edilmesi istenilmiş, bankacı bilirkişi .... .... tarafından mahkememizce istenilen tüm unsurları içeren, usulüne ve yargı denetimine uygun 11.01.2023 tarihli bilirkişi raporu dosyaya sunulmuştur.
11.01.2023 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamında göre;taraflar arasındaki davaya konu Genel Kredi Sözleşmesinin 27.04.2020 tarihinde imzalandığı, sözleşmenin 4. Maddesinin faiz hükümlerini, sözleşmenin 20. Maddesinin .... Çek Taahhüt Kredisi düzenlemesini içerdiği, davacı banka ile dava dışı .... Enerji San. Tic. Ltd. Şti. Arasında düzenlenen 27.04.2020 tarihli genel kredi sözleşmesini davalılar .... ...... ve .... ....imzalayarak kredi sözleşmesine müteselsil kefil sıfatıyla kefil oldukları, davacı banka tarafından Sakarya ... Noterliği vasıtasıyla dava dışı .... Enerji San. Tic. Ltd. Şti. Firmasına ve davalılar .... .... ve ..... 18.08.2021 tarihli 26663 yevmiye numaralı hesap kat ihtarnamesinin gönderildiği, hesap kat ihtarnamesinde nakit kedi alacağı, gayri nakdi kredi alacağı ve çek depo tutarı olmak üzere toplam 166.175,03 TL'nin tebliğden itibaren en geç 1 gün içinde ödenmesinin talep edildiği, hesap kat ihtarının 20.08.2021 tarihinde .... .... kendisine tebliğ edildiği, davalı .... .... ihtarnamede verilen süre de nazara alındığında 21.08.2021 tarihinde temerrüde düşürüldüğü, .... .... v çıkarılan tebligatın 23.08.2021 tarihinde iade olduğu, .... .... .... sözleşmede belirtilen adresine tebligat yapıldığından 2004 sayılı yasanın 68/b maddesi gereği ihtarın yapılmış sayıldığı, dolayısıyla davalı .... ihtarnamede verilen süre de nazara alındığında 24.08.2021 tarihinde temerrüde düşürüldüğü, davacı banka tarafından dava dışı .... Enerji San. Tic. Ltd. Şti. Firmasına çek yaprağı başına 5.000,00 TL'nin garanti edildiği 20 yapraklı hazır çek verildiği, hesap kat ihtarında 45.000,00 TL olan hazır çek gayrinakdi kredi riskinin 05.10.2021 tarihinde 5.000,00 TL azalarak icra takip tarihinde 40.000,00 TL'ye düştüğü, 2021 yılı için bankaların çek yaprağı başına ödemekle yükümlü oldukları tutarın 2.670,00 TL olduğu, çek yaprakları için depo edilmesi istenen 58.740,00 TL'nin 22 adet çek yaprağı için talep edildiği, depo edilmesi istenen toplam 58.740,00 TL'nin sorumluluk tutarı ile uyumlu olduğu, çek taahhüdü son dönem hareketleri incelendiğinde 05.10.2021 tarihinde 50.730,00 TL çek taahhüdü bulunduğu, dosyaya davacı tarafından sunulan TCMB ye bildirilen kredi azami yıllık faiz oranları bildirim tablosuna göre banka tarafından TCMB ye en yüksek faiz oranının %14,75 olarak bildirildiği buna göre davacının azami %29,50 temerrüt faizi talep etme hakkının bulunduğu, anılan oranın sözleşmeye ve TCMB’ye bildirilen oranlara uygun olduğu, dava dışı .... Enerji San. Tic. Ltd. Şti. Firmasının 03.12.2021 icra takibi tarihi itibariyle dava konusu cari hesap nakit kredisinden dolayı davacının 57.628,70 TL asıl alacak, takip tarihine kadar %23,40 oranında işlemiş 786,63 TL faiz ve %5 BSMV 39,33 TL olmak üzere toplam 58.454,66 TL cari hesap nakit krediden alacağının olduğu, 20 yapraklı hazır çek için 40.000,00TL hazır çek gayri nakdi risk ve 22 adet çek yaprağı için 50.730,00 TL çek sorumluluk tutarı olmak üzere 90.730,00 TL yönünden davacının gayri nakdi kredi tutarının depo edilmesini talep edebileceği, nakit kredi borcundan ve ve depo edilmesi talep edilen 90.730,00 TL gayri nakdi kredi borcundan davalıların müteselsil kefil sıfatıyla sorumlu olduklarının bildirildiği anlaşılmış, anılan raporun yeterli açıklamaları içerdiği ve hükme esas alınabileceği anlaşılmıştır. Anılan rapor doğrultusunda davacının 57.628,70 TL asıl alacak talep edebilecek ise de icra takibinde talebinin 57.448,93 TL olduğu, icra takibinde 1.110,03 TL işlemiş faiz ve 55,50 TL BSMV talep edilmiş ise de 786,63 TL faiz ve 39,33 TL BSMV talep edilebileceği anlaşılmakla davacının talebi ile bağlı kalınarak davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Davalıların kefil oldukları nazara alındığında davalı kefil .......... için sözleşmede eş onayı bulunduğu, davalı kefil .... .... için borçlu firmanın ortağı olduğu için eş rızası aranmayacağı kefaletlerin yasal şartlarının oluştuğu anlaşılmıştır.
Davalılar asıl alacak yönünden itirazlarında kısmen haklı çıktıklarından icra inkar tazminatına yönelik talebin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Açılan davanın KISMEN KABULÜ İLE,
a)Sakarya ....icra Müdürlüğünün ..../.... esas sayılı takip dosyasındaki itirazın kısmen iptali ile takibin 57.448,93-TL asıl alacak, 786,63-TL takip öncesi işlemiş temerrüt faizi ve 39,33-TL BSMV olmak üzere toplam 58.274,89-TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren %23,40 oranında temerrüt faizi işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
b)22 adet çekin yasal garanti tutarı olan 50.730,00-TL ve 20 yapraklı hazır çekin gayri nakdi kredi riski olan 40.000,00-TL olmak üzere toplam 90.730,00 TL gayri nakdi kredinin davalılar tarafından davacı banka nezdinde açılacak faiz getirmeyen bir hesapta depo edilmesine, davacı tarafından çeklerin karşılıksız asgari bedelinin ödenmesi halinde bu bedelin aylık %23,40 oranında temerrüt faizi ile birlikte adı geçen davalılardan alınarak davacıya ödenmesine, (çeklerin baskı tarihine göre bankanın yasal garanti tutarının ödemekle sorumlu bulunduğu beş yıllık zamanaşımı süresince geçerli olmak kaydıyla)
2-Davalılar asıl alacak yönünden itirazlarında kısmen haklı çıktıklarından icra inkar tazminatına yönelik talebin reddine,
3-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 10.201,72-TL harçtan daha önceden ödenen 80,70 TL peşin harç ve icra dosyasından mahsup edilen 2.469,73 TL harç olmak üzere toplam 2.550,43-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 7.651,29-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 23.401,67-TL nisbi vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 339,57-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan; 80,70-TL Başvuru Harcı, 2.550,43-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 2.631,13 TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan; 2.150,75-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 2.150,75-TL yargılama giderinin kabul red oranı(%99,77 kabul-%0,23 red) dikkate alınarak 2.145,80-TL lik kısmının davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Artan gider avansının karar kesinleştikten sonra istek halinde talep eden tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere, 6100 sayılı yasanın 321/2. Maddesi uyarınca gerekçeli kararın en geç bir ay içinde re'sen tebliğe çıkarılacağı hususu da bildirilerek verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.02/02/2023
Katip ....
e-imzalı
Hakim ....
e-imzalı