T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/383 Esas - 2022/1539
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/383 Esas
KARAR NO: 2022/1539 Karar
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLLERİ: ...
DAVALI : Hasımsız
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 23/03/2022
KARAR TARİHİ: 08/12/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 26/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin ... ürünlerine yönelik satış yaptığını, bu amaçla müşterilerinden almış olduğu ve davacı şirket yetkilisi tarafından cirolanan dava konusu çeklerin davacı şirket personeli ...’nun cüzdanın zayi olması sebebiyle kaybolduklarını, bunun sonucunda ... Karakolu tarafından tutanak tutulduğunu ve dava konusu çeklerin ödenmesini önlemek için ödeme yasağı konulmasını, çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememizce ilgili bankalara dava konusu çekler hakkında ödeme yasağı yazısının yazıldığı anlaşılmıştır.
QNB Finansbank’ın 21/06/2022 tarihli yazısında özetle;... A.Ş. ye ait .. seri numaralı 35.000,00-TL bedelli çekin 31/03/2022 tarihinde ...tarafından...Şubesine ibraz edildiği ancak çek üzerinde bulunan mahkeme ödeme yasağı kararına istinaden çekin arka yüzüne gerekli şerh düşülüp karşılıksız işlemlerine tabi tutulmadığı bildirilmiştir.
Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin 09/ 06/2022, 20/06/2022, 01/07/2022 tarihli ilanları ile dava konusu çekler hakkında ilanların yaptırıldığı anlaşılmıştır.
Davacı vekilinin 23/11/2022 tarihli beyan dilekçesinde özetle; davacı şirket ile yapılan görüşmeler neticesinde “Halkbank Çarşı Merkez Şubesine ait ... seri numaralı, 35.000,00-TL bedelli keşidecisi ... olan” çekin sehven dava konusu edildiği, tahmin üzerine çalınan çekler arasında olduğu bildirdiklerini, bu sebeple çeki ibraz eden...’ya dava açmayacaklarını ve söz konusu çekin iptaline ilişkin bir taleplerinin olmadığı bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Dava, çek iptali istemine ilişkindir.
Kıymetli evrak ile ilgili yasal düzenlemelerin yer aldığı TTK.'nun 818/(1)-s maddesine göre, poliçe ile ilgili yasal düzenlemelerden iptal hakkındaki 757 ila 763. maddelerle, 764. maddenin 1. fıkrası" çekler hakkında da uygulanacaktır. Atıf yapılan bu maddelere göre ise; "İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden, muhatabın poliçeye ödemekten menedilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdii etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir". şeklinde bir düzenleme yer almaktadır.
TTK.nun 762. maddesi gereğince Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde 3 defa yasal ilan yapılmış olup, ilk ilan tarihi olan 09/06/2022 tarihinden itibaren yasal 3 aylık sürede mahkememize başvuru olmadığı, ayrıca iptali istenen “... Merkez Şubesine ait ... seri numaralı, 35.000,00-TL bedelli keşidecisi ... olan” çek dışındaki çeklerin ilgili bankalara ibraz edilmediği hususu anlaşılmıştır.
QNB Finansbank'ın 21.06.2022 tarihli cevabi yazısından “... Merkez Şubesine ait ...seri numaralı, 35.000,00-TL bedelli keşidecisi ... olan" çekin ...tarafından Erenler şubesine ibraz edildiği bildirilmiştir.
... Merkez şubesine ait ... seri numaralı, 35.000,00-TL bedelli, keşidecisi ... olan çeki bankaya ibraz eden ...'ya (VKN: ... karşı çek istirdatı davası açması ve açıldığına dair bilgileri mahkememize sunması için davacı vekiline 2 haftalık kesin süre verilmesine, verilen kesin süre içerisinde istirdat davası açılmaz ise bu çek yönünden davanın usulden reddine karar verilebileceğini ilişkin 17.11.2023 tarihli celsede davacı vekiline ihtarat yapılmıştır.
Davacı vekili tarafından sunulan 23/11/2022 tarihli beyan dilekçesinde davacı şirket ile yapılan görüşmeler neticesinde “ ... Merkez Şubesine ait ... seri numaralı, 35.000,00-TL bedelli keşidecisi ...” çekin sehven dava konusu edildiğini, tahmin üzerine çalınan çekler arasında olduğunu bildirdiklerini, bu sebeple çeki ibraz eden ...’ya dava açmayacaklarını ve söz konusu çekin iptaline ilişkin bir taleplerinin olmadığı bildirdikleri, davacı vekilinin beyan dilekçesi doğrultusunda ...'ın keşidecisi olduğu ... A.Ş ...merkez Şubesine ait ...çek seri numaralı, 31/03/2022 keşide tarihli, 35.000,00 TL bedelli çekin kaybolmadığı, bu çekin sehven dava konusu edildiği bildirilmekle bu çek yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Diğer çekler yönünden toplanan deliller ve tüm dosya mevcudu incelendiğinde; mahkememizce TTK.nun ilgili maddeleri gereğince Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde dava konusu çeklere ilişkin 3 kez yasal ilanın yapılmış olduğu, ilk ilan tarihi olan 09/06/2022 tarihinden itibaren 3 aylık yasal bekleme süresinin geçtiği, mahkememize bu konuda herhangi bir itirazın ve başvurunun ise yapılmadığı, dosyaya bildirilen çek bilgileri, çek fotokopileri, ... ve ... çeklerin ödenmesi için başvuru olmadığına dair cevabı, ilanlara rağmen mahkememize bir başvurunun da olmaması nazara alındığında davacının son yetkili hamil olduğu, çeklerin hamilin elinden rızası dışında çıktığı anlaşılmıştır. Bu nedenlerle ...'ın keşidecisi olduğu, ... A.Ş Adapazarı Şubesine ait ...çek seri numaralı, 30/06/2022 keşide tarihli, 30.000,00 TL bedelli çek ...ın keşidecisi olduğu, ... A.Ş Adapazarı Şubesine ait ...çek seri numaralı, 30/07/2022 keşide tarihli, 30.000,00 TL bedelli çek ...'ın keşidecisi olduğu,... Adapazarı Şubesine ait ... çek seri numaralı, 30/08/2022 keşide tarihli, 40.000,00 TL bedelli çek, ...'nun keşidecisi olduğu ...A.Ş Serdivan Şubesine ait ...çek seri numaralı, 20.000,00 TL bedelli çekler yönünden haklı görülen davanın kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİ İLE;
- ...ın keşidecisi olduğu, ... A.Ş ...Şubesine ait ... çek seri numaralı, 31/03/2022 keşide tarihli, 35.000,00 TL bedelli çek yönünden davanın REDDİNE,
...'ın keşidecisi olduğu, ...Adapazarı Şubesine ait ... çek seri numaralı, 30/06/2022 keşide tarihli, 30.000,00 TL bedelli çekin İPTALİNE,
- ...'ın keşidecisi olduğu, ...A.Ş Adapazarı Şubesine ait ... çek seri numaralı, 30/07/2022 keşide tarihli, 30.000,00 TL bedelli çekin İPTALİNE,
...ın keşidecisi olduğu, ... A.Ş Adapazarı Şubesine ait ... çek seri numaralı, 30/08/2022 keşide tarihli, 40.000,00 TL bedelli çekin İPTALİNE,
- ...'nun keşidecisi olduğu, ...Şubesine ait ...çek seri numaralı, 20.000,00 TL bedelli çekin İPTALİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Yargılama giderlerinin talep eden üzerinde bırakılmasına,
4-Gerekçeli kararın HMK nun 321/2 maddesi gereğince talep aranmaksızın tebliğine,
5-Gider avansından kullanılmayarak arta kalan kısmın ve teminatın kararın kesinleşmesi sonrasında yatıran ilgiliye iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere, 6100 sayılı yasanın 321/2. Maddesi uyarınca gerekçeli kararın en geç bir ay içinde re'sen tebliğe çıkarılacağı hususu da bildirilerek verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı
08/12/2022
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı