T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/428 Esas - 2022/1195
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/428 Esas
KARAR NO: 2022/1195
BAŞKAN....
ÜYE:....
ÜYE:....
KATİP:....
DAVACI :....
VEKİLLERİ: Av. ....
DAVALI : ....
VEKİLİ: Av....
DAVALI : ....
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/04/2022
KARAR TARİHİ: 30/05/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 17/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .... Dış Ticaret Limited Şirketi ve .... Otelcilik Enerji ve Eğitim Hizmetleri A.Ş tarafından .... adıyla .... İli, .... İlçesi, .... Mahallesi, .... ada, .... parsel üzerinde iş merkezi avm yaptırıldığını, .... Ticaret Ltd.Şti ile davalı .... .... bu yerde işin yüklencisi konumunda olduğunu, müvekkili şirket ile davalılardan .... .... arasında 18/11/2021 tarihinde ........ Otelcilik Enerji ve Eğitim Hizmetleri A.Ş'nin sahibi olduğu .... İli, .... İlçesi, .... Mahallesi .... ada .... parsel üzerinde bulunan iş merkezi inşaatının çatı işi çelik konstrüksiyon malzeme 49.231,33 Amerikan Doları+Kdv+28.880,04 Avro+kdv, çelik kontrüksiyon işçilik 60.762,40 kg*4,98 TL/kg=302.596,75 TL+kdv üzerinden anlaştıklarını, müvekkilinin sözleşme ve ekindeki projeye uygun olarak gerekli imalatları yaptığını, müvekkilinin sözleşme konusu imalatları sözleşme kapsamında yapmasına rağmen davalılardan .... .... kendisine ödeme yapmadığını, oğlu .... ........ üzerinden .... Bankası .... Şubesi kanalı ile 31/01/2022 tarihinde 268.000,00 TL, 18/02/2022 tarihinde ise 135.000,00 TL ödeme yaptığını, müvekkili şirketin .... .... kendisi tarafından ödeme yapılmasını özellikle istemiş ise de davalı .... .... kendi hesabından müvekkili şirkete ödeme yapmadığını, davalı .... .... Sakarya 4. Noterliği 24/02/2022 tarih ve .... yevmiye sayılı ihtarname ile davalı .... ....... müvekkili şirket tarafından sözleşme konusu yerine getirilen edimlerin kabullerinin yapılması ve sözleşme tutarlarının ödemesi, ödeme yapıldıktan sonra da fatura bilgilerini müvekkili şirkete bildirmesi istendiğini, ödemeler düşüldükten sonra müvekkili şirketin sözleşmeden kaynaklı kalan 54.880,66 Amerikan doları ile 34.078,45 Avro alacağı bulunduğunu, asıl iş ve yer sahibi .... Otelcilik Enerji ve Eğitim Hizmetleri A.Ş'nin Bakırköy 18. Noterliği 08/03/2022 tarih ve .... yevmiye sayılı ihtar cevabında da bu iş ile ilgli olarak 950.000,00 TL değerinde araç ve 240.000,00 TL nakit ödeme yaptığını iddia ettiğini, ihtarname cevabında belirtilen araç ve ödemeler de diğer davalı ........ .... üzerinden yapıldığını, bu kayıtlar yönünden de davalılar arasında adi ortaklık ilişkisinin var olduğunun açık olarak anlaşıldığını, adi ortaklık hükümleri doğrultusunda diğer davalı .... ortaklık vergi dairesi ve vergi numarası ile diğer tüm fatura bilgilerinin müvekkili şirkete bildirilmesi, adi ortaklık vergi kaydı olmaması halinde adi ortak olarak davalı .... .... fatura bilgilerini müvekkili şirkete bildirmesinin istendiğini, davalı .... .... Sapanca Noterliği 04/03/2022 tarih ve 2360 yevmiye sayılı cevabında kendisinin Samsun'da bir firmada peyzaj teknikeri olarak çalıştığını, babasının kendisine dolar verdiğini, kendisinin bankadan ödeme yaptığını iddia ettiğini, izah edilen nedenlerle fazlaya ilişkin tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla davalılar adına kayıtlı menkul, gayrimenkul mallar, banka hesapları ile 3. Şahıslardaki hak ve alacakları üzerine tedbir mahiyetinde ihtiyati haciz kararı verilmesini, davalılar arasındaki adli ortaklık ilişkisi dikkate alınarak 54.880,66 Amerikan Doları ve 34.078,54 Avro alacağın dolar ve avro cinsinden faizi ile birlikte ihtarname tebliğ tarihinden itibaren davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı .... .... vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ile diğer davalı .... .... arasında davacı yanın iddia ettiği gibi bir ortaklık ve iş ilişkisinin kesinlikle söz konusu olmadığını, yapılan ödemelerin müvekkilinin hesabından yapılmasının sebebinin diğer davalı .... .... telefondan ya da bilgisayardan eft havale yapmayı bilmemesinden kaynaklı olduğunu, sözleşmelere imza atan, tüm görüşmeleri yapan, malzemeleri teslim alan, yapılan işi teslim alan veya almayan, işleri takip edenin diğer davalı Özcan Memi olduğunu, müvekkilinin diğer davalı .... .... yaptığı işe hiçbir şekilde para, alacak veya başka bir mal ya da emek olarak katkısı olmadığını, müvekkilinin farklı illerde sigortalı olarak çalışan ve ek iş olarak da araç alım satım işi yapan biri olduğunu, yani müvekkilinin diğer davalı ............ .... yaptığı işe para,alacak veya başka bir mal ya da emek koyarak katılımının söz konusu olmadığından müvekkili ile diğer davalı .... .... arasında kesinlikle bir adi ortaklık söz konusu olmadığını, müvekkilinin .... .... ile davacının sözleşme yaptığ 18/11/2021 tarihinde de Samsun ilinde bulunan Emlak Konut kapsamında yapılan .... Emlak Konut Kentsel Dönüşüm projesinde peyzaj teknikeri vasfıyla sigortalı olarak çalıştığını, müvekkilinin diğer davalı .... .... adına asıl iş sahibi ....Otelcilik ve Eğitim Hizmetleri A.Ş'den kesinlikle bir ödeme almadığını, izah edilen nedenlerle müvekkili .... ....i'nin davasının evleviyetle tefrik edilerek davanın reddini talep ve dava etmiştir.
Davalı ............ cevap dilekçesinde özetle; Davacı yanın dava dilekçesinde iddiaların gerçekle bağdaşmadığını, davacı yanın aralarındaki mutabakata aykırı olarak işi bitirmek için tarafından kalan bakiyenin tamamını tek seferde ödemesini istediğini, davacı ile yapmış olduğu sözleşme uyarınca ödemelerin bir kısmını da iş bitiminde malzeme sahaya indikten sonra kalan kısmını da iş bitiminde ödeyeceği hususunda davacı şirketin yetkilisi olarak görüştüğü .... .... ile kararlaştırdığını ve mutabakata vardıklarını, malzemeler sahaya indikten ve iş başladıktan sonra davacı şirkete ait hesaba ödeme tarihinde 20.000 USD ve 10.000 USD karşılığı iki ödeme gönderdiğini, ancak davacı yanın sırf hatalı imalatları ilave maliyeti üstlenmemek için işi yarım bıraktığını ve huzurdaki davayı açtığını, davacı yanın sözleşme tarafı olarak üzerine düşen edimleri yerine getirmekten kaçınıp sözleşme konusu eseri tamamlamayıp buna rağmen kendisinden tüm edimini yerine getirmesini talep ettiğini, davacı tarafın yaptığı işlerde imalat ve montaj hatalarından kaynaklı olarak yaklaşık 700.000 TL civarında bir ilave maliyet oluştuğunu, bu ilave maliyetin davacı tarafından karşılanması gerektiğini, diğer davalı oğlu .... .... yaptığı işe hiçbir şekilde para,alacak veya başka bir mal ya da emek olarak katkısı olmadığını, aralarında baba oğul ilişkisinden başka bir ortaklık ilişkisi söz konusu olmadığını, izah edilen nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.
Mahkememizce Sakarya Ticaret Sicil Müdürlüğüne, Sakarya Ticaret ve Sanayi Odasına, Sakarya Esnaf ve Sanatkarlar Odasına ve Vergi Dairelerine müzekkereler yazılarak davalıların tacir olup olmadıkları araştırılmıştır.
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunun 4.maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin tarafların her ikisinin birden ticari işletmesi ile ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nunda veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir. Diğer taraftan, 6102 sayılı TTK'nın 19/2.maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, 6102 sayılı TTK kanun gereği ticari dava sayılan davalar dışında, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir.
Somut olayda uyuşmazlık TBK 470 v.d maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Eser sözleşmelerden kaynaklanan davaların ticari dava olduğuna ya da asliye ticaret mahkemelerinde görüleceğine dair yasal bir düzenleme bulunmamaktadır. Eser sözleşmesinden kaynaklanan davanın nispi ticari dava olabilmesi için her iki tarafın tacir ve yapılan işin de tarafların ticari işletmeleriyle ilgili bulunması gerekir. Davacı tacir olmakla birlikte; Sakarya Ticaret Sicil Müdürlüğünün, Sakarya Ticaret ve Sanayi Odasının, Sakarya Esnaf ve Sanatkarlar Odasının ve Vergi Dairelerinin cevaplarına göre davalıların tacir yada esnaf kaydının bulunmadığı, ticari faaliyetlerinin olmadığı, dava konusu yapılan işin kapsamının ve değerin yüksekliğinin esnaf dahi olmayan davalıların tacir sayılmalarına gerekçe olamayacağı, davalıların tacir sıfatını taşımadıkları anlaşılmıştır. Davalılar arasında adi ortaklık ilişkisi bulunduğu iddia edilmiş ise de adi ortaklığın ayrı bir tüzel kişiliği bulunmadığından iddia edilen adi ortaklık vaki olsa dahi davalı tarafın tacir sayılmasını gerektiren bir durum söz konusu değildir.
Davalıların tacir olmaması itibariyle eser sözleşmesinden kaynaklanan somut uyuşmazlığın nispi ticari dava niteliğinde olmadığı, mutlak ticari davanın da sözkonusu olmadığı sonucuna varılmakla; davada mahkememiz görevli olmayıp yargılama yapma ve karar vermek Asliye Hukuk Mahkemesi görevi kapsamında kalmaktadır.
Görev kamu düzenine ilişkin olup dava şartlarındandır. HMK nun 138/1 maddesindeki " Mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir; gerektiği takdirde kararını vermeden önce, bu konuda tarafları ön inceleme duruşmasında dinleyebilir." hükmü ve "Mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır" şeklindeki HMK nun 115/1 maddesi ile usul ekonomisi nazara alınarak dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde tensiple mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, davanın HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği görev dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-Bu karara karşı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak görevsizlik kararının kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten itibaren, karara karşı kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde, dosyanın görevli Sakarya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
3-Yukarıda belirtilen yasal süre içinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde dosyanın resen ele alınarak verilecek ek kararla davanın açılmamış sayılacağı ve davacının yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edileceği hususunun İHTARINA,
4-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 216/1 maddesi uyarınca talep halinde gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek yada aynı sürede başka yer Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığıyla mahkememize gönderilecek bir dilekçe ile, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere, tensiben oybirliği ile karar verildi. 30/05/2022
Başkan ....
e-imzalı
Üye ....
e-imzalı
Üye ....
e-imzalı
Katip .......
e-imzalı