T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/497 Esas - 2023/173
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİKARAR
ESAS NO: 2022/497 Esas
KARAR NO: 2023/173
HAKİM:...
KATİP: ...
DAVACI :...
VEKİLİ:...
DAVALI : 1- ...
VEKİLİ:...
DAVALI : 2- ...
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/04/2022
KARAR TARİHİ: 14/03/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 16/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 30/09/2021 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı ... model ... Tipo aracın...Organize Sanayi Bölgesinde faaliyet gösteren... İnşaat isimli işletmenin önünde park halinde iken davalı ...'in sevk ve idaresinde olan... plakalı aracın müvekkilinin aracına çarpması neticesinde aracında maddi hasar oluştuğunu, trafik kazasının meydana gelmesinde müvekkilinin herhangi bir kusuru olmadığını, kazanın bütünüyle davalı...in kusurlu davranışları neticesinde meydana geldiğini, davalının %100 kusurlu olduğunu, bahse konu kazaya karışan ve müvekkilini maddi zarara uğratan...plakalı aracın kaza tarihi itibari ile Karayolları Motorlu Araçlar ZMMS poliçesinin davalı ... A.Ş tarafından yapıldığını, iş bu dava açılmadan önce sigorta şirketine başvurduklarını ancak herhangi bir cevap alamadıklarını, açıklanan nedenlerle dava konusu trafik kazası sonucu ıslah ve fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla; kısmi dava olarak 100,00 TL hasar bedeli, 100,00 TL değer kaybı bedeli ile ekspertizlik hizmeti ve aracın otopark ücreti için 1.180,00 TL ve çekici ücreti olan 250 TL olmak üzere şimdilik toplam 1.630,00 TL tazminat bedelinin kaza tarihi olan 30/09/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.
Davalı...şirketi vekili cevap dilekçesinde; huzurdaki uyuşmazlıkta müvekkili şirketin düzenletmiş olduğu araştırma raporundaki hasar beyan uyumsuzluğunun tespitine istinaden davacı tarafın müvekkili şirkete karşı alacaklarından feragat ettiğini yazılı olarak bildirdiğini,
davaya konu edilen aracın aynı yerde birden fazla hasarının olması, araç geçmişinde 3 ve daha fazla hasar olması ve araç kilometresinin 165.000 km’ den fazla olması hallerinde değer kaybı oluşmayacağı için belirtilen hususların tespitini ve davanın reddini talep etmiştir.
Sakarya .... Sulh Hukuk Mahkemesi ... D.İş sayılı dosya aslı dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.
Sakarya CBS'nın ...Soruşturma sayılı dosyasının bir sureti ve kazaya ilişkin görüntüler CD halinde dosya arasına alınmıştır.
Mahkememizin 05/07/2022 tarihli duruşma ara kararı gereği kusur oranının tespiti ve zarar miktarının tespiti amacıyla dosyanın bilirkişiye tevdine karar verilmiş, bilirkişi heyetinden rapor aldırılmıştır.
01/02/2023 tarihli bilirkişi raporunda; ... plakalı araç sürücüsü ...'in kazada %100 asli kusurlu olduğunu,...plakalı park halinde bulunan araç sürücüsü ...ın kusurunun olmadığını, dava konusu aracın 2. El piyasa rayiç değerinin ortalama 40.750,00 TL olduğunu, bu durumda dava konusu aracın değer kaybının 2.750,00 olduğunu rapor etmişlerdir.
Olaya ilişkin yasal düzenlemeler ve yargı içtihatları değerlendirilecek olursa;
1-Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. (6098 sayılı yasanın 49/1.maddesi) Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler. (6098 sayılı yasanın 50.maddesi)
2- Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir. (6098 sayılı yasanın 56.maddesi)
3- 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1.maddesine göre; Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. Aynı yasanın 91/1.maddesine göre İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.
4-Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 Tarih, Esas 2019/40, Karar 2020/40 Sayılı Kararı ile; a) Karayolları Trafik Kanun’un 90. Maddesinin Birinci Cümlesinin “...bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir.” Bölümünde Yer Alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” İbaresi ile İkinci Cümlesinde Yer Alan “...ve genel şartlarda...” İbaresinin Anayasaya aykırı olduğundan oy çokluğu ile iptallerine karar vermiştir. Anayasa Mahkemesi'nin bu maddelerdeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu değer kaybı tazminatı öncelikle Karayolları Trafik Kanununun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanununun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenecektir. Bu kanunlarda açıkça düzenlenmiş hususlarda genel şartlar ile kanunun kapsamını daraltan yada genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartlar TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarıldığı için, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile genel şartların hükümleri uygulanacaktır. Anayasa mahkemesinin iptal kararı derdest olan eldeki davada da uygulanması gerekmektedir. Bu durumda; değer kaybının ZMMS Genel Şartlarına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir. (Sakarya BAM 3. HD 2021/1231 esas- 2022/757 karar,benzer yönde Yargıtay 17. HD'nin 2016/16876 E - 2017/12161 K sayılı, 27/12/2017 tarihli ve 2015/5301 E - 2017/11098 K sayılı, 28/11/2017 tarihli, YARGITAY 17. Hukuk Dairesi 2016/17525 esas- 2017/9448 kararları)
5-2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun "Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı" başlıklı 97. maddesinde “Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.” düzenlemesi yer almaktadır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 91. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-1.maddesinde, sigortacının poliçede belirtilen aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği düzenlenmiştir.
Somut olayda;
6- Davacı vekilinin, davacı asilin maliki olduğu...plakalı aracın park halindeyken 30.09.2021 tarihinde, davalı ...in sevk ve idaresindeki... plakalı aracı ile çarparak davacının aracında maddi hasar oluşmasına sebebiyet verdiğini iddia etmiştir. Dava açılmadan önce arabuluculuk aşamasının anlaşamama ile tamamlandığı, dava şartının yerine getirilmiş olduğu, yine davacının dava açmadan önce sigorta şirketine de başvurusunun bulunduğu anlaşılarak esasa geçilmiştir.
7- Dosyaya alınan Sakarya Cumhuriyet Başsavcılığı... sayılı soruşturma dosyası ve bu dosya içindeki görüntü CD’leri, Sakarya 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin ...iş sayılı dosyası, Sigorta Bilgi Gözetim Merkezinden gelen kayıtlar, hasar dosyası ve tarafların delilleri toplanmış, kazaya sebebiyet veren aracın davalıya ait araç olup olmadığının tespiti,kusur oranlarının belirlenmesi ve davacının talep ettiği maddi tazminat miktarının tespiti amacıyla bilirkişiye tevdi edilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından dosyaya 01.02.2023 tarihli rapor sunulmuştur.
8-Dosya kapsamına göre; CD’lerin bilirkişi tarafından incelenmesinde 30.09.2021 tarihinde saat 00:40’da davalı sürücü ...sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile sanayi yönünden Yeniköy istikametine seyri esnasında , gece karanlığında aydınlatmaların faal olduğu yolda seyrederken, dikkat ve tedbirsizce seyrederek direksiyon hakimiyetini kaybettiği ve sağ tarafa aniden manevra yaptığı, bu şekilde şeridinden çıkarak, şerit dışında park halinde duran davacıya ait ... plakalı aracın sağ yan kısımlarına çarptığı, bu şekilde davalı sürücünün aracını yolun durumuna ve şartlara uygun kullanmayarak, şerit değiştirme kuralını ihlal ederek ve park halindeki araca çarparak kazaya sebebiyet verdiği, olayda davalı sürücünün %100 oranında kusurlu olduğu, davacının kusurlu bir eyleminin bulunmadığı, bilirkişi raporundaki tespitlerin yerinde olduğu ve kusur yönünden hükme esas alınabileceği anlaşılmış, buna göre olayın oluşumunda davalı sürücü ...’in %100 oranında kusurlu olduğu, davalı ...’in 6098 sayılı yasanın 49 vd. maddelerince bu eyleminden sorumlu olduğu, yine davalı sigorta şirketinin de 2918 sayılı yasanın 91 vd maddelerince ortaya çıkan zararda sorumlu oldukları anlaşılmıştır.
9- Dosyaya sunulan 01.02.2023 tarihli rapor ve dosya kapsamına göre; olay nedeniyle davacının aracında oluşan hasar miktarının 14.900,00 TL olduğu, işçilik bedelinin ise 8.650,00 TL olduğu, KDV dahil toplam zararın bedelinin 27.789,00 TL olduğu, tamir süresinin 20 gün olduğu, yine aracın kaza öncesi rayiç değerinin 43.500,00 TL olduğu, kazalı haliyle rayiç değerinin ise 40.750,00 TL olduğu, buna göre değer kaybının 2.750,00 TL olduğunun tespit ediliği, anılan tespitin mahkememizce istenen hususları içerdiği gibi yukarıdaki 4 numaralı paragraftaki ilkelere de uygun olduğu, hükme esas alınabileceği anlaşılmış, yine davacının belgelendirdiği ve Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin 2021/15202 – 2021/9754 E-K sayılı ilamında belirtilen makul gider mahiyetindeki zarar kalemleri olan 295,00 TL çekici bedeli ve 1.180,00 TL ekspertiz bedeli kadar zararlarının da bulunduğu anlaşılmış, davalıların 8 numaralı paragrafta detaylandırılan kusurlu eylemleri nedeniyle ortaya çıkan bu zarardan sorumlu oldukları, zarar ile kusurlu eylem arasında uygun illiyet bağının da bulunduğu anlaşılmış, maddi tazminattan davalıların müteselsilen sorumlu oldukları anlaşılmıştır.
10-Haksız fiillerde alacağın haksız fiil tarihinde muaccel olacağı ve 6098 sayılı TBK’nın 117.maddesi uyarınca haksız fiil tarihinde temerrütün gerçekleşeceği anlaşıldığından, davalı... yönünden faiz kaza tarihi olan 30.09.2021 tarihinden itibaren başlatılmıştır. Sigorta şirketi yönünden ise, mahkememizce yazılan 05.07.2022 tarihli müzekkereye verilen tarihsiz cevap içeriğine göre, davacı vekili tarafından yapılan 2. başvuru tarihi olan 19.01.2022 tarihini izleyen 8 iş gününün sona erdiği tarih olan 01.02.2022 tarihinde temerrütün oluştuğu anlaşılmış ve bu davalı yönünden faiz bu tarihten itibaren başlatılmıştır.
11-Her ne kadar davalı sigorta şirketi zamanaşımı itirazında bulunmuş ise de; 2918 sayılı yasanın 109.maddesine göre; Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrayacağı, davalının zamanaşımı itirazının olay tarihinin 30.09.2021 tarihi olması, dava tarihi ile olay tarihi arasında 2 yıllık süre geçmediğinden zamanaşımı itirazı yerinde görülmemiştir.
12- Her ne kadar davalı sigorta şirketi, davacı asilin yaptığı başvurudan feragat ettiğini beyan ederek davanın reddini istemiş ise de, dosyaya gelen evraklara göre, davacının feragatinin borcu sona erdiren bir işlem olmayıp, davacı asilin ilk olarak yaptığı 30.09.2021 tarihli başvuruya ait olduğu, bu hususun 03.11.2021 tarihli hasar araştırma raporu içeriğinden anlaşıldığı, davacı vekili tarafından yapılan 2. başvuru olan 19.01.2022 tarihli başvuruya ait de olmadığı anlaşılarak davalının bu savunması da yerinde görülmemiştir.
13- Her ne kadar dosyaya sunulan 01.02.2023 tarihli rapor ile delil tespiti dosyası olan Sakarya... Sulh Hukuk Mahkemesinin...D.iş dosyasındaki raporlar çelişmekte ise de, dosyamızdan alınan 01.02.2023 tarihli raporda gerekli açıklamaların yapıldığı ve bu açıklamaların mahkememizce yeterli görüldüğü, yine delil tespiti dosyasındaki rapordaki hesaplamanın yukarıda 4 numaralı paragraftaki kriterlere de uygun olmadığı bu haliyle raporun hatalı olduğu anlaşılarak bu rapora itibar edilmemiştir.
14-Her ne kadar davacının talep edebileceği çekici giderinin 295 TL olduğu dosyaya sunulan makbuzdan anlaşılmış ise de, davacının talebinin 250 TL ile sınırlı olduğu anlaşılarak talep ile bağlı kalınmıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının maddi tazminat talebinin kabulü ile 27.789,00 TL hasar bedeli 2750 TL değer kaybı , 1180 TL ekspertiz ücreti ve 250 TL çekici ücreti olmak üzere toplam 31.970 TL maddi tazminatın davalı... AŞ yönünden 01/02/2022 tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak yasal faizi vc poliçe limitleri dahilinde olmak üzere diğer davalı yönünden 30/09/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 2.183,87-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 600,70-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 1.583,17-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 9.200,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 80,70-TL Başvuru Harcı, 80,70-TL Peşin/nisbi Harcı, 520,00-TL Islah Harcı, 1.795,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 2.476,90TL'nin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Arabuluculuk nedeniyle hazine tarafından karşılanan 1.560,00-TL'nin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,
6-Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise karar kesinleştikten sonra yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı asilin yüzüne karşı, davalı sigorta vekilinin yokluğunda verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere, 6100 sayılı yasanın 321/2. Maddesi uyarınca gerekçeli kararın en geç bir ay içinde re'sen tebliğe çıkarılacağı hususu da bildirilerek verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 14/03/2023
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı