T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/501 Esas - 2022/1425
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/501 Esas
KARAR NO: 2022/1425
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI :...
VEKİLLERİ: ...
DAVALI :...
VEKİLLERİ: ...
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 05/05/2022
KARAR TARİHİ: 20/10/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 21/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ile dava dışı ... Arasında personel taşıma sözleşmesi tanzim edildiğini, davacı ile davalı şirket arasında ise dava dışı şirketin ... ikamet eden personellerin taşınması hususunda hizmet alım sözleşmesi tanzim edildiğini, sözleşme gereği belirlenen bir kısım bedellerin davalı tarafından ödenmediğini, davalı aleyhine Sakarya ...İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, davalının itirazının üzerine takibin durduğunu, davalının dava süresi boyunca mal varlıklarının üçüncü kişilere devrinin önlenmesi amacıyla taşınır, taşınmaz malları ve banka hesapları üzerine ihtiyati haciz konulmasını, icra takibine yapılan itirazların fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 14.926,14-TL yönünden iptalini, takibin devamını, borçlunun %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yerinin Kocaeli olduğundan yetkili mahkemenin Kocaeli Mahkemeleri olduğunu, davacının taraflar arasındaki araç tedarik sözleşmesindeki hükümlere aykırı olarak işi bıraktığını, davacının sözleşmede belirtilen usule aykırı olarak sözleşmeyi feshettiğini, davacının sözleşmeye aykırı hareket ettiğini, davanın reddini, davacının haksız ve kötü niyetli olarak açtığı takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı tarafın ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin 16/05/2022 tarihli gerekçeli ara karar oluşturulmuştur.
Sakarya ... . İcra Müdürlüğünün... sayılı dosyasının bir sureti dosya arasına alınmıştır.
İlgili vergi dairelerinden dava konusu faturaların bilanço alış- bilanço satış formları celp edilmiştir.
Sakarya Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığı ve Sakarya Ticaret Sicili Müdürlüğü sistemlerinde davacıya ait herhangi bir kayıt bulunmadığını bildirmiştir.
Sakarya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanlığı davacının esnaf kaydına ilişkin bilgileri göndermiştir.
Ali Fuat Cebesoy Vergi Dairesi davacının 09/11/2009 tarihinden itibaren faal mükellefi olduğu, gelir vergisi muafiyetinin bulunmadığı, 213 sayılı VUK'un "Birinci Sınıf Tüccarlar" başlıklık 177. Maddesine istinaden bilanço usulüne göre defter tuttuğu, 2021 Yıllık Gelir Vergisi beyannamesinden veriye tabi matrahının 53.818,62-TL olarak beyan edildiğini bildirmiştir.
Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde;
Dava Sakarya ... İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali, takibin devamı ve davalının icra inkar tazminatına hükmedilmesi talebine ilişkindir.
Dava dilekçesi ve tensip zaptının davalı şirkete 24.05.2022 tarihinde tebliğ edildiği, davalı vekilinin 06/06/2022 tarihinde saat 17.35:59'da süresinde verdiği cevap dilekçesinde süresinde yetki itirazında bulunduğu ve Kocaeli mahkemelerinin yetkili olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 6. maddesinde "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." denilerek genel yetkili mahkeme ve 14/1. maddesinde ise "Bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir." denilerek şubenin bulunduğu yer mahkemesinin de yetkili olduğu ve yetki sözleşmesi başlıklı 17. maddede ise "(1) Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır" denilerek yetki sözleşmesinde gösterilen mahkemenin de yetkili olduğu düzenlenmiştir.
Bu yetki kuralları kesin olmadığından, HMK'nın 19. maddesinde belirlenen süre ve yöntemle yetkisizlik itirazında bulunulmaz ise davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir ve mahkemece kendiliğinden yetkisizlik kararı verilemez. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Yetki itirazının ileri sürülmesi" başlıklı 19/2. maddesinde; "Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz." hükmünü içermektedir. Yine, 116/1-a maddesinde "Kesin yetki kuralının bulunmadığı hâllerde yetki itirazı"nı "ilk itiraz" olarak düzenlemektedir. 117/1. madde ise; "ilk itirazların hepsi cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorundadır; aksi hâlde dinlenemez." hükmünü içermektedir. (Yargıtay 20 HD 2016/2144 -2016/5053)
Yukarıda detaylandırıldığı üzere HMK'nın 17. Maddesine göre tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır. Yetki sözleşmesinin geçerli olabilmesi için yazılı olarak yapılması, uyuşmazlığın kaynaklandığı hukuki ilişkinin belirli veya belirlenebilir olması ve yetkili kılınan mahkeme veya mahkemelerin gösterilmesi şarttır. Davalı şirket ile davacı arasında imzalanan 01.03.2021 tarihli sözleşmelerin 14. Maddesinde "İş bu sözleşmeden doğacak ihtilaflarda Kocaeli Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkilidir. " hükmünün bulunduğu, tarafların tacir olduğu ve yapılan yetki sözleşmesinin tarafları bağlayacağı anlaşıldığından 6100 sayılı HMK'nun m.17,19 ve 20 gereği mahkememizin yetkisizliğine karar vermek gerekmiştir.
Davacı vekili tarafından sözleşmelerin genel işlem koşulu niteliğinde olup yazılmamış sayılması gerektiği belirtilmiş ise de davacı ve davalının tacir oldukları TTK'nın 18/2. maddesi uyarınca her tacirin ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerektiğinden sözleşmedeki yetki hükmünün tacir olan tarafları bağlayıcı nitelikte olduğu, taraflar arasında imzalanan 01.03.2021 tarihli sözleşme ile Kocaeli mahkemelerinin yetkili kılındığı, bu sözleşmenin aksine başka bir sözleşmenin de taraflar arasında bulunmadığı anlaşılmış davacı vekilinin itirazlarının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davalının Yetki ilk itirazının kabulü ile, mahkememizin yetkisizliğine,
2-Kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde başvurulması halinde dosyanın yetkili Kocaeli Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3-Dosyanın 2 hafta içerisinde gönderilmesi halinde yargılama giderlerinin yetkili mahkemece nazara alınması, başvuru olmaması durumunda mahkememizden talep edilmesi halinde mahkememizce karar verilmesine,
Dair; davacı yetkili vekilinin ve davalı vekilinin yokluğunda verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(İki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere 6100 sayılı yasanın 321/2. Maddesi uyarınca gerekçeli kararın en geç bir ay içinde re'sen tebliğe çıkarılacağı hususu da bildirilerek verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.20/10/2022
Katip...
e-imzalıdır
Hakim...
e-imzalıdır