T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/535 Esas - 2022/1365
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/535 Esas
KARAR NO: 2022/1365
HAKİM: ....
KATİP:....
DAVACI ....
DAVALI :- Hasımsız
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 16/05/2022
KARAR TARİHİ: 15/09/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 19/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kendi adına ait bulunan .... .... Bankası Şubesi'ne ait ....-....,....-...., ....-...., ....-...., ....-...., ....-.... Seri numaralı 6 Adet boş çekin zayi olduğunun, şu aşamaya kadar çeklerin herhangi bir bankaya ibraz edilmediğinden çalınıp çalınmadığını da anlamadığının, zira çekleri düşürmüş olabileceğinin, bu çeklerin birisi tarafından kullanılıp ancak sahtecilik yapılarak karşılığının aranabileceğinini, bu nedenlerle iş bu davayı açma zaruretinin doğduğun, diğer yandan boş olup ciro edilmeyen çeklerin kötü niyetli üçüncü şahısların eline geçmesi ve karşılığının bankadan tahsil edilmesi tehlikesinin söz konusu olduğunun, bu nedenle ileride telafisi güç ve imkansız zararların meydana gelmesinin önlenmesi bakımından çek bedellerinin bankadan tahsil edilmesinin engellenmesinin önlenmesi bakımından çek bedellerini bankadan tahsil edilmesinin engellenmesi için tedbir kararı verilmesini ve bunun muhatap bankaya bildirilmesini talep etmek zaruretinin doğduğunun, bahse konu 6 adet boş çek ile ilgili olarak öncelikle tedbir kararı verilerek bu hususun muhatap bankaya bildirilmesini, zayi nedeniyle mezkur çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememizce .... .... Bankası Şubesi'ne dava konusu dava konusu edilen ....-.... Seri Numaralı, ....-.... Seri Numaralı, ....... Seri Numaralı, ....-.... Seri Numaralı, ....-.... Seri Numaralı, ....-.... Seri Numaralı 6 Adet çekin keşideciye verilip verilmediği, çeklerin ibraz edilip edilmediği, keşideci bilgileri, ödeme yapılıp yapılmadığı hususunun sorulması ile çekler ile ilgili tüm bilgi ve belgelerin gönderilmesi, yargılama sırasında ibraz edilmesi halinde derhal mahkememize bilgi verilmesi için müzekkere yazılmıştır.
Mahkememizce İlan hususunun ve ihtiyati tedbir talebinin .... .... Bankası yazı cevabı gelince değerlendirilmesine karar verilmiştir.
Davacı tarafa usulüne uygun davetiyenin tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Davacı asil .... .... 15/09/2022 tarihli ıslak imzalı alınan beyanında davaya konu çeklerin kendisine ait olduğunu, banka tarafından kendi adına verildiğini, çeklerin keşidecisinin kendisi olduğunu beyan etmiştir.
Olaya ilişkin yasal düzenlemeler ve yargı içtihatları değerlendirilecek olursa; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun iptali düzenleyen "Önleyici önlemler" başlıklı 757. maddesinde;
'' (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.
(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir."
"İade davası" başlıklı 763. maddesinde ise;
'' (1) Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Kanunun "İptal kararı" başlıklı 764. maddesi uyarınca;
''(1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.
(2) Poliçenin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir.
Hükümleri yer almaktadır.
Anılan maddeler uyarınca, çekin iptaline ilişkin dava açma hakkı çeki kaybeden hamile aittir. Çekin hamili çekin iptal davasını olumlu şekilde sonuçlandırdıktan sonra çek bedelini çekin keşidecisinden talep edebilir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2013/11-1884-2015/1059 E-K)
Somut olay yukarıdaki açıklamalar ile birlikte değerlendirilecek olursa; Mahkemece, iddia ve dosya kapsamına göre, davacının keşideci konumunda olduğu, iptali talep edilen çeklerin sahibinin davacı Görkem Kırlı olduğu, bu haliyle TTK m.818/1-s yollamasıyla 757 ila 763 ve 764/1 maddeleri uyarınca, çekin iptaline ilişkin dava açma hakkının çeki kaybeden hamile ait olduğu, eldeki davada dosyaya sunulan çek bilgilerine, dava dilekçesinin içeriğine ve davacı asil .... .... 15/09/2022 tarihli ıslak imzalı alınan beyanına göre davacının çeklerin keşidecisi ve sahibi olduğu, dolayısıyla çeklerin iptalini isteyemeyeceği anlaşılarak davanın aktif husumet yokluğundan usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Açılan davanın 6100 Sayılı HMK'nın 114/1-d ve 115/2. maddeleri gereği aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair, davacı asilin yüzüne karşı verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere, 6100 sayılı yasanın 321/2. Maddesi uyarınca gerekçeli kararın en geç bir ay içinde re'sen tebliğe çıkarılacağı hususu da bildirilerek verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 15/09/2022
Katip ....
e-imzalı
Hakim ....
e-imzalı