T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/566 Esas - 2022/1544
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/566 Esas
KARAR NO: 2022/1544
HAKİM:...
KATİP: ...
DAVACI :...
VEKİLİ:...
DAVALI :...
VEKİLLERİ:...
DAVA: Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/05/2022
KARAR TARİHİ: 13/12/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Davacı vekil eden ... Limited Şirketi ile davalı ... Limited Şirketi Sakarya Şubesi arasında imza edilmiş, 19/06/2012 tarihli İşletme Ruhsatının Satış sözleşmesi başlıklı Sözleşme'nin 5. Maddesinde yer almak olmasına karşın bugüne dek ödenmeyen satım bedelinin, 30/06/2014 gününden başlayacak avans faiz oranı ile tahsiline karar verilmesini, tüm bu nedenlerle; davacı vekil eden ... Şirketi ile davalı davalı ...Limited Şirketi arasında 19/06/2012 tarihinde imza edilmiş İşletme Ruhsatının Satış Sözleşmesi başlıklı sözleşmenin 5. Maddesinde açık biçimde yar almış 350.000,00-TL tutarlı satım bedelinin, davacı vekil eden limited şirketi için talep edilebilir duruma geldiğinin tespitini, davalı ...Limited Şirketi'nin İşleteni olduğu araçları ile maliki olduğu tüm alacaklarına ihptiyat haciz uygulanmak üzere takdiren teminat alınmaksızın ihtiyati haciz kararı verilmesini, 19/06/2012 tarihinde imza edilmiş İşletme Ruhsatının Satış Sözleşmesi başlıklı Sözleşme'nin haksız biçimde feshi gerekçeli, davalı Limited Şirketten, yoksun kalınan kazanç da dahil olmak üzere her tür tazminat haklarının ile ve taleplerinin saklı tutarak, sözleşmenin 5. Maddesinde açık hüküm kaynaklı, 350.000,00-TL tutarlı "satım bedeli"'nin, Sakarya .... Noterliği'nin ... Yevmiye sayılı 21/05/2014 günlü ihtarnamesi'ne cevap olarak kaleme alınmış Sakarya .... Noterliği'nin... günlük iş sayılı 30/06/2014 günlü ihtarnamesinin düzenlendiği 30/06/2014 gününden başlayacak avans faiz oranı ile davalı limited şirketten tahsilini, yagrılama giderleri ile vekalet ücretinin de davalı Limited Şirketi üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili 07/07/2022 Havale Tarihli cevap dilekçesinde özetle; "Davanın zaman aşımına uğramış olup reddinin gerekmekte olduğunu, sözleşmenin 2012 yılında yapılmış olup 2022 yılı itibari ile zamanaşımı süresi dolduğundan davanın usulden reddinin gerektiğini, taraflar arasında 19/06/2012 tarihinde imzalanan... Köyü,... ruhsat numaralı, ...erişim numaralı, 99,7 hektarlık II. Grup işletme ruhsatına sahip maden sahasının ruhsat devrine ilişkin yapılan sözleşmenin taraflarınca haklı nedenle Sakarya .... Noterliği'nin ...tarih ve ... Yevmiye nolu ihtarı ile haklı nedenle fesh edilmiş bulunmakta olduğunu, tüm bu nedenlerle; haksız ve dayanaktan yoksun davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Sakarya .... Noterliğinin ... tarih ve... yevmiye sayılı ihtarına ait tebliği şerhinin mahkememize gönderilmiştir.
Sakarya ...Asliye Hukuk mahkemesinin ...esas sayılı dosyasının bir sureti mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğü'ne ...sayılı paftada 99,7 hektar büyüklüğündeki alanı kapsayan, ... Erişim , ...Ruhsat Numaralı II. Grup İşletme Ruhsatının ruhsat sahibinin bildirilmesi ve taraflar arasındaki 19.06.2012 tarihli sözleşme gereği devir işlerinin yapılıp yapılmadığı hususlarında mahkememize bilgi verilmesi istenilmiş olup, müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
Tarafların usulüne uygun davetiye tebliğ edildiği görüldü.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilecek olursa;
1-Tacirler arasında, diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılır. (6102 sayılı TTK’nın 18/3.maddesi)
2-Fesih bildirimi tek taraflı bir irade beyanıdır. Fesih beyanı karşı tarafa yöneltilmesi gerekli tek taraflı bir irade beyanı olup muhataba ulaşması ile sonuç doğurur.
3-Bilindiği üzere, iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerde, taraflardan birinin fesih iradesi karşı tarafa ulaştıktan sonra, karşı taraf, artık sözleşmeye dayalı olarak aynen ifayı talep edemeyeceği gibi doğrudan sözleşme ile kendisine tanınmış bulunan bir hakkı, sözleşme halen yürürlükte imişcesine kullanma olanağına sahip değildir. ( YARGITAY 11. Hukuk Dairesi’nin 2015/12426 Esas- 2017/843 Karar sayılı ilamı)Bu anlamda, sözleşmenin feshinin ileriye etkili yahut geriye etkili (dönme) olup olmadığı veya haklı nedenlere dayalı bulunup bulunmadığının tartışılmasının, somut davada ve bu davadaki talep sonucunu oluşturan muarazanın giderilmesi istemi açısından bir önemi yoktur. Taraflar arasındaki sözleşme fesihle birlikte sona ermiş olup feshin haklı nedenlere dayalı olup olmadığı hususunun, ancak bu yoldaki iddia ile karşı taraftan tazminat isteminde bulunulması halinde, bu cihette açılacak bir tazminat davasında tartışılması ve sonuca bağlanması gerekir. İşbu davada gerek davacının ve gerekse de feshin haksızlığını savunan davalının bu yolda bir istemi söz konusu değildir. (YARGITAY 11. Hukuk Dairesi 2016/9219 esas- 2018/5071 karar)
Somut olayda;
4-Davacı taraf, taraflar arasında imzalanan 19.06.2012 tarihli sözleşme gereği, ...sayılı paftada 99,7 hektar büyüklüğündeki alanı kapsayan ...Erişim , ... Ruhsat Numaralı II. Grup İşletme Ruhsatının davalıya devredildiğini, davalının sözleşmeyi haksız olarak fesih ettiğini, bu nedenle hakkında haksız fesih nedeniyle sözleşmenin 7.maddesi gereği cayma bedeli için davacının Sakarya .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... sayılı dosyası ile dava açtığını, davanın davacının lehine sonuçlandığını, davalının sözleşmenin 5.maddesi gereği davacıya ödemesi gereken satış bedelini davacıya ödemediğini beyan ederek, sözleşmeye konu devir bedelinin taraflarını ödenmesini talep etmiştir.
5- Yukarıda 1 numaralı paragrafta belirtildiği üzere; tacirler arasındaki sözleşmesinin feshini geçerli olabilmesi için, feshin; noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılması gerekmektedir. Yine fesih bildirimi tek taraflı bir irade beyanıdır. Fesih beyanı karşı tarafa yöneltilmesi gerekli tek taraflı bir irade beyanı olup muhataba ulaşması ile sonuç doğurur. Eldeki olayda davalı tarafından davaya konu edilen 19.06.2012 tarihli sözleşmenin, davalı tarafından Sakarya .... Noterliğinin ... tarih, ... yevmiye sayılı ihtarı ile fesih ettiği, fesih beyanının karşı tarafa ...tarihinde tebliğ edildiği, feshin... sayılı yasanın 18/3.maddesine uygun olduğu ve davacıya ulaşması ile hüküm ve sonuçlarını doğurduğu, nitekim davacının da fesih nedeniyle cayma bedeli için dava da açtığı, bu şekilde taraflar arasındaki sözleşmenin davalının fesih beyanı ile sona erdiği anlaşılmıştır.
6- Yukarıda 3 numaralı paragrafta detaylandırıldığı üzere; iki tarafa borç yükleyen sözleşmelerde, taraflardan birinin fesih iradesi karşı tarafa ulaştıktan sonra, karşı taraf, artık sözleşmeye dayalı olarak aynen ifayı talep edemeyeceği gibi doğrudan sözleşme ile kendisine tanınmış bulunan bir hakkı, sözleşme halen yürürlükte imişcesine kullanma olanağına sahip olmadığından davacının fesih edilen 19.06.2012 tarihli sözleşmeye dayanarak aynen ifa, yani sözleşme bedelini talep edemeyeceği anlaşılarak davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
7-Yine yukarıda 3 numaralı paragrafta belirtildiği üzere; sözleşme fesih ile sona erdiğinden ve aynen ifa istenemeyeceğinden, bu dava yönünden feshin haklı olup olmamasının bir önemi de bulunmadığından, feshin haklılığı yönünde ayrıca bir araştırmaya girilmemiştir.
8-Her ne kadar davalı taraf zamanaşımı iddiasında bulunmuş ise de; davacının talebinin sözleşmeden kaynakladığı, sözleşmenin 19.06.2012 tarihinde imzalandığı, davanın ise 27.05.2022 de açıldığı, dava tarihi itibariyle 6098 sayılı TBK’nın 146.maddesindeki on yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşılarak bu itirazı yerinde görülmemiştir.
Hüküm: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 80,70-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 5.896,43-TL'nin yatıran tarafa iadesine,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 52.000,00-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Karar tebliğ giderleri düşüldükten sonra artan gider avansının karar kesinleşmesi ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere, 6100 sayılı yasanın 321/2. Maddesi uyarınca gerekçeli kararın en geç bir ay içinde re'sen tebliğe çıkarılacağı hususu da bildirilerek verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 13/12/2022
Katip ...
e-imzalı
Hakim...
e-imzalı