T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/573 Esas - 2022/1507
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/573 Esas
KARAR NO: 2022/1507
BAŞKAN: ...
ÜYE: ...
ÜYE: ...
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLLERİ: ...
DAVALI : ...
VEKİLLERİ: ...
DAVA: Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi TTK 439 md.
DAVA TARİHİ: 30/05/2022
KARAR TARİHİ: 23/11/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde davacı tarafın 7640/50000 hissedarı bulunduğu davalı şirketin 09.05.2022 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında; şirketin 2018 2019 2020 ve 2021 yıllarına ilişkin şirketin varlık satışlarının gerçek değerde yapılın yapılmadığı ve satış gelirlerinin şirket kayıtlarına gerçek olarak yansıtılıp yansıtılmadığı, şirket gelirlerinin ortaklar ve müdürün şahsi hesabına geçirilip geçirilmediği, belirtilen dönemlerde şirketin ihtiyacı olmadığı halde kredi kullanılıp kredi maliyeti zararının oluşup oluşmadığı, şirketin gelirlerinin şirket müdürü ve yakınlarına aktarılıp aktarılmadığı, şirketin ortaklara usulsüz olarak borçlandırılıp borçlandırılmadığı hususları başta olmak üzere şirketin faaliyetine ilişkin olarak özel denetçi atanmasına yönelik talebinin kabul edilmediğini belirterek TTK nun 439/1 maddesi gereğince özel denetçi atamasını talep etmiştir.
Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; şirket ortakları ...ve ... şahsi hesaplarının incelenmesinin özel denetimin dışında kaldığını, talebin haksız olduğunu, şirkete ait kocaeli ili izmit ilçesi çayırköy mah. ... ada ... parselde kayıtlı 118 ,76,62,86,129 nolu bağımsız bölümlü taşınmazların konu olduğu sözleşmeler yapıp parasını şirkete iade etmeyen tarafın davacının kendisi olduğunu, bunun üzerine davacının yetkisiz şekilde 3. Kişilerle yapılan sözleşme karşılığı vaat edilen tapuların ilgili kişilere devredilmek zorunda kalındığını, davacı bu yollarla şirketi 533.000TL civarı zarara uğrattığını, davacının kötü niyetli olduğunu, ... adına düzenlenen çeklerin şiketin inşaat projesi olan ... isimli projeden kaynaklı şirket borçları sebebiyle alacaklı kişinin şirket ortağının da şahsi sorumluluğunun doğmasının istediği için düzenlendiğini, ...şirketinden alacağı bulunduğunu ve bu çek bedellerinin şirketteki alacağından düşüldüğünü, kayıtların açık olduğunu, özel denetimi gerektirmediğini, davacının iş bu davayı açmakta hukuki menfaati bulunmadığını, pay sahipliği haklarının kullanımıyla özel denetim talebi arasında “anlaşılabilir bir bağlantı” bulunmadığını, pek çok konun davacı tarafça açılan tasarrufun iptali ve genel kurulun iptali davalarının konusu yapıldığını, davacı tarafın şirketin kendisine verdiği ... Noterliğinin ... Tarih ve ... yevmiye nolu vekaletini kötüye kullanarak şirkete ait araçları satıp toplam 4.192.000 TL lik şirkete ait parayı uhdesinde tuttuğunu, Bu araçlardan ... ve ... plakalı davacının eşi ve yakınları üzerine devredilerek şirketten mal kaçırdığını, şirket adına kayıtlı ... Plakalı aracı babası ... kullanıma tahsis ettirdiğini ve halen onun kullanımda olduğunu, şirket ile ilgisi bulunmayan ...- ... ve ... Plaklı araçları sisteme ekleterek yakıtlarının şirketten ödenmesini sağladığını, davacının kötüniyetli olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
Uyuşmazlık TTK 439 maddesi gereğince özel denetçi atanması talebine ilişkindir.
TTK nun 439 maddesinde "(1) Genel kurulun özel denetim istemini reddetmesi hâlinde, sermayenin en az onda birini, halka açık anonim şirketlerde yirmide birini oluşturan pay sahipleri veya paylarının itibarî değeri toplamı en az birmilyon Türk Lirası olan pay sahipleri üç ay içinde şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinden özel denetçi atamasını isteyebilir. (2) Dilekçe sahiplerinin, kurucuların veya şirket organlarının, kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek, şirketi veya pay sahiplerini zarara uğrattıklarını, ikna edici bir şekilde ortaya koymaları hâlinde özel denetçi atanır. " düzenlemesine yer verilmiştir.
Özel denetimin konusunu belirli olaylar oluşturmalı ve özel denetimin pay sahipliği haklarının kullanılması açısından gerekli olması ve özel denetim talebinin bilgi alma ve inceleme hakkına yardımcı nitelikte olması gereklidir. (6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu Çerçevesinde Anonim Şirketler Hukukunda Özel Denetim, Şirin Güven, Çankaya Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ticaret Hukuku Ana Bilim Dalı Öğretim Görevlisi)
Yasanın hükmüne göre kurucuların veya organların, kanunu veya esas sözleşmeyi ihlâl ettiğinin ve bu ihlâl yüzünden şirketin veya pay sahiplerinin zarara uğradıklarının ikna edici bir şekilde ortaya konması da zorunludur.
Davalı şirketin 09.05.2022 tarihinde yapılan genel kurulunda davacının şirkete özel denetçi atanması talebinin kabul görmediği ve davacının üç aylık süre içinde eldeki bu davayı açarak mahkememizden özel denetçi atanmasını istediği anlaşılmaktadır.
Genel kurul toplantısında davacının özel denetçi talebi ve dava dilekçesine ekli sunulan kayıtları ile taraflar arasında mahkememizin 2022/265, 408, 422, 572, 572 esas sayılı dosyalarına yansına uyuşmazlıklar birlikte değerlendirildiğinde özel denetçi atanması koşullarının gerçekleştiği kabul edilmiş ve aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Davacının talebinin KABULÜNE, 6102 sayılı TTK nun 439 maddesi uyarınca davalı ...Limited Şirketine iki özel denetçi atanmasına,
2- Özel denetçi olarak bilirkişi listesinde yer alan ...ve bağımsız denetçi ...'ın seçilmesine, Özel denetçilerin her biri için işin kapsamına nazaran 20.000-TL ücret taktirine, denetçilerin ücretinin denetim sonunda şirket hesabından vergilendirmesi kaynakta yapılarak ödenmesine,
3- Özel denetçilerce şirket temsilcilerinin yada ortaklarını kanunu veya esas sözleşmeyi ihlal ederek şirketi veya pay sahiplerini zarara uğratıp uğratmadıklarının belirlenmesi temelinde;
a) Şirketin 2018 2019 2020 ve 2021 yıllarına ilişkin varlık satışlarının değerinin altında yapılıp yapılmadığı, alıcılardan tahsil edilen bedellerin ne olduğu, bu varlık satışlarının şirket kayıtlarına doğru şekilde yansıtılıp yansıtılmadığı, bu satış gelirlerinin ortaklar ve müdürün şahsi hesabına geçirilip geçirilmediği,
b) Şirketin 2018 2019 2020 ve 2021 dönemlerinde kredi kullanıp kullanmadığı, bu kredilere ihtiyaç duyup duymadığı, kredilerin ne şekilde kullanıldığı, şirketin ihtiyacı olmadığı halde kredi kullanılıp kredi maliyeti zararının oluşup oluşmadığı,
c) Belirtilen dönemlere ilişkin olarak şirketin gelirlerinin şirket müdürü ve yakınlarına ve ortaklara aktarılıp aktarılmadığı,
d) Belirtilen dönemlere ilişkin olarak şirketin ortaklara usulsüz olarak borçlandırılıp borçlandırılmadığı, hususlarında inceleme ve denetim yapılmasına,
4-Özel denetçilere ve yapılacak işe ve inceleme sürecine ilişkin olarak,
Özel denetçilere taraflar arasında mevcut mahkememizin diğer dava dosyalarını incelemeye ve dosyalardan örnek almalarına, gerektiğinde ücretleri şirket hesabından karşılanarak bilirkişi incelemesi yaptırmalarına, üçüncü kişi ve kuruluşlardan ve resmi kurumlardan denetim için ihtiyaç duyulan kayıt ve belge ve bilgileri almalarına izin ve yetki verilmesine,
Özel denetçilerin sır saklamakla yükümlü olduklarının ihtarına,
Denetimin, amaca yararlı bir süre içinde ve şirket işleri gereksiz yere aksatılmaksızın yapılması gerekliliğinin denetçilerce gözetilmesine,
Şirket yönetim kurulunun; şirketin defterleri, yazışmaları dâhil şirketin tüm yazıları, kasası ile kıymetli evrak ve mallar başta olmak üzere tüm şirket varlıklarının incelenmesine izin vermesi gerektiğinin ihtarına,
Şirket organlarının, vekillerinin, çalışanlarının, kayyımın önemli olgular konusunda özel denetçiye bilgi vermekle yükümlü olduklarının hatırlatılmasına,
Özel denetim hususunda uyuşmazlık çıkması halinde mahkememizce karara bağlanmasına,
Özel denetçilerin, özel denetimin sonuçlarına ilişkin olarak şirketin görüşünü almalarına,
Özel denetçilerin, incelemenin sonucu hakkında, şirketin sırlarını da koruyarak, mahkemeye ayrıntılı bir rapor vermesine,
Özel denetçilerce sunulacak raporun şirkete mahkememizce tebliğ edilmesine,
Şirketin talebi bulunması halinde; raporun açıklanmasının şirket sırlarını veya şirketin korunmaya değer diğer menfaatlerini zarara uğratıp uğratmayacağına ve bu sebeple raporun istem sahiplerine sunulup sunulmamasına ilişkin olarak mahkememizce değerlendirme yapılarak karar verilmesine,
Raporun açıklanması halinde şirket ve istem sahiplerine açıklanan rapor hakkında, değerlendirmelerini bildirmek ve ek soru sormak imkânının tanınmasına,
Talebin mahiyeti gereği denetçi ücretleri hariç diğer yargılama giderlerinin talep eden üzerinde bırakılmasına,
Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
Dair, taraf vekillerinin huzurunda yapılan duruşma sonunda, TTK 440/2 maddesi gereğince kesin olarak , oybirliği ile karar verildi. 23/11/2022
Başkan ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Katip ...
e-imzalı