T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/593 Esas - 2022/1208
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA
KARAR
ESAS NO: 2022/593 Esas
KARAR NO: 2022/1208
HAKİM: ...
KATİP:...
DAVACI : ...
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 03/06/2022
KARAR TARİHİ: 06/06/2022
GEREKÇELİ KARAR YAZIM TARİHİ : 06/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı ... ... Tekstil Çeyiz Dayanıklı ve Dayanıksız Tüketim Malları İthalat İhracat Ticaret Sanayi Limited Şirketi adına ... ... Mahkememize sunmuş olduğu 03/06/2022 tarihli dilekçesi ile; dava konusu ... çek nolu 30/06/2022 ... ... adına kesilen 13.000,00 TL meblağlı çek ile yine v çek nolu 31/04/2022 ... ... adına kesilen 17.000,00TL bedelli çeklerin kaybolduğunu bu sebeple dava konusu çeklerin iptalini taleple dava etmiştir.
Olaya ilişkin yasal düzenlemeler ve yargı içtihatları değerlendirilecek olursa; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun iptali düzenleyen "Önleyici önlemler" başlıklı 757. maddesinde;
'' (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.
(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir."
"İade davası" başlıklı 763. maddesinde ise;
'' (1) Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Kanunun "İptal kararı" başlıklı 764. maddesi uyarınca;
''(1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.
(2) Poliçenin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir."
Hükümleri yer almaktadır.
Anılan maddeler uyarınca, çekin iptaline ilişkin dava açma hakkı çeki kaybeden hamile aittir. Çekin hamili çekin iptal davasını olumlu şekilde sonuçlandırdıktan sonra çek bedelini çekin keşidecisinden talep edebilir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2013/11-1884-2015/1059 E-K)
Somut olay yukarıdaki açıklamalar ile birlikte değerlendirilecek olursa; Mahkemece, iddia ve dosya kapsamına göre, davacının keşideci konumunda olduğu, bu haliyle TTK m.818/1-s yollamasıyla 757 ila 763 ve 764/1 maddeleri uyarınca maddeler uyarınca, çekin iptaline ilişkin dava açma hakkının çeki kaybeden hamile ait olduğu, eldeki davada dava dilekçesinin içeriğine göre davacının çek hesabının sahibi olduğu, çekin keşidecisi olduğu, dolayısıyla davacının çekin keşidecisi olduğu, çekin iptalini isteyemeyeceği anlaşılarak davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığı anlaşılmış, yine davanın vekil olan ... ... tarafından davacı şirket adına açıldığı, Avukatlık Kanunun 63.maddesine göre ve 6100 sayılı HMK'nın 71 vd.maddelerine göre; Kural olarak mahkeme, hakem veya yargı yetkisini haiz diğer organlar huzurunda gerçek ve tüzel kişilere ait hakları dava etmek ve savunmak yalnız baroda yazılı avukatlara ait olup, baroda yazılı olmayan kişiler ise vekil sıfatıyla mahkemeye kabul olunmayacağından (Prof. Dr. Ejder Yılmaz, Hukuk Muhakemeleri Şerhi, 2013, s.638, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 07.12.2011 tarih, 1-631/745) davanın 6100 sayılı HMK'nın 114/1-d,f ve 115/2 maddeleri gereği usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
Davanın 6102 sayılı yasanın 4.maddesi, 6100 sayılı yasanın 382/1-e-6.maddeleri gereği basit yargılama usulüne tabi olduğu, 6100 sayılı 320/1.maddesi gereği basit yargılama usulüne tabi olan davalarda mümkün olan hallerde taraflar duruşmaya davet edilmeden dosya üzerinden karar verilebileceği, dosyadaki delillerin hüküm vermeye elverişli olması nazara alındığında, dosya üzerinden karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi gerekçeli kararda açıklanacağı üzere;
1-Davanın HMK. 6100 sayılı kanunun 114/1-d,f ve 115/2. Maddeleri gereği usulden REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
4-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 216/1 maddesi uyarınca talep halinde gerekçeli kararın talep eden şirkete tebliğine,
Dair; tarafların yokluğunda dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda verilen kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(İki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere tensiben karar verildi. 06/06/2022
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı