T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/621 Esas - 2023/280
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/621 Esas
KARAR NO: 2023/280
HAKİM: ..
KATİP:...
DAVACI:...
VEKİLLERİ: ...
DAVALI:1-...
VEKİLLERİ: ...
DAVALI : 2-...
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 13/06/2022
KARAR TARİHİ: 11/05/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 12/06/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 03/09/2021 tarihinde meydana gelen kazada davalı .... Şirketinin maliki olduğunu, diğer davalı ...'ın sürücüsü olduğunu, ...Plakalı aracın maliki olduğunu, ... Plakalı aracına çarpması sonucu ... Plakalı aracına hasar meydana geldiğini, kazada ...Plakalı aracın %100 kusurlu olduğunu, kusurlu... Plakalı aracın trafik sigortasının bulunmadığını belirterek aracında oluşan değer kaybı ve hasar bedelinin davalılardan alınarak tarafına verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Şirketinin süresinde cevap dilekçesi vermediğinden davacının ileri sürmüş olduğu bütün hususları inkar etmiş sayılmıştır.
Davalı ... süresinde cevap dilekçesi vermediğinden davacının ileri sürmüş olduğu bütün hususları inkar etmiş sayılmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; Davaya konu kazada tarafların kusur oranlarının ne kadar olduğu, meydana gelen kaza sonucu davacıya ait ...Plakalı araçta hasar ve değer kaybı meydana gelip gelmediği, gelmiş ise miktarlarının ne kadar olduğu hususlarındadır.
Davacı tarafın ... plakalı aracın trafik kaydına ihtiyati tedbir konulmasın talebinin reddine ilişkin 17/06/2022 tarihinde ara karar oluşturulmuştur.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi... plakalı aracın sorgulamasında karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası poliçe ve hasar bilgisi, kasko sigortası poliçe ve hasar bilgisi, ekspertiz rapor bilgisi, kaza tespit tutanağı bilgisi, ihtiyati mali mesuliyet sigortası ve yeşil kart poliçe bilgilerini göndermiştir.
Türkiye Noterler Birliği...,... v... plakalı araçların tescil bilgilerini göndermiştir.
... Şti. ... plakalı araca ilişkin kesilen onarım faturası ve fotoğrafları göndermiştir.
Adli trafik uzmanı bilirkişisi ... özetle; ...plakalı aracın sürücüsü...'in 2918 sayılı K.T.K.'nın eylemine uyan 57/a/b-5 maddelerini ihlal etmesi sebebiyle maddi trafik kazasının oluşmasına asli(%100) kusurlu olduğu, ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın 2918 sayılı K.T.K.'nın herhangi bir maddesinin ihlal etmediğinden kusurunun olmadığı, ...plakalı aracın yol kenarında ve nizami bir şekilde park halinde olmasından dolayı kazanın oluşumunda kusurunun olmadığı, trafik kazasında.... plakalı araçta meydana gelen hasarın 03/09/2021 tarihi itibariyle kdv dahil 8.614,00-TL olduğu ,... plakalı araçta meydana gelen hasar bölgelerinden; meydana gelen trafik kazasında 03/09/2021 önce hasar almamış olduğu, trafik kazasında ...plakalı araçta meydana gelen hasardan dolayı değer kaybının 03/09/2021 itibariyle 14.307,07-TL olduğu şeklinde rapor düzenlemiştir.
Davacı vekili ıslah dilekçesinde; toplam 22.921,07-TL 'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle tahsilini talep etmiştir.
Olaya ilişkin yasal düzenlemeler ve yargı içtihatları değerlendirilecek olursa;
Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. (6098 sayılı yasanın 49/1.maddesi) Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler. (6098 sayılı yasanın 50.maddesi)
Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir. Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir. (6098 sayılı yasanın 56.maddesi)
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1.maddesine göre; Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, ... zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar. Aynı yasanın 91/1.maddesine göre İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.
Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 Tarih, Esas 2019/40, Karar 2020/40 Sayılı Kararı ile; a) Karayolları Trafik Kanun’un 90. Maddesinin Birinci Cümlesinin “...bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir.” Bölümünde Yer Alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” İbaresi ile İkinci Cümlesinde Yer Alan “...ve genel şartlarda...” İbaresinin Anayasaya aykırı olduğundan oy çokluğu ile iptallerine karar vermiştir. Anayasa Mahkemesi'nin bu maddelerdeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu değer kaybı tazminatı öncelikle Karayolları Trafik Kanununun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanununun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenecektir. Bu kanunlarda açıkça düzenlenmiş hususlarda genel şartlar ile kanunun kapsamını daraltan yada genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartlar TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarıldığı için, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile genel şartların hükümleri uygulanacaktır. Anayasa mahkemesinin iptal kararı derdest olan eldeki davada da uygulanması gerekmektedir. Bu durumda; değer kaybının ZMMS Genel Şartlarına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir. (Sakarya BAM 3. HD 2021/1231 esas- 2022/757 karar,benzer yönde Yargıtay 17. HD'nin 2016/16876 E - 2017/12161 K sayılı, 27/12/2017 tarihli ve 2015/5301 E - 2017/11098 K sayılı, 28/11/2017 tarihli, YARGITAY 17. Hukuk Dairesi 2016/17525 esas- 2017/9448 kararları)
Somut olayda;
03.09.2021 tarihinde meydana gelen kazada davalı şirketin maliki olduğu, davalı...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile ...plakalı aracın çarpıştığı, çarpmanın etkisiyle... plakalı aracın yolun sağında park hallinde duran davacının maliki olduğu... plakalı araca çarptığı ve davacıya ait...plakalı araçta maddi hasar meydana geldiği, davacı vekilinin kazada ... plakalı aracın %100 kusurlu olduğunu, kusurlu ... plakalı aracın kaza tarihinde trafik sigortasının bulunmadığını belirterek davacının maliki olduğu...plakalı araçta oluşan değer kaybı ve hasar bedelini talep etmiştir. Dava açılmadan önce arabuluculuk aşamasının anlaşamama ile tamamlandığı, dava şartının yerine getirilmiş olduğu anlaşılmıştır.
Sigorta Bilgi Gözetim Merkezinden gelen kayıtlar, ... plaka sayılı aracın tamiratına ilişkin bilgi ve belgeler, trafik kazası tespit tutanağı ve tarafların delilleri toplanmış kusur oranlarının belirlenmesi ve davacının talep ettiği maddi tazminat miktarının tespiti amacıyla dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir. Bilirkişi tarafından dosyaya 09.02.2023 tarihli rapor sunulmuştur.
Dosya kapsamına göre; 03.09.2021 tarihinde saat 11:00’da Ankara Caddesini takiben Güneşler Mahallesi istikametine ilerleyen ...plakalı aracın , Yoğurtçu Sokak kavşağına geldiğinde aracın sol ön kısmıyla Yoğurtçu Sokaktan Güneşler Mahallesi yönüne sola dönüş yapan ...plakalı araçla çarpışması, çarpmanın etkisiyle...plakalı aracın yolun sağında park halinde duran ... plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği,... plakalı aracın sürücüsü davalı ...in kavşaklarda geçiş önceliği olan araçlara ilk geçiş hakkını vermemek ve dikkatsiz, tedbirsiz ve özensiz bir şekilde tali yoldan ana yola çıkmasıyla kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği, davalı sürücü ... 2918 sayılı K.T.K'nun 57/a,b-5 maddelerini ihlal etmesi nedeniyle kazanın gerçekleşmesinde %100 oranında kusurlu olduğu, ...plakalı aracın sürücüsü dava dışı ...n şeridinde ve kurallara uygun seyrettiğinden kusurunun bulunmadığı, ...plakalı aracın yol kenarında ve nizami bir şekilde park halinde olmasından dolayı davacının kusurlu bir eyleminin bulunmadığı, bilirkişi raporundaki tespitlerin yerinde olduğu ve kusur yönünden hükme esas alınabileceği anlaşılmış, buna göre olayın oluşumunda davalı sürücü ...r'in %100 oranında kusurlu olduğu, davalı ...'in 6098 sayılı yasanın 49 vd. maddelerince bu eyleminden sorumlu olduğu, diğer davalı.... Hizmetleri Ticaret Limited Şirketinin ise 2918 sayılı yasanın 85.maddesine göre sürücünün eyleminden sorumlu olduğu anlaşılmıştır.
Yukarıda detaylandırıldığı üzere; Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 Tarih, Esas 2019/40, Karar 2020/40 Sayılı Kararından sonra değer kaybının ZMMS Genel Şartlarına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerektiğinden ve davacının hasar bedeli talebi de bulunduğundan anılan hususların hesaplanması için dosya makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş, dosyaya sunulan 09.02.2023 tarihli rapora göre; 03.09.2021 tarihli kaza nedeniyle davacının aracının sol ön kapı ve sol arka yan duvarının onarım ve boyasının yapıldığı, bunlar ile bağlantılı olan diğer parçaların onarımlarının ve sol dikiz aynasının değişiminin yapıldığı, aracın 2 parçasının onarıldığı, 2 parçasının değiştiği, trafik kazası nedeniyle...plakalı araçta onarım için gerekli olan yedek parça ve işçilik bedellerinin KDV dahil 8.614,00 TL olduğu, aracın 2014 model kilometresinin ... olduğu, aynı nitelikteki araçların kaza tarihindeki değerinin ortalama olarak 238.451,10 TL olduğu, hasarlı araç bedellerinin ise 224.144,03 TL olduğu aradaki farkın 14.307,07 TL olduğu bildirilmiş davacının aracında oluşan değer kaybının 14.307,07 TL, hasar bedelinin 8.614,00 TL olduğu kanaatine varılmıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacının 03.09.2021 tarihinde meydana gelen kazada, kusurlu bir eyleminin bulunmadığı, davalı sürücünün asli kusurlu olduğu, davalı sürücü ...'in 6098 sayılı yasanın 49 vd maddeleri gereği, davalı malik .... Şirketinin 6098 sayılı yasanın 49 vd maddeleri ve 2918 sayılı yasanın 85.maddesi gereği ortaya çıkan zarardan sorumlu olduğu, davacının 14.307,07 TL değer kaybı ve 8.614,00 hasar bedeli yönünden zararının olduğu,...plakalı aracın kaza tarihinde trafik sigortasının bulunmadığı, davacıya ödemede bulunulmadığı, davalıların zarardan sorumlu oldukları anlaşılmış, davanın maddi tazminat talebinin kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacının maddi tazminat talebinin kabulü ile, 8.614,00-TL hasar bedeli ve 14.307,07-TL değer kaybı olmak üzere toplam 22.921,07-TL maddi tazminatın 03/09/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizinin müştereken ve müteselsilen davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Alınması gereken 1.565,74-TL karar harcından peşin alınan 80,70-TL ve 375,00-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 1.110,04-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan toplam 1.604,00-TL yargılama gideri ile dava açılışında yatırılan (peşin harç, başvurma harcı, vekalet harcı toplamı) 608,00-TL olmak üzere toplam 2.212,00-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davalılar tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine,
6-Arabuluculuk nedeniyle hazine tarafından karşılanan 1.600,00-TL ücretin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye irat kaydına,
7-Karar tebliğ giderleri düşüldükten sonra artan gider avansının karar kesinleşmesi halinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, davalı ...'in yokluğunda verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere, 6100 sayılı yasanın 321/2. Maddesi uyarınca gerekçeli kararın en geç bir ay içinde re'sen tebliğe çıkarılacağı hususu da bildirilerek verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
11/05/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır