T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/636 Esas - 2023/124
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/636 Esas
KARAR NO: 2023/124
HAKİM:...
KATİP:...
DAVACI :...
VEKİLLERİ:Av...
DAVALI : (- HASIMSIZ)
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 20/06/2022
KARAR TARİHİ: 21/02/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 07/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Davacının ... Bankası A. Ş. ... Şubesi ... Seri No.lu 31.01.2019 keşide tarihli keşide yeri ... olan 50.000,00 TL bedelli çekin, ... T. A. Ş. Pamukova Şubesi ... Seri No.lu 31.10.2018 keşide tarihli keşide yeri Pamukova olan 25.000,00 TL bedelli çekin, ... T. A. Ş. Pamukova Şubesi ... Seri No.lu 05.01.2019 keşide tarihli keşide yeri Pamukova olan 35.000,00 TL bedelli çekin hamili ve zilyedi olduğunun, davacının söz konusu çekleri taşınma sırasında kaybettiğini, söz konusu çeklerin ilgili bankalara teslim edilmiş olması ihtimaline binaen yapılan tüm görüşmelerin sonuçsuz kalmış, ilgili bankaların da çeklerin kendilerinde olmadığını şifaen beyan ettiklerini, bu kapsamda ilgili banka genel müdürlüklerine müzekkere yazılarak çeklerin kendilerine teslim edilip edilmediğinin de sorulmasını talep ettiklerini, söz konusu çekleri nerede ve ne zaman kaybettiğini bilmeyen davacının bu sebeple herhangi bir şikayette de bulunmadığını, çekin üçüncü şahısların eline geçmesi halinde davacının, diğer cirantalar ve keşidecileri açısından telafisi imkânsız zararlar doğurabileceğinden yukarıda bilgileri yer alan çeklerin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememizce ... Bankası Anonim Şirketi Pamukova Şubesi'ne ... seri nolu 31/01/2019 keşide tarihli keşide yeri Pamukova olan 50.000,00-TL bedelli çekin keşideciye verilip verilmediği, çekin ibraz edilip edilmediği, keşideci bilgileri, ödeme yapılıp yapılmadığı hususu ile çek hakkında tüm bilgi ve belgelerin mahkememize gönderilmesi için müzekkere yazılmış ve müzekkere cevabının dosya arasına alındığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce ... T.A.Ş. Pamukova Şubesi'ne ... seri numaralı 31/10/2018 keşide tarihli keşide yeri Pamukova olan 25.000,00-TL bedelli, ... seri numaralı 05/01/2019 keşide tarihli keşide yeri Pamukova olan 35.000,00-TL bedelli, çeklerin ibraz edilip edilmediği, keşideci bilgileri, ödeme yapılıp yapılmadığı hususu ve çekler ile ilgili tüm bilgi ve belgelerin mahkememize gönderilmesi için müzekker yazılmış ve müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce ... Anonim Şirketi Tosya Kastamonu Şubesi'ne dava konusu edilen Sakarya Pamukova şubesine ait ... seri nolu 31/01/2019 keşide tarihli keşide yeri Pamukova olan 50.000,00-TL bedelli çekin kim tarafından ibraz edildiği, açık kimlik bilgileri ile birlikte çek fotokopisinin mahkememize gönderilmesi için müzekkere yazılmış ve müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce ... Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü Sakarya Büyük İşletmeler Şubesi'ne ... Pamukova Şubesine ait olan; ... seri numaralı 31/10/2018 tarihinde ibraz edilen keşide yeri Pamukova olan 25.000,00-TL bedelli çekin kim tarafından ibraz edildiği, açık kimlik bilgileri ile birlikte çek fotokopisinin mahkememize gönderilmesi için müzekkere yazılmış ve müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
Davacı vekilinin dava dilekçesinde ayrıntılı olarak belirttiği çekler ile ilgili olarak, TTK'nın 762. madde hükmü gereğince, ilk ilan tarihinden itibaren 3 aylık süre içinde mahkemeye ibraz etmeleri veya bir bildirimde bulunmaları aksi takdirde çekin iptaline karar verileceği hususunda Ticaret Sicil Gazetesi'nde birer hafta ara ile üç kez ilan yapılmıştır.
İlk İlanın 30/06/2022 tarihinde, İkinci İlanın 13/07/2022 tarihinde, Üçüncü İlanın 25/07/2022 tarihinde yapıldığı, yasal sürenin dolduğu, çekler ile ilgili bir başvurunun yapılmadığı anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak; müvekkilinin meşru hamili olduğu ... Bankası A. Ş. Pamukova Şubesi ... Seri No.lu 31.01.2019 keşide tarihli keşide yeri Pamukova olan 50.000,00 TL bedelli çekin,
... T. A. Ş. Pamukova Şubesi ... Seri No.lu 31.10.2018 keşide tarihli keşide yeri Pamukova olan 25.000,00 TL bedelli çekin
... T. A. Ş. Pamukova Şubesi ... Seri No.lu 05.01.2019 keşide tarihli keşide yeri Pamukova olan 35.000,00 TL bedelli çekin yetkili hamili olup, çeki kaybettiğini, çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İptali istenen çekle ilgili yasal ilanlar yapılmıştır.
Dava, çek iptali istemine ilişkindir. Kıymetli evrak ile ilgili yasal düzenlemelerin yer aldığı TTK.'nun 818/(1)-s maddesine göre, poliçe ile ilgili yasal düzenlemelerden iptal hakkındaki 757 ila 763. maddelerle, 764. maddenin 1. fıkrası" çekler hakkında da uygulanacaktır. Atıf yapılan bu maddelere göre ise; "İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden, muhatabın poliçeye ödemekten menedilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdii etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir". şeklinde bir düzenleme yer almaktadır.
TTK.nun 762. maddesi hükmünde öngörülen Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde 3 defa yasal ilan yapılmış olup, ayrıca iptali istenen çekin ilgili bankaya ibraz edilmediği hususu anlaşılmıştır.
Toplanan deliller ve tüm dosya mevcudu incelendiğinde; ... T. A. Ş. Pamukova Şubesi ... Seri No.lu 05.01.2019 keşide tarihli keşide yeri Pamukova olan 35.000,00 TL bedelli çekler yönünden; mahkememizce TTK.nun ilgili maddeleri gereğince Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde 3 kez yasal ilanın yapılmış olduğu, çekin keşide tarihi olan 30.06.2022 itibaren 3 aylık yasal bekleme süresinin geçtiği, mahkememize bu konuda herhangi bir itirazın ve başvurunun ise yapılmadığı, dosyaya sunulan çek fotokopisinden ve çeke ilişkin yasal sürede başvuru olmamasından davacının son yetkili hamil olarak kabul edilmesinin gerektiği, zilyetliğinde bulunan çeki kaybettiği, bu haliyle çekin hamilin elinden rızası dışında çıktığı anlaşılmıştır. Bu nedenlerle ... T. A. Ş. Pamukova Şubesi ... Seri No.lu 05.01.2019 keşide tarihli keşide yeri Pamukova olan 35.000,00 TL bedelli çekler yönünden haklı görülen davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Davacının rızası dışında elinden çıktığın bahisle iptalini talep ettiği diğer çekler yönünden;
... Bankası A. Ş. Pamukova Şubesi ... Seri No.lu 31.01.2019 keşide tarihli keşide yeri Pamukova olan 50.000,00 TL bedelli çekin Akbank Tosya Şubesine 31.01.2019 tarihinde ... Orman Ürünleri Ltd. Şti tarafından ibraz edildiği, çekin karşılıksızdır işlemine tabi tutulduğu, davacının hamil olarak çekte yer almadığı,
Yine ... T. A. Ş. Pamukova Şubesi ... Seri No.lu 31.10.2018 keşide tarihli keşide yeri Pamukova olan 25.000,00 TL bedelli çekin 31.10.2018 tarihinde ... Çelik Kapı Lt. Şti tarafından ibraz edildiği ve karşılıksız işlemine tabi tutulduğu, davacının ciranta veya hamil olmadığı, hamillerin ortaya çıkması nedeniyle davacıya 6102 sayılı yasanın 758.maddesi uyarınca 2 haftalık kesin süre verilmiş, verilen sürede dava açılmadığından bu çekler yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Hüküm: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
... T.A.Ş. Pamukova Şubesi'ne ait ... Seri Numaralı 05/01/2019 Keşide tarihli, Keşide Yeri Pamukova olan, 35.000,00-TL Bedelli, Keşidecisi ... Mobilya A. Ş. Olan çekin iptaline,
2-Diğer çekler yönünden davanın REDDİNE,
3-Karar tarihindeki yürürlükte bulunan Yargı Harçları Tarifesine göre alınması gereken 179,90-TL harçtan peşin alınan 80,70-TL'nin mahsubu ile bakiye 99,20-TL harcın davacıdan alınarak Hazineye İrat Kaydına,
4-Davanın mahiyeti gereği yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayarak arta kalan kısmın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine,
6-Dosya kesinleştiğinde artan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı verilen kararın, davacı tarafa tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere, 6100 sayılı yasanın 321/2. Maddesi uyarınca gerekçeli kararın en geç bir ay içinde re'sen tebliğe çıkarılacağı hususu da bildirilerek verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.
21/02/2023
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı