T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/637 Esas - 2022/1332
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/637 Esas
KARAR NO: 2022/1332
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI ...
DAVALI : -
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 20/06/2022
KARAR TARİHİ: 01/09/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 01/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı dava dilekçesinde özetle; Şirketlerince alışveriş sonucu kesilmiş ... K. ... Caddesi, ... ait Keşidecisi ...olan ve ... Nolu ve 15/11/2019 Keşide Tarihli ve 105.000,00-TL bedel yazılı ve imzalı bulunan çeki zamanının ve saatini bilmediği bir zaman dilimi içerisinde kaybettiğinin yine çekin bedelinin ödenmiş olduğunu, herhangi bir ödeme kabiliyetinin bulunmadığını, söz konusu çekin yabancı şahıslar tarafından piyasaya sunulması ihtimalinin var olduğunu, bu nedenlerle dava açma zorunluluğunun ortaya çıktığını, tüm bu nedenlerden dolayı şirketlerince alışveriş sonucu kesilmiş ... Caddesi, Şubesine ait .... olan ve ... Nolu ve 15/11/2019 keşide tarihli ve 105.000,00-TL bedel yazılı ve imzalı bulunan çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Olaya ilişkin yasal düzenlemeler ve yargı içtihatları değerlendirilecek olursa; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun iptali düzenleyen "Önleyici önlemler" başlıklı 757. maddesinde;
'' (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.
(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir."
"İade davası" başlıklı 763. maddesinde ise;
'' (1) Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Kanunun "İptal kararı" başlıklı 764. maddesi uyarınca;
''(1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.
(2) Poliçenin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir.
Hükümleri yer almaktadır.
Anılan maddeler uyarınca, çekin iptaline ilişkin dava açma hakkı çeki kaybeden hamile aittir. Çekin hamili çekin iptal davasını olumlu şekilde sonuçlandırdıktan sonra çek bedelini çekin keşidecisinden talep edebilir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2013/11-1884-2015/1059 E-K)
İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür. (6102 sayılı yasanın 759/2.maddesi)
Somut olay yukarıdaki açıklamalar ile birlikte değerlendirilecek olursa; Talep eden tarafından... olan ve ... Nolu ve 15/11/2019 Keşide Tarihli ve 105.000,00-TL bedel yazılı ve imzalı bulunan çekin hamilin rızası dışında zayi olduğundan bahisle eldeki davanın açıldığı, 6102 sayılı yasanın 759/2.maddesi uyarınca açılacak olan iptal davalarında; iptal isteminde bulunan kişinin, çek elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlü olduğu, talep edenin çek suretini dosyaya sunmadığı gibi, muhattap banka adını da bildirmediği anlaşılmış, talep eden tarafa "6102 sayılı TTK'nın 759/2. Maddesi gereği iptal isteminde bulunan kişinin çekin bir suretini ibraz etmesi veya çekin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlü olduğu, ancak davacının sunduğu dilekçede çek hakkında yeterli bilgi olmadığı anlaşıldığından davacı şirkete muhatap banka bilgisini vermesi için 2 (İKİ) HAFTALIK KESİN SÜRE verilmesine, aksi halde 6102 sayılı yasanın 759/2 maddesi gereği davanın reddedileceği hususu"nda muhtıra çıkarılmış, anılan muhtıra talep eden tarafa 05.07.2022 tarihinde tebliğ edilmiş, verilen kesin sürede talep eden taraf banka ismini bildirmediğinden 6102 sayılı yasanın 759/2.maddesindeki yükümlülüğünü yerine getirmediği anlaşıldığından davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Davanın 6102 sayılı yasanın 4.maddesi, 6100 sayılı yasanın 382/1-e-6.maddeleri gereği basit yargılama usulüne tabi olduğu, 6100 sayılı 320/1.maddesi gereği basit yargılama usulüne tabi olan davalarda mümkün olan hallerde taraflar duruşmaya davet edilmeden dosya üzerinden karar verilebileceği, dosyadaki delillerin hüküm vermeye elverişli olması nazara alındığında, dosya üzerinden karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın HMK. 6100 sayılı kanunun 114/1-d ve 115/2. Maddeleri gereği usulden REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair; davacının yokluğunda dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda verilen kararın tebliğinden itibaren 2(İki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.01/09/2022
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı