T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/648 Esas - 2022/1252
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/648 Esas
KARAR NO: 2022/1252
HAKİM: ....
KATİP: ....
DAVACI : ....
VEKİLİ: Av. ....
DAVALI : -
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 16/06/2022
KARAR TARİHİ: 23/06/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 27/06/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin mobilya sektöründe ticari faaliyet gösteren bir firma olup mobilya alımını .... İli, .... İlçesinden yaptığını, buradan vermiş olduğu siparişlerinin ödemesini de keşide etmiş olduğu çekleri kargo yolu ile yollamak suretiyle ifa ettiğini, yine böyle bir ticaretin ödemesi olarak .... Mobilya Teks.İnş.San.ve Tic.Ltd. Şti'nden verilen sipariş dolayısıyla keşide edilen ve gönderilecek olan 103.815,00 TL bedelli .... ait keşidecisi müvekkili şirket olan .... numaralı çek ile yine İnegöl .... Mob.Teks.İnş.San.Tic.Ltd.Şti'den verilen sipariş dolayısıyla siparişin bedeli olan 29.000,00 TL bedelli .... ait keşidecisi .... ......olan .... numaralı çekin keşide edilerek söz konusu firmalara kargo ile gönderilmek üzere iken müvekkili şirket sahibinin cüzdanından kimliği ile birlikte düştüğünü ve kaybolduğunu, dava konusu çeklerin kötü niyetli kişilerin eline geçme ihtimali olduğunu, izah edilen nedenlerle dava konusu çekler hakkında ödemeden men yasağı kararı verilmesini ve çekler hakkında zayi olduğundan dava konusu kıymetli evrakların iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememizin ....../.... Esas sayılı dosyasında yapılan tefrik üzerine dava konusu .... ...... Bankasına ait, keşidecisi .... .... Mob.Kuy.Pet.Ürn.İnş.İth.İhr.San. Ve Tic.Ltd.Şti olan .... seri numaralı, .... TL bedelli çek yönünden davanın mahkememizin ..../.... Esas sırasına kaydedildiği anlaşıldı.
Olaya ilişkin yasal düzenlemeler ve yargı içtihatları değerlendirilecek olursa; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun iptali düzenleyen "Önleyici önlemler" başlıklı 757. maddesinde;
'' (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.
(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir."
"İade davası" başlıklı 763. maddesinde ise;
'' (1) Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Kanunun "İptal kararı" başlıklı 764. maddesi uyarınca;
''(1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.
(2) Poliçenin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir.
Hükümleri yer almaktadır.
Anılan maddeler uyarınca, çekin iptaline ilişkin dava açma hakkı çeki kaybeden hamile aittir. Çekin hamili çekin iptal davasını olumlu şekilde sonuçlandırdıktan sonra çek bedelini çekin keşidecisinden talep edebilir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2013/11-1884-2015/1059 E-K)
Somut olay yukarıdaki açıklamalar ile birlikte değerlendirilecek olursa; Mahkemece, iddia ve dosya kapsamına göre, davacının .... .... Bankasına ait, keşidecisi .... .... Mob. Kuy. Pet. Ürn. İnş. İth. İhr. San. Ve Tic.Ltd.Şti olan .... seri numaralı, .... TL bedelli çekin zayi nedeniyle iptalini talep ettiği, dava dilekçesi içeriğinden anlaşıldığı üzere davacının keşideci konumunda olduğu, bu haliyle TTK m.818/1-s yollamasıyla 757 ila 763 ve 764/1 maddeleri uyarınca çekin iptaline ilişkin dava açma hakkının çeki kaybeden hamile ait olduğu, eldeki davada dava dilekçesinin içeriğine göre davacının çekin keşidecisi olduğu, çekin iptalini isteyemeyeceği anlaşılarak davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar vermek gerekmiştir.
Davanın 6102 sayılı yasanın 4.maddesi, 6100 sayılı yasanın 382/1-e-6.maddeleri gereği basit yargılama usulüne tabi olduğu, 6100 sayılı 320/1.maddesi gereği basit yargılama usulüne tabi olan davalarda mümkün olan hallerde taraflar duruşmaya davet edilmeden dosya üzerinden karar verilebileceği, dosyadaki delillerin hüküm vermeye elverişli olması nazara alındığında, dosya üzerinden karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın HMK. 6100 sayılı kanunun 114/1-d ve 115/2. Maddeleri gereği aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE,
2-Tefrik edilen dosya üzerinden başvurma ve peşin harç alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından karşılanan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair; davacının yokluğunda dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda verilen kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(İki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere tensiben karar verildi 23/06/2022
Katip ....
e-imzalı
Hakim ....
e-imzalı