T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/675 Esas - 2022/1366
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/675 Esas
KARAR NO: 2022/1366
BAŞKAN:...
ÜYE: ...
ÜYE:...
KATİP:...
DAVACI ...
VEKİLİ: Av....
DAVALI : ...
DAVA:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ: 07/07/2022
KARAR TARİHİ: 19/09/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Havale Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; Davalı ile aralarında maske üretim makinesinin imalatı ve satışı için anlaşma bulunduğunu ve bu kapsamda davalıya makine bedeli olarak 578.000 TL ödendiğini ancak makinenin teslim edilmediğini, bu sebeple ödenen bedelin davalıdan tahsili için ... ... İcra Müdürlüğü .../... E. Sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu, davalının malın teslim edildiğini savunmasına rağmen buna dair bir belge sunmadığını, arabuluculuk görüşmesinin sonuçsuz kaldığını belirterek itirazın iptalini ve öncelikle ihtiyati hacze karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tebligata rağmen cevap vermemiştir.
Mahkememizce davacı ve davalı tarafın bağlı bulunduğu Ticaret Sicil Müdürlüğüne, Ticaret ve Sanayi Odasına, Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanlığına ve Vergi Dairelerine müzekkereler yazılarak tarafların tacir olup olmadıkları araştırılmıştır.
Gelen müzekkere cevaplarından; davacı ... tacir kaydının olmadığı ancak 14/09/2021 tarihinde vergi kaydının başladığı ve bu tarih itibariyle işletme esasına göre defter tuttuğu ve 2021 yılı içinde 313.340 TL alışının ve 178.564 TL satışının bulunduğu, ancak davacının uyuşmazlığa konu alışverişin yapıldığı 2020 yılı itibariyle herhangi bir faaliyet kaydının bulunmadığı, davalı ... da tacir yada esnaf kaydının bulunmadığı, davalının elektronik cihazların satış bakım ve tamiri faaliyetine ilişkin esnaf kaydının 2005 ve 2017 yılları arasına ilişkin olduğu ve bu faaliyetinin de VUK 177/1 maddesindeki limitleri aşmadığı, uyuşmazlığa konu alışverişin yapıldığı tarihte davalının da herhangi bir kaydının olmadığı, bu haliyle davacının ve davalının tacir sıfatının bulunmadığı anlaşılmıştır.
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunun 4.maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin tarafların her ikisinin birden ticari işletmesi ile ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nunda veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir. Diğer taraftan, 6102 sayılı TTK'nın 19/2.maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, 6102 sayılı TTK kanun gereği ticari dava sayılan davalar dışında, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir.
Somut olayda uyuşmazlık TBK 470 v.d maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Eser sözleşmelerden kaynaklanan davaların ticari dava olduğuna ya da asliye ticaret mahkemelerinde görüleceğine dair yasal bir düzenleme bulunmamaktadır. Eser sözleşmesinden kaynaklanan davanın nispi ticari dava olabilmesi için her iki tarafın tacir ve yapılan işin de tarafların ticari işletmeleriyle ilgili bulunması gerekir.
Davacı ve davalının tacir yada esnaf olmadıkları, uyuşmazlığa konu sözleşmenin yapıldığı tarihte (2020) iki tarafın da işletmesinin yada ticari faaliyetinin bulunmadığı, tarafların tacir sıfatını taşımadıkları anlaşılmıştır.
Tarafların tacir olmaması itibariyle eser sözleşmesinden kaynaklanan somut uyuşmazlığın nispi ticari dava niteliğinde olmadığı, mutlak ticari davanın da sözkonusu olmadığı sonucuna varılmakla; davada mahkememiz görevli olmayıp yargılama yapma ve karar vermek Asliye Hukuk Mahkemesi görevi kapsamında kalmaktadır.
Görev kamu düzenine ilişkin olup dava şartlarındandır. HMK nun 138/1 maddesindeki " Mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir; gerektiği takdirde kararını vermeden önce, bu konuda tarafları ön inceleme duruşmasında dinleyebilir." hükmü ve "Mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır" şeklindeki HMK nun 115/1 maddesi ile usul ekonomisi nazara alınarak dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde tensiple mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, davanın HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği görev dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-Bu karara karşı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak görevsizlik kararının kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten itibaren, karara karşı kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde, dosyanın görevli Sakarya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
3-Yukarıda belirtilen yasal süre içinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde dosyanın resen ele alınarak verilecek ek kararla davanın açılmamış sayılacağı ve davacının yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edileceği hususunun İHTARINA,
4- Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 216/1 maddesi uyarınca talep halinde gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2(İki) Hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile istinaf yolu açık olmak üzere, oybirliğiyle karar verildi. 19/09/2022
Başkan ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Katip ...
e-imzalı