T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/679 Esas - 2022/1482
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/679 Esas
KARAR NO: 2022/1482 Karar
HAKİM: ....
KATİP: ....
DAVACI : ....
DAVALI : Hasımsız
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 07/07/2022
KARAR TARİHİ: 15/11/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 21/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı dava dilekçesinde özetle; .... Adapazarı Bosna Şubesine ait keşide yeri Adapazarı olan, 30/11/2022 tarihli, 30.000,00-TL bedelli, keşidecisi ...... .... olan, ...... seri numaralı çekin meşru hamilinin davacı .... .... olduğunu, ve çekin kaybolduğunu ve çekin üçüncü şahısların eline geçme ihtimaliyle kendisinin mağdur olacağından bahisle eldeki davayı açtığını, ihtiyati tedbir kararı verilerek davaya konu çek hakkında ödeme yasağı ve çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
.... 14/09/2022 tarihli yazısında özetle; söz konusu çekin .... ....(T.C....)'ya ait olduğu, .... şube nezdinde .... numaralı hesabın tespit edildiğini, .... Seri numaralı çekin bu hesaptan keşide edildiği ve çek hesabına ait belgelerin yazı ekinde gönderildiği bildirilmiştir.
Olaya ilişkin yasal düzenlemeler ve yargı içtihatları değerlendirilecek olursa; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun iptali düzenleyen "Önleyici önlemler" başlıklı 757. maddesinde;
'' (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.
(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir."
"İade davası" başlıklı 763. maddesinde ise;
'' (1) Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Kanunun "İptal kararı" başlıklı 764. maddesi uyarınca;
''(1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.
(2) Poliçenin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir."
Hükümleri yer almaktadır.
Anılan maddeler uyarınca, çekin iptaline ilişkin dava açma hakkı çeki kaybeden hamile aittir. Çekin hamili çekin iptal davasını olumlu şekilde sonuçlandırdıktan sonra çek bedelini çekin keşidecisinden talep edebilir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2013/11-1884-2015/1059 E-K)
Somut olay yukarıdaki açıklamalar ile birlikte değerlendirilecek olursa; Mahkemece, iddia ve dosya kapsamına göre, dosyaya gelen 23.09.2022 tarihli banka cevap yazısında gönderilen sözleşme içeriğine göre (her ne kadar keşideci ismi müzekkere üst yazısında ...... .... olarak yazılsa da, ekteki sözleşmenin davacı ile yapıldığı, hesap numarasının davacıya ait olduğu, bildirilen TC’nin davacıya ait olduğu, üst yazıdaki ismin sehven yazıldığı anlaşılarak) davacının keşideci konumunda olduğu, bu haliyle TTK m.818/1-s yollamasıyla 757 ila 763 ve 764/1 maddeleri uyarınca maddeler uyarınca, çekin iptaline ilişkin dava açma hakkının çeki kaybeden hamile ait olduğu, eldeki davada dosyaya sunulan çek hesabına ilişkin sözleşme ve dava dilekçesinin içeriğine göre davacının çek hesabının sahibi olduğu, çekin keşidecisi olduğu, yine dosyadaki belgelerden lehtarlarının ise dava dışı .... .... ... ... Tic. Ltd. Şti. olduğu, dolayısıyla davacının çekin keşidecisi olduğu, çekin iptalini isteyemeyeceği anlaşılarak davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Davanın 6102 sayılı yasanın 4.maddesi, 6100 sayılı yasanın 382/1-e-6.maddeleri gereği basit yargılama usulüne tabi olduğu, 6100 sayılı 320/1.maddesi gereği basit yargılama usulüne tabi olan davalarda mümkün olan hallerde taraflar duruşmaya davet edilmeden dosya üzerinden karar verilebileceği, dosyadaki delillerin hüküm vermeye elverişli olması nazara alındığında, dosya üzerinden karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın HMK. 6100 sayılı kanunun 114/1-d ve 115/2. Maddeleri gereği usulden REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
5-Gerekçeli kararın HMK nun 321/2 maddesi uyarınca talep aranmaksızın davacı tarafa tebliğine,
Dair; davacının yokluğunda dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda verilen kararın tebliğinden itibaren 2(İki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.15/11/2022
Katip ....
e-imzalı
Hakim ....
e-imzalı