T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/683 Esas - 2023/567
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/683 Esas
KARAR NO: 2023/567
BAŞKAN:...
ÜYE: ...
ÜYE:...
KATİP:...
DAVACI : ...
VEKİLİ: ...
DAVALILAR : 1- ...
2- ...
VEKİLİ:...
DAVA: Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/07/2022
KARAR TARİHİ: 18/10/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 22/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı tarafın iddiaları: Müvekkili şirketin çalıştırdığı personelin servis ihtiyacını gidermek için davalının 'sahibinden.com' satış sitesi üzerinden yayınlamış olduğu 03/03/2022 tarih ve .... numaralı ilanı görerek ilanda yer alan .... model, ...+.... koltuklu, 0 km 540.000,00 TL ilan bedelli ... Ps orijinal aracın satın almak için karşı tarafta bulunan .... ve çalışanı olan .... ile irtibata geçtiğini, görüşmeler neticesinde tarafların aracın 535.000,00 TL bedel ile davacı şirkete satışı için karşılıklı olarak anlaştıklarını, tarafların anlaşması sonrasında davalı tarafça davacı şirket adına 17/03/2022 tarihli proforma fatura düzenlendiğini, faturada satış bedelinin hatalı olarak 565.000,00 TL gösterildiği ve düzeltilmesi gerektiği hususunun karşı tarafa iletilmesine rağmen dönüş yapılmadığını, davalı tarafın çalışanı ile davacı şirket arasındaki SMS mesaj içeriklerinden satış bedelinin 535.000,00 TL olduğunun ve tamamen ödendiğinin anlaşıldığını, hatta proje için yatırılması gereken MTV nin de davalı tarafça alındığını, proforma faturada .... şase nolu aracın 40 iş günü içerisinde davacı şirkete teslim edileceğinin karşı tarafça beyan ve taahhüt edildiğini fakat tüm satış bedellerinin davacı şirket tarafından ödendiği halde en geç 16/05/2022 gününe kadar teslim edilmesi gereken aracın davacıya teslim edilmediğini, davalının ilk başta projelerin onaylanmasının beklendiği gerekçesiyle aracı teslim edemediklerini ileri sürdüğünü, savcılık soruşturma dosyasında alınan ifadelerinde davalı çalışanları ve yetkililerinin piyasadaki olumsuzluklar sebebiyle araç tesliminde sorun yaşandığını savunduklarını, davacı şirketin söz konusu aracın satın alınması sürecinde satış bedelinin 5.000 TL'lik kısmını 18/03/2022 tarihinde '.... araç kapora bedeli' açıklamasıyla karşı tarafta bulunan ....Şti'nin Ziraat Bankası hesabına gönderildiğini, bakiye 530.000,00 TL'lik satış bedelinin ise taşıt kredisi yoluyla banka tarafından .... adına ödendiğini, karşı tarafın satış konusu aracı teslim etmediği gibi aynı aracı sahibinden.com satış sitesi üzerinden aynı ilan numarası ile yeniden satmaya çalıştığını, aracın teslim edilmesi amacıyla davalılara Kartal .... Noterliğinden gönderilen 25/05/2022 tarihli ... sayılı ihtarnameye rağmen davalıların aracı teslim etmediğini, davalıların bu yöntemle çok sayıda kişiyi dolandırdıklarını, aracın trafik tescilinin henüz yapılmadığını ve taraflar arasında geçerli bir satış sözleşmesi bulunduğunu belirterek dava konusu aracın mülkiyetinin kendilerine ait olduğunun tespiti ile teslimi ve davacı adına tescili , olmadığı taktirde aracın rayiç bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, bu talebin de kabul görmemesi halinde ödemiş oldukları 535.000,00 TL nin denkleştirici adelet ilkesine göre belirlenerek dava tarihinden itibaren reeskont avans faizi ile birlikte tahsilini ve ayrıca araç kiralamak zorunda kalmaları sebebiyle fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 1.000TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili; tarafların aracın satışı için 565.000 TL bedel üzerinde anlaşmaları üzerine davacı tarafa bu bedelin yazılı olduğu 17.03.2022 tarihli bir proforma fatura düzenlendiğini, davacının da bu fatura ile kredi başvurusunda bulunduğunu, bu proformanın bir teklif mahiyetinde olduğunu ve bir geçerlilik süresinin bulunduğunu, araç şase numarasının da değişiklik gösterebileceğinin proforma faturanın üzerine yazıldığını, aracın satış bedelinin davacının iddia ettiği gibi 535.000 TL olmayıp 565.000 TL olduğunu, davacının araç bedelini tam olarak ödemediğini, davacının sözleşmeden dönmediğini, araç bedelinin ödenmesi halinde davalının aracı teslim etmeye hazır olduğunu ancak aradan geçen zamana nazaran araç fiyatlarında fahiş oranda artış olduğunu, davacının suçlamalarının asılsız olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
Tarafların ortak kabulünde olan hususlar: Davacı ile davalı arasında .... model ...+.... koltuklu 0 km .... Transit Deluxe .... Ps orijinal aracın satışı ve 40 iş günü içinde teslimi hususunda anlaşma bulunduğu ve davacının 535.000,00 TL ödemeyi yaptığı, aracın davalı tarafça davacıya teslim edilmediği, davacının davalıya 25/05/2022 tarihli ihtarnameyi göndererek aracın teslimini talep ettiği hususu tarafların ortak kabulündedir. Satış sözleşmesi taraflarca feshedilmemiş olup halen geçerlidir.
Taraflar Arasındaki Uyuşmazlık:
1-Satışa konu aracın satış bedelinin 535.000,00 TL mi yoksa 565.000,00 TL mi olduğu,
2-Davacının bedel ödeme borcunu yerine getirip getirmediği,
3-Davalının araç teslim borcunda temerrüde düşüp düşmediği,
4-Proforma faturasında belirtilen .... şase nolu aracın dışında başka şase numaralı aracın teslimi ile borcun ifa edilip edilemeyeceği,
5-.... şase nolu aracın mülkiyetinin davacıya geçip geçmediği ve bu aracın davacıya teslimi ile davacı adına tescilinin şartlarının oluşup oluşmadığı,
6-Araç tesliminin mümkün olmaması halinde aracın dava tarihi itibariyle rayiç bedelinin ne olduğu ve bu bedelin dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile talep edilip edilemeyeceği,
7-Araç bedeli talebinin kabul görmemesi halinde ödenen 535.000,00 TL nin denkleştirici adelet ilkesine göre dava tarihi itibariyle belirlenecek değerinin dava tarihinden itibaren reeskont avans faizi ile birlikte talep edilip edilemeyeceği,
8-Ayrıca davacının teslimde temerrüt üzerine araç kiralama sebebiyle maddi zararının bulunup bulunmadığı ve varsa dava tarihi itibariyle miktarı, bu zararın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte talep edilip edilemeyeceği hususlarındadır.
Tarafların bildirdiği deliller toplanmış, sahibinden.com servis sağlayıcısından bahsi geçen ilana ilişkin kayıtlar getirtilmiş, .... A.Ş. nezdinde araca yönelik araştırmalar yapılmış ve bilirkişi marifetiyle aracın dava tarihindeki değeri belirlenmiş, davacının kira bedeli talebi hakkındaki kayıtlar getirtilmiş, ... Cumhuriyet Başsavcılığının .../... Soruşturma sayılı dosyası incelenmiştir.
Belirtilen....şase numarasında bir araç üretilmediği ve bulunmadığı gelen cevaplardan anlaşılmıştır.
Davacı vekili talebini ıslah etmiş ve 1.000.000,00 TL araç bedeli ile 41.195,00 TL araç kiralama bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faiziyle birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini istemiş, talebini harçlandırmıştır.
Davacı ile davalı .... arasında .... model 19+1 koltuklu 0 km ... ... Deluxe ... ... orijinal aracın satışı ve 40 iş günü içinde teslimi hususunda anlaşma bulunduğu ve davacının 535.000,00 TL ödemeyi yaptığı, aracın davalı tarafça davacıya teslim edilmediği, davacının davalıya 25/05/2022 tarihli ihtarnameyi göndererek aracın teslimini talep ettiği hususu tarafların ortak kabulündedir.
Dava; araç satış sözleşmesi kaynaklı alacak talebine ilişkindir. Davalı taraf aracın minibüse çevrilmesi amacıyla iç dizayn hususunda da anlaşmaya varıldığını ileri sürmüş ise de aracın ilandaki haliyle satışının kararlaştırılmış olması sebebiyle sözleşme bütünüyle bir satış sözleşmesi olup eser sözleşmesi niteliği bulunmamaktadır.
Taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi tescilli olmayan bir aracın menkul mal hükümlerine göre satışına ilişkindir. .... sayılı yasanın ... ve ..../a maddesi düzenlemesi (tescili zorunlu bulunan ancak henüz ilk tescili yapılmamış bulunan bir aracın- mülkiyetini kazanmak amacıyla yapılacak satış sözleşmesin herhangi bir şekle tabi olmadığı) nazara alındığında, taraflar arasındaki menkul mal satışı sözleşmesinin geçerli bir şekilde kurulduğu anlaşılmıştır.
(Benzer yönde Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesinin 2022/... esas 2022/... karar sayılı ilamı), Dolayısıyla taraflar arasındaki satış sözleşmesinin resmi şekilde yapılmadığından bahisle geçersiz olduğunu sözlemek ve geçersiz sözleşmeye istinaden yapılan ödemenin iadesi ile yetinmek doğru bir sonuç olmayacaktır.
Davacı tarafça satış sözleşmesini fesh etmemiş, aksine gönderdiği noter ihtarnamesi ile aracın teslimini talep etmiştir. Bu durumda sözleşmenin halen ayakta olduğu değerlendirilmiştir.
Davalının teslim borcunu yerine getirmediği, davacının 535.000,00-TL ödeme yaptığı görülmektedir. Davalı taraf araç bedelinin 565.000,00 TL olduğunu ve bedelin tamamı ödenmeden teslim borcunun muaccel olmadığını savunmuştur. Bankadan gelen kayıtlarda davacının 5.000,00 TL ön ödeme yaptığı ardından bankadan kullanılan kredi kapsamında 530.000,00 TL nen banka tarafından davalı ...'a gönderildiği ve aracın sigorta işlemlerinin bu çerçevede yapıldığı anlaşılmaktadır. Davacı 5.000,00 TL ön ödemeyi davalı şirketin banka hesabına göndermiş ise de bu ödemenin davalı .... ile aralarında olan bu satış ilişkisi kapsamında yapıldığı, davacı ile davalı şirket arasında ikili bir anlaşmanın bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Sahibinden.com sitesinden gelen ilan kayıtları incelendiğinde yapılan ödeme tarihlerinde aracın bedelinin 540.000,00 TL olarak ilanda yazıldığı, davalının savunduğu gibi o tarihte araç bedelinin 565.000,00 TL olmadığı sonucuna varılmaktadır. Savcılık soruşturma dosyasında alınan beyanlarda da aracın teslim edilememe gerekçesi olarak tedarik sorunu ileri sürülmüş bu dava kapsamında olduğu gibi satış bedelinin farklılığı ve eksik ödeme iddia edilmemiştir. Bu ifadeler de araç bedelinin 535.000,00 TL olarak belirlendiğini göstermektedir. Davacının proforma faturayı aldığında davalı tarafa attığı mesajda da faturadaki bedelin hatalı yazıldığını bildirdiği açıktır. Dolayısıyla taraflar arasındaki yazışmaların kapsamı, savcılık soruşturma dosyasındaki ifadeler, bankaca yapılan kredi ve sigorta işlemleri ve araca ait ilan ayrıntısına göre araç bedelinin 540.000,00 TL olarak ilana konulduğu ve tarafların 535.000,00 TL üzerinde anlaştıkları ve davacının belirlenen araç bedelini davalı .... ödemiş olmasına rağmen davalının aracı belirtilen tarihte teslim etmeyerek satıcı olarak temerrüde düştüğü kabul edilmiştir.
Satıcının temerrüdü ile ilgili düzenlemeyi içeren TBK 212. maddesi “Satıcının temerrüdü halinde borçlunun temerrüdüne ilişkin genel hükümler uygulanır” demek suretiyle TBK 125. maddesine atıfta bulunmuştur. Borçlunun temerrüdü halinde alıcının ne tür seçimlik haklara sahip olduğu anılan maddede tek tek sıralanmıştır.
Taraflar aracın 40 iş günü içinde teslimi hususunda anlaşmış olmalarına rağmen araç teslim edilmemiş, davacı taraf aracın teslim edilmesi hususunda davalılara Kartal 23. ... aracılığıyla ..... tarihli ... sayılı ihtarnameyi göndermiştir. Bu haliyle davacının TTK 125 maddesinde düzenlenen seçimlik hakları kullanmasında bir engel bulunmamaktadır.
TBK Madde 125- Temerrüde düşen borçlu, verilen süre içinde, borcunu ifa etmemişse veya süre verilmesini gerektirmeyen bir durum söz konusu ise alacaklı, her zaman borcun ifasını ve gecikme sebebiyle tazminat isteme hakkına sahiptir.
Alacaklı, ayrıca borcun ifasından ve gecikme tazminatı isteme hakkından vazgeçtiğini hemen bildirerek, borcun ifa edilmemesinden doğan zararın giderilmesini isteyebilir veya sözleşmeden dönebilir.
Sözleşmeden dönme hâlinde taraflar, karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulurlar ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilirler. Bu durumda borçlu, temerrüde düşmekte kusuru olmadığını ispat edemezse alacaklı, sözleşmenin hükümsüz kalması sebebiyle uğradığı zararın giderilmesini de isteyebilir.
Davacı taraf eldeki bu dava ile öncelikle aracın teslimini terditli olarak dava tarihi itibariyle araç bedelinin tazminin talep etmektedir. Proforma faturada belirtilen ... şase nolu aracın bulunmaması ve aynen teslim ve tescilinin mümkün olmaması sebebiyle davacının terditli talebi değerlendirilmiştir.
Davacı borcun ifa edilmemesinden doğan zararın giderilmesini yani müspet zararının giderilmesini istemiştir. Sözleşmeden dönmediğinden davacı müspet zararını talep edebilecektir. Borçlu borcunu sözleşmeye uygun olarak ifa etmiş olsaydı alacaklının uğramayacağı her türlü zarar müspet zararı oluşturmaktadır. Dava tarihi itibariyle satışa konu araç bedelinin 1.000.000,00 TL değerde olduğu bilirkişi marifetiyle belirlenmiştir. Davalı ... sözleşme gereğince bedelini tahsil ettiği aracı teslim etmiş olsa idi davacının dava tarihi itibariyle sahip olacağı değer bu araç bedeldir. Dolayısıyla davacının müspet zararı 1.000.000,00 TL dir. Davacının sözleşme ilişkisi davalı ... ile olduğundan müspet zarar talebi davalı .... açısından 1.000.000,00 TL değer üzerinden kabul edilmiştir.
Davacı aracın teslim edilmemesi sebebiyle araç kiralamak zorunda kaldığını ileri sürerek ödediği kira bedelleri sebebiyle tazminat isteminde de bulunmuştur. Fakat davacı tarafın sunduğu araç kiralama belgelerinin ve ilgili faturaların dava konusu olan araç sınıfında servis olarak kullanılabilecek nitelikte araçlara ait olmadığı, kiralamaların hususi otomobil niteliğinde araçlar olduğu görülmektedir. Bu itibarla davacının dava konusu aracın teslim edilmemesi sebebiyle kira harcaması yaptığını ispat edemediği kabul edilmiş ve buna ilişkin talebi reddedilmiştir.
Davacı taraf davasını ....Şirketi'ne de yöneltmiş ise de davalı .... tarafından düzenlenmiş olan proforma faturadan da anlaşılacağı üzere davalı şirket ile davacı arasında bir sözleşme ilişkisinin bulunmamaktadır. Bu itibarla davalı şirket aleyhinde açılan davanın pasif husumet yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM. Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın Davalı ... .... yönünden kısmen kabulüne, dava tarihindeki araç bedeli olarak belirlenen 1.000.000,00-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalı ... .... alınarak davacıya verilmesine, kira bedeli talebinin ise reddine,
2-Davalı şirket yönünden ise davanın pasif husumet yokluğundan usulden reddine,
3-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken toplam 68.310,00-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 17.781,01-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 50.528,99-TL harcın davalı ....' dan alınarak Hazineye gelir kaydına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 140.000,00TL nisbi vekalet ücretinin davalı .... dan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden ve red gerekçeleri farklı olduğundan;
a) Davalı .... lehine red olunan kısım sebebiyle AAÜT uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı .... verilmesine,
b) Davalı şirket yönünden davanın usulden reddi sebebiyle AAÜT uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı şirkete verilmesine,
7-Davacı tarafından yatırılan ve davalı .... sorumluluğunda kalan 9.153,54-TL Peşin/nisbi harç ile 8.627,47-TL ıslah harcının (toplam 17.781,01 TL'nin) davalı ....'dan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvuru harcı, 1.500,00 TL bilirkişi ücreti 808,50 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 2.389,20-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 2.294,46 TL sinin davalı ....'dan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Ara buluculuk nedeniyle hazine tarafından karşılanan 1.600,00-TL'nin davalı .... 'dan alınarak alınarak hazineye irat kaydına,
8-Davalı tarafça yapılmış yargılama gideri bulunmadığından bu konuda ayrıca karar verilmesine yer olmadığına,
9-Karar tebliğ giderleri düşüldükten sonra artan gider avansının yatıran tarafa iadesine,
10-Gerekçeli kararın talep halinde taraflara tebliğine,
Dair davacı vekili ve davalılar vekilinin yüzüne karşı , kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere, oybirliği ile karar verildi. 18/10/2023
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ....
e-imza