T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/720 Esas - 2023/59
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/720 Esas
KARAR NO: 2023/59
HAKİM: ...
KATİP:...
DAVACI:...
VEKİLLERİ: ...
DAVALI :...
VEKİLİ:...
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/08/2022
KARAR TARİHİ: 26/01/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 17/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı aleyhine Kocaali İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiğini, arabuluculuk sonucu anlaşma sağlanamadığını, taraflar arasındaki alım satım işleminde davalının anlaşılan aracın orijinal fabrika çıkışlı olduğunu belirtmemesi veya gizlemesi nedeniyle alım satım işleminin gerçekleştirilemediğinin davalıya bildirildiğini, davacının ödediği bedelin iadesinin yapılmadığını, davalının itirazında haksız olduğunu, icra dosyasına yapılan fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla işleyecek faiz hariç olmak üzere şimdilik itirazın 5.296,85-TL 'lik kısmının iptali ile ilgili kısım için takibin devamını, haksız itiraz sebebiyle takip bedelinin %20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı taraf süresinde cevap dilekçesi vermemiş, davacının ileri sürmüş olduğu tüm hususları inkar etmiş sayılmıştır.
Kocaali İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının bir sureti celp edilmiştir.
Sakarya Ticaret Sicili Müdürlüğü davalının . .. gerçek kişi ticari işletmesinde kaydının bulunduğunu bildirmiştir.
Kocaali Mal Müdürlüğü davalının dava tarihi itibariyle gelir vergisinde muaf olmadığı, gerçek usulde vergilendirildiği, 2021 gelir vergisi matrahı: 960.476,79, 2022/1-3 dönemli gel. Geç vergi matrahı: 302.173,90 2022/07 dönemine ait kdv vergi matrahı 48.250,00-TL, bilanço esasına göre defter tuttuğunu bildirmiştir.
Sakarya Ticaret ve Sanayi Odası davalının ... Garaj ünvanıyla oda kaybının bulunduğunu bildirmiştir.
Sakarya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği davalının oda kaydının bulunmadığını bildirmiştir.
Türkiye Noterler Birliği yazı cevabında ... tescil bilgilerini göndermiştir.
Vakıfbank ...Şubesi davacı tarafından yapılan ödemeye ilişkin dekontu göndermiştir.
Olaya ilişkin yasal düzenlemeler ve yargı içtihatları değerlendirilecek olursa;
İcra Takibine İtiraz etmek istiyen borçlu, itirazını, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde dilekçe ile veya sözlü olarak icra dairesine bildirmeye mecburdur. (2004 sayılı kanun 62.madde)Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir. (2004 sayılı kanun 67.madde)
Bu davada, ispat yükü kural olarak davayı açan alacaklıda olup, alacaklı alacağını ispatla yükümlüdür. Genel hükümler dairesinde her türlü delille ispat edilecek alacak da yine takip talebine konu olan ve borçlu tarafça itiraza uğrayan alacaktır. Zira aynı maddede itirazın haksızlığı borçlu açısından, takibin haksız ve kötü niyetli yapılması da alacaklı açısından tazminat müeyyidesine bağlanmıştır. (HGK 2017/(19)11-1309 Esas. 2021/377 Karar)
Sebepsiz zenginleşme, bir kimsenin mal varlığının haklı bir sebep olmaksızın diğer bir kimsenin mal varlığı aleyhine çoğalmasıdır. Sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak talep edilebilmesi için borçlunun mal varlığında, bir başkasının aleyhine bir zenginleşme meydana gelmeli, zenginleşme ve zenginleştirici olay arasında illiyet bağı bulunmalı ve zenginleşme haklı bir sebebe dayanmamalıdır. Sebepsiz zenginleşme; geçerli olmayan ve tahakkuk etmemiş yahut varlığı sona ermiş bir nedene ya da borçlu olunmayan şeyin hataen verilmesine dayalı olarak gerçekleşebilir. Sebepsiz zenginleşme bunlardan hangisi yoluyla gerçekleşmiş olursa olsun, sebepsiz zenginleşen, aleyhine zenginleştiği tarafa karşı geri verme borcu altındadır. Bundan ayrı olarak; Emsal Yargıtay kararlarına göre akdi yapanlardan birisi tarafından, önceden diğerine ödenen pey akçesi (kapora) veya cayma akçesi de ceza şartı gibi borcu kuvvetlendirmeye yarayan fer'i bir şarttır; bu bakımdan esas akit geçerli olmadığında fer'i şart da geçersizdir. Geçerli olmayan bir akit dolayısıyla ödenmiş bulunan pey akçesinin (kaporanın) geri verilmesi, sebepsiz zenginleşme hükümleri gereğince istenebilir(Yargıtay 3 HD 2017/1137 E, 2018/11653 K, 15/11/2018). Pey akçesi; bir sözleşme yapılırken, taraflardan birinin öbür tarafa sözleşmenin yapıldığına delil olmak üzere verdiği bir miktar para veya başkaca taşınır bir maldır. Pey akçesine “kapora” da denir. Pey akçesi bir cayma parası değildir, ancak sözleşmenin bir kanıtıdır. Cayma parası ise, taraflara sözleşmeden serbestçe cayabilme yetkisi veren bir miktar paradır ve uygulamada, "cayma akçesi, zamanı rücu, pişmanlık akçesi" isimleriyle anılmaktadır. Bu ayrımı göz önüne alan kanun koyucu 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 177. Maddesinde 156 maddesinin I ve II. fıkralarını kapsar şekilde bağlanma parası, 178. maddesinde ise 156/III. fıkrayı kapsar şekilde cayma parasını düzenlemiştir. Türk Borçlar Kanunu'nun 179/1. maddesinde; "Bir sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi durumu için bir ceza kararlaştırılmışsa, aksi sözleşmeden anlaşılmadıkça alacaklı, ya borcun ya da cezanın ifasını isteyebilir." hükmü yer almaktadır. Cezai şart; asıl borca ilişkin fer'i bir hak olup, geçersiz sözleşmelerde yer alan cezai şartlar da geçersizdir. Geçersiz sözleşmelere dayanarak taraflar birbirlerinden cezai şart isteyemezler. (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 24.10.2022 Tarih 2022/258 Esas, 2022/2752 Karar sayılı kararı)
Somut Olay Yukarıdaki Açıklamalar ile birlikte değerlendirilecek olursa;
Dava Kocaali İcra Dairesinin... esas sayılı dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın iptali istemi ve takibin devamına ilişkindir.
Davacı tarafından davalı aleyhine 03/12/2021 tarihinde ödenen kaparo bedelinin iadesi alacağı ile ilgili olarak Kocaali İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyası ile 5.000,00 TL asıl alacak, 296.85,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 5.296,85 TL üzerinden ilamsız takip başlattığı, başlatılan takipteki ödeme emrinin davalı borçluya 15.06.2022 tarihinde tebliğ edildiği, davalının ödeme emrine 10.06.2022 tarihinde 2004 sayılı yasanın 62.maddesindeki yedi günlük sürede itiraz ettiği, itiraz dilekçesinin davacı tarafa 18.06.2022 tarihnde tebliğ edildiği, eldeki bu davanın 02.08.2022 tarihinde 2004 sayılı yasanın 67.maddesindeki bir yıllık sürede açıldığı, davadan önce arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği anlaşılmış ve esasa geçilmiştir.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalı ile aralarında "... 2021 sıfır araç (Şasiv)" alımı konusunda anlaştıklarını, iş bu sebeple 03.12.2021 tarihinde 5.000,00 TL tutarında bağlanma parasının (kaparo) davalıya gönderildiğini, alımı konusunda anlaşılan aracın orjinal fabrika çıkışı olmadığı tespit edildiğini, işbu hususun alım için yapılan anlaşma öncesinde davalı tarafından belirtilmediğini ve müvekkilin bu konuda aydınlatılmadığını, müvekkil şirketin alım öncesi aracın özellikle fabrika çıkışlı olmasını talep etmişse de, davalının bu durumu gizlemesi ve bu konuda müvekkil şirketi aydınlatmaması sebebiyle araç alım-satım işleminin gerçekleştirilmediğini ve bu durumun davalıya bildirildiğini, buna karşın bağlanma parası olarak ödenen bedelin müvekkile iadesinin yapılmadığını, işbu hususta 25/01/2022 tarihinde Çatalca.... Noterliği'nin "... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edilerek davalıya 18/02/2022 tarihinde tebliğ edildiğini, buna karşın taraflarına herhangi bir bedel iadesi yapılmadığını, işbu sebeple itiraza konu icra takibinin başlatıldığını, fakat davalı tarafından icra takibine de itiraz edildiğini belirterek Kocaali İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın iptali ve takibin devamını talep ve dava etmiştir.
Davalı taraf süresi içerisinde cevap dilekçesi vermemiş davacı tarafın ileri sürmüş olduğu bütün hususları inkar etmiş sayılmıştır.
Davalı vekili her ne kadar 05.12.2022 tarihli dilekçesi ile davacı taraf ile "..." imzalandığını, 03.12.2021 tarihinde imzalanan sözleşmenin 5.1. Maddesi göz önüne alındığında sözleşmeyi haksız olarak fesheden tarafın 10.000,00 TL cezai şart ödemesi yapacağının kararlaştırıldığını, ödemesi yapılan kaparo bedelinin cezai şartan mahsup edildiğinin ortada olduğunu belirtmiş ise de davalı tarafından süresi içerisinde cevap dilekçesi verilmediği, sözleşmenin dosyaya sunulmadığı, davanın ve savunmanın genişletilmesi kapsamındaki beyanlara davacının açık muvafakatinin bulunmadığı anlaşılmış davalının iddiaları değerlendirmeye alınmamıştır.
Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; davacı ile davalı arasında ... 15+1 Fabrikasyon Koltuklu ...model ...şase numaralı sıfır araç alımı konusunda anlaşıldığı, bu kapsamda davacı tarafından davalıya 5.000,00-TL kaparo ödemesinin yapıldığı, daha sonrasında davacı tarafından aracın orjinal fabrika çıkışlı olmadığının tespit edilmesi ve bu durumun daha öncesinde davacıya bildirilmemesi nedeniyle davacının araç alımından vazgeçtiği anlaşılmıştır. Davacı Çatalca.... Noterliği'nin ... tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile araç alımından vazgeçtiğini davalıya bildirmiş, ihtarname davalıya 18.02.2022 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davacı tarafından davalı ...'ın hesabına "... 2021 sifir araç kaporo bedeli sasi ..." açıklamasıyla 03.12.2021 tarihinde 5.000,00-TL ödeme gönderilmiştir. 03.12.2021 tarihinde davacı tarafından davalının Vakıfbank hesabına "... ford transit ...FABRİKASYON KOLTUKLU 2021 sifir araç kaporo bedeli sasi ..." açıklamasıyla göndermiş olduğu 5.000,00-TL dekont örneği incelendiğinde davacı tarafından davalıya gönderilen 5.000,00-TL'nin kaparo bedeli olarak davalıya verildiğinin kabul edilmesi gerektiği, davacı ve davalı arasında resmi satış sözleşmesi de gerçekleştirilmediğinden davacının davalıdan 5.000,00-TL'yi sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca talep edebileceği anlaşılmış, davacının davalıdan 5.000,00-TL alacaklı olduğuna kanaat getirilmiş, davalının 5.000,00 TL alacak yönünden Çatalca .... Noterliği'nin 25/01/2022 tarih ...yevmiye numaralı ihtarnamesinin tebliğ tarihinden itibaren 7 gün sonrasından 18.02.2022 tarihinde temerrüte düştüğü, davacının temerrüt tarihinden icra takibinin başlatıldığı 25.05.2022 tarihine kadar işlemiş 96 gün için yıllık %17,25 oranında ticari temerrüt faizi üzerinden 226,85 TL faiz talep edebileceği anlaşılmış davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir. Davalının likit olan 5.000,00 TL asıl alacak yönünden itirazında haksız olduğu, alacağın likit olduğu da nazara alındığında 2004 sayılı yasanın 67.maddesindeki şartları oluşan icra inkar tazminatına hükmetmek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
KARAR: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
2-Davalının Kocaali İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptaline, icra takibinin 5.000,00-TL asıl alacak ve icra takibi tarihine kadar işlemiş 226,85-TL ticari temerrüt faiz olmak üzere toplam 5.226,85-TL üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Davalı itirazında 5.000,00-TL asıl alacak yönünden haksız çıktığından asıl alacak miktarı olan 5.000,00-TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
4-Alınması gerekli 357,05-TL ilam harcından peşin olarak alınan 90,46-TL harç düşüldükten sonra bakiye 266,59-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
5-Davacı tarafça yatırılan 80,70-TL başvuru harcı, 90,46-TL peşin harç ve 11,50-TL vekalet harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan toplam 92,00-TL yargılama giderinden kabul oranına göre (%98,68 kabul); 90,78-TL'sinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, kalan kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
7-Arabuluculuk nedeniyle hazine tarafından karşılanan 1.560,00-TL ücretin kabul-ret oranına göre; 1.539,41-TL'sinin davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına; 20,59-TL'sinin davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
8-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
9-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T ne göre 5.226,85-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,
10-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 70,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
11-Karar tebliğ giderleri düşüldükten sonra artan gider avansının karar kesinleşmesi ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin (E - Duruşma Vasıtasıyla) ve davalı vekilinin (E - Duruşma Vasıtasıyla) yüzüne karşı miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen kararın, 6100 sayılı yasanın 321/2. Maddesi uyarınca gerekçeli kararın en geç bir ay içinde re'sen tebliğe çıkarılacağı hususu da bildirilerek verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 26/01/2023
Katip...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır