T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/730 Esas - 2024/582
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2022/730 Esas
KARAR NO : 2024/582
HAKİM : ...
KATİP : ...
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : 1-...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : 2- ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : 3- ...
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ : 09/08/2022
KARAR TARİHİ : 17/10/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 18/11/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti
Davacılar vekili Av. ... tarafından UYAP üzerinden mahkememize ibraz edilen 09/08/2022 tarihli dava dilekçesi ile özetle;Davacı tarafın 14/07/2021 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle davalı ... şirketinin maliki olduğu davalı ... idaresindeki ... plakalı aracın kusurlu bir şekilde davacının kullanımında olan ... plaka sayılı motora çarptığını, çarpma sonucu meydana gelen kazada davacının yaralandığını, davacıda geçici ve sürekli iş gücü kaybının meydana geldiğini, bakıcı gideri dahil maddi zararının oluştuğunu, davalı sürücü ... ve araç maliki ...şirketinden sigorta şirketi hariç olmak üzere manevi tazminat talep ettiklerini, bu zararların tazmini için eldeki davayı açtığı anlaşılmıştır.
Davalı sigorta şirketinin süresinden sonra 13/10/2022 tarihinde cevap dilekçesi verdiği dolayısıyla süresinde verilmiş bir cevap dilekçesi bulunmadığından HMK. 128. Maddesi uyarınca ileri sürülen vakıaları inkar etmiş sayıldığı anlaşılmıştır.
Diğer davalılar ...'nin süresinde cevap dilekçesi vermedikleri, HMK. 128. Maddesi uyarınca ileri sürülen vakıaları inkar etmiş sayıldıkları anlaşılmıştır.
II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar
Dava; Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) ilişkindir.
Uyuşmazlık; Tarafların uyuşmazlık noktalarının meydana gelen kazada davalı ...'ın kusurunun bulunup bulunmadığı varsa kusurlu hareket nedeniyle davacının zararının oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise miktarının ne kadar olduğu, davalı ...ve davalılar ... şirketinin zarardan sorumlu olup olmadıkları, davacının manevi zararlarının oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise manevi tazminat miktarının ne kadar olduğu hususlarında olduğu anlaşıldı.
III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller
Sakarya Toyotasa Acil Yardım Hastanesi'nden istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir
Sakarya Devlet Hastanesi'nden istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir
Zurich Sigorta Anonim Şirketi'nden istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir
Sakarya Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü'nden istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir
Sapanca Asliye Ceza Mahkemesi'nden istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir .
Noterler Birliği Başkanlığı'ndan istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir .
Sakarya Üniversitesi Eğitim Ve Araştırma Hastanesi Başhekimliğinden istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir .
Kartepe İlçe Emniyet Müdürlüğünden istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir .
Sapanca İlçe Emniyet Müdürlüğünden istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir .
13/06/2023 tarihli ATK Raporunda özetle; Mevcut belgelere göre; ... kızı ... doğumlu, ...’ın 14/07/2021 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı gelişen yaralanmasının, 20/02/2019 tarihli 30692 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkındaki Yönetmelik dikkate alındığında; Kas-İskelet Sistemi, Üst Ekstremiteye ait sorunlar, dirsek eklemi hareket kısıtlılığı, Şekil 2.9’a göre üst ekstremite özürlülük oranı %1 olup Tablo 2.3’e göre; Kişinin Tüm Vücut Engellilik Oranının %1 (yüzdebir) olduğu, iyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 4 (dört) aya kadar uzayabileceği, başka birisinin sürekli veya geçici bir süreliğine bakımına muhtaç durumda olmadığı oy birliği ile mütalaa olunur.'' şeklinde rapor sunulduğu anlaşılmıştır.
08/02/2024 tarihli ATK İhtisas Kurulu raporunda özetle; Davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki araç ile seyir halinde iken olay mahalli kavşağa gelip sola manevra ile ana yola katılım yapmadan önce ilk geçiş hakkını sağ tarafındaki kavşak kolundan ana yolu takiben düz gelen araca vermesi ve akabinde yola katılımını kontrollü gerçekleştirmesi gerekirken bu hususlara riayet etmediği, kontrolsüzce sola manevra ile yola katılım yapmak istediği esnada sağ tarafındaki kavşak kolundan düz seyirle kavşağa gelen aracın sol yan kısımlarıyla kendi idaresindeki aracın sağ ön kısımlarının çarpışması sonucu gerçekleşen olayda kusurludur. Davacı sürücü ... sevk ve idaresindeki motosiklet ile seyir halinde iken olay mahalli kavşağa geldiğinde sol tarafındaki kavşak kolundan gelip sola manevra ile yola katılım yapmak isteyen aracın sağ ön kısımlarıyla kendi idaresindeki aracın sol yan kısımlarının çarpışması sonucu meydana gelen olayda kusursuzdur. Bu nedenle yukarıdaki hususlar muvacehesinde, olayda; Davalı sürücü ...’ın %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, Davacı sürücü ...'ın kusursuz olduğu kanaatini bildirir müşterek rapordur. '' şeklinde rapor sunulduğu anlaşılmıştır.
Bilirkişi ... 20/08/2024 tarihli raporunda özetle; ''14/07/2021 tarihinde meydana gelen yaralamalı trafik kazasında, davalı sürücünün %100 kusuru ve davacının %1,00 oranındaki maluliyetine göre, davacının maddi zararının, raporun tanzim tarihi itibari ile 122.147,09 TL olarak hesaplandığına , - davalı sigorta şirketinin , yapılan ödemenin mahsubu sonrası ZMSS poliçe limitine göre ( 430.000,00 TL ) hesaplanan maddi zararın poliçe limitini aşmadığına dair , tarafımdan düzenlenen iş bu rapor saygı ile sunulur.'' Şeklinde rapor sunmuş olduğu anlaşıldı.
IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar
6098 sayılı TBK.nun 49. Maddesinde, "kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar verenin, bu zararı gidermekle yükümlüdür"
6098 sayılı TBK.nun 51/1 maddesinde "Hakimin tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceği",
6098 sayılı TBK.nun 54 maddesinde " Bedensel zararlar özellikle şunlardır: 1. Tedavi giderleri. 2. Kazanç kaybı. 3. Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar. 4. Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar."
6098 sayılı TBK.nun 61. maddesinde "Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır"
2918 sayılı KTK 88. maddesinde "Bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulur"
2918 sayılı KTK 91/1 maddesinde "İşletenlerin, bu Kanununun 85. maddesinin 1 fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu"
2918 sayılı KTK'nın 99. Maddesinde " Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar." hükümleri düzenlenmiştir.
V-) Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepler
Yukarıdaki anılı yasa maddeleri ile dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde:
Öncelikle 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren yeni genel şartlarda yer alan geçici iş göremezlik zararının tedavi gideri mahiyetinde olup olmadığı ve 2918 sayılı Yasanın amacının da böyle olup olmadığının tartışılması gerekir. 2918 sayılı yasanın 98. maddesinde geçici iş göremezlik giderlerinin tedavi dahilinde bulunduğuna ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. Mahiyeti itibariyle de belirli süre çalışamamanın karşılığı olan bu tazminatın tedavi ile bir bağı bulunmamaktadır. Ayrıca Anayasa Mahkemesi, 2019/40 Esas numaralı, 2020/40 Karar numaralı ve 17.07.2020 tarihli kararı ile, "Karayolları Trafik Kanun’un 90. Maddesinin Birinci Cümlesinin “...bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir.” Bölümünde Yer Alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” İbaresi, İkinci Cümlesinde Yer Alan “...ve genel şartlarda...” İbaresinin, b) Kanun’un 92. Maddesinin (i) Bendi “Bu Kanun çerçevesinde hazırlanan zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları ve ekleri ile tanımlanan teminat içeriği dışında kalan talepler.”ibaresinin, Anayasa’nın 5., 13., 17., 35. ve 48. maddelerine aykırı olduğundan oy çokluğu ile iptallerine" karar vermiştir. Bu sebeple sürücü ve işleten yanında sigorta şirketlerinin de halen bu tazminat kaleminden sorumlulukları devam ettiği mahkememizce değerlendirilmiştir.
Dosya arasına raporlar ile ile de sabit olduğu üzere, davacı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı motosiklet ile Sönmez Caddesini takiben seyir halindeyken olay mahalli kavşağa geldiği esnada aracının sol yan kısımlarıyla, seyir istikametin göre sol tarafındaki kavşak kolundan gelip sola manevra ile ana yola katılmak isteyen davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın sağ ön kısımlarının çarpışması neticesinde dava konusu trafik kazası meydana geldiği;
Davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki araç ile seyir halinde iken olay mahalli kavşağa gelip sola manevra ile ana yola katılım yapmadan önce ilk geçiş hakkını sağ tarafındaki kavşak kolundan ana yolu takiben düz gelen araca vermesi ve akabinde yola katılımını kontrollü gerçekleştirmesi gerekirken bu hususlara riayet etmediği, kontrolsüzce sola manevra ile yola katılım yapmak istediği esnada sağ tarafındaki kavşak kolundan düz seyirle kavşağa gelen aracın sol yan kısımlarıyla kendi idaresindeki aracın sağ ön kısımlarının çarpışması sonucu gerçekleşen olayda %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu
Yukarıdaki anılı yasa maddeleri gereği sigorta şirketi mali sorumluluk sigortasının yüklediği sorumluluk ilkelerine göre oluşan zarardan, sürücünün kusuru oranında sorumlu olduğu;
ATK Adli Tıp 2. İhtisas Kurulu tarafından düzenlenen 13/06/2023 tarihli raporda, davacının maluliyet oranı, Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkındaki Yönetmelik dikkate alındığında; davacının tüm vücut engellilik oranının %1 (yüzdebir) olduğu, iyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 4 (dört) aya kadar uzayabileceği, Başka birisinin sürekli veya geçici bir süreliğine bakımına muhtaç durumda olmadığının belirtildiği;
Yargıtay 17. H.D. nin uygulamaları doğrultusunda (bakiye ömrün belirlenmesinde TRH 2010 tablosu ancak hesaplamalarda progresif rant yönteminin kullanılması ile bilinmeyen (işleyecek) devredeki gelirlerin her yıl için % 10 artırılıp % 10 iskonto edilmesi suretiyle) denetime elverişli 20/08/2024 tarihli rapora göre, davacının geçici iş göremezlik zararının 11.300,00.-TL, sürekli iş göremezlik zararının ise 110.847,09.-TL olarak hesaplandığı;
2918 Sayılı KTK.'nun 99/1. ve ZMSS Genel Şartları'nın B.2.b. maddesi uyarınca, sigorta şirketinin tazminatı ödeme yükümlülüğü kendisine riziko ihbarı yapıldıktan itibaren 8 işgünü sonunda başladığı; Somut olayda, davalı sigortaya dava tarihi itibari ile yazılı başvuru zorunluluğu bulunduğu, davacı tarafça yapılan yazılı başvuru tarihinin 23/05/2022 tarihi olduğu, dolayısıyla da davalı sigorta şirketinin temerrüd tarihinin 03/06/2022 tarihi olduğu ve davaya konu araç, kullanım amacı hususi olup ticari araç olmadığından, temerrüt faizi olarak, davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 03/06/2022 tarihinden, davalı işleten ve davalı sürücü yönünden ise dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi gerektiği,
Davacı vekilinin, davacının bakıcı gideri nedeni ile tazminat talebinde bulunmuş ise de, davacı taraf, iş bu zararını ispat edemediğinden bu yöndeki talebin reddi gerektiği;
Tüm bu nedenlerden ötürü, hesaplanan 11.300,00.-TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 110.847,09.-TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 122.147,09.-TL maddi tazminat alacağının, davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 02/04/2020 tarihinden, davalı işleten ve davalı sürücü yönünden ise dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı sorumlu tutulmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.
Davacıların manevi tazminat talebi yönünden yapılan değerlendirmede; Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 18.09.2014 T.2014/11742 E. 2014/12102 K. Sayılı ilamında da belirtildiği üzere BK'nın 47. maddesi hükmüne göre ( 6098 sayılı TBK m. 56 ), hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktarın, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde de takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.
Dosya kapsamından, davacıların maluliyet oranı, meydana gelen trafik kazası sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, tarafların kusur durumları, olay tarihindeki paranın alım gücü davacının duyduğu elem ve ızdırap dikkate alınarak davacı yararına zenginleşmeye sebebiyet vermeyecek şekilde davalıyı cezalandırmayacak mahiyette davacıların elem ve ızdıraplarını dindirecek miktarda davacı için 20.000,00.-TL manevi tazminatın davalılar ...Ve ...’dan tahsiline karar vermek gerekmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM (Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere):
1-Maddi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile;
a)11.300,00.-TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 110.847,09.-TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 122.147,09.-TL maddi tazminat alacağının davalı sigorta şirketinden temerrüt tarihi olan 03/06/2022 tarihinden itibaren, davalı ... Ve davalı ...’dan olay tarihi olan 14/07/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Sigorta şirketinin poliçe limiti ile sınırlı sorumlu tutulmasına,
Davacının fazlaya dair maddi tazminat talebinin reddine,
b)-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 8.343,87-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
c)-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
d)-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 200,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
e- Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra talep eden tarafa iadesine,
f-Arabuluculuk nedeniyle hazine tarafından karşılanan ve 2022 yılı tarifesine göre toplamda 1.600,00-TL ücretin kabul red oranına (%99,84 Kabul; %0,16 Red) dikkate alınarak 1.597,44-TL'sinin davalılardan müştereken müteselsilen, 2,56-TL'sinin davacıdan alınarak Hazineye İrat Kaydına,
g- Dosya adli yardımlı olduğundan devlet ödeneğinden karşılanan 2.328,00- TL Adli Tıp Raporu ve gider avansı olarak kullanılan 278,50-TL olmak üzere toplam 2.606,50-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 4,17-TL'lik kısmının davacıdan , kalan 2602,33-TL'lik kısmının davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
h-Davacı tarafın adli yardım talebinin 18/08/2022 tarihli ara karar ile kabul edildiği ve ayrıca 21/02/2024 tarihli, 3.250,00.-TL bedelli ATK faturası ile 02/05/2024 tarihli celsede taktir edilen 3.500,00.-TL bilirkişi ücreti için nihai karar verilinceye kadar suç üstü ödeneğinden ödenmek üzere sarf kararının yazılmadığı görülmekle;
*Yukarıda belirtilen ATK fatura bedeli ile bilirkişi ücretinin suç üstü giderlerinden ödenmek üzere sarf kararı yazılmasına,
ı- 21/02/2024 tarihli, 3.250,00.-TL bedelli ATK faturası ile 02/05/2024 tarihli celsede taktir edilen 3.500,00.-TL bilirkişi ücretinin, kabul red oranı (%99,84 Kabul; %0,16 Red) dikkate alınarak 10,8-TL'sinin davacıdan, 6.739,2-TL'sinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak Hazineye İrat Kaydına,
2- Manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile,
20.000,00.-TL manevi tazminatın davalılar ... Ve davalı ...’dan olay tarihi olan 14/07/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
Davacının fazlaya dair manevi tazminat talebinin reddine,
a)Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 1.366,20-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
b)-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 20.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
c)-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 10.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı ... Şirket vekilinin (E - Duruşma Vasıtsayıla) yüzüne karşı verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere, 6100 sayılı yasanın 321/2. Maddesi uyarınca gerekçeli kararın en geç bir ay içinde re'sen tebliğe çıkarılacağı hususu da bildirilerek karar verildi.
17/10/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı