T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/771 Esas - 2024/231
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/771 Esas
KARAR NO: 2024/231
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 08/09/2022
KARAR TARİHİ: 19/04/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 02/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil Şirket ile davalı arasında akdedilen Elektrik Enerjisi Satış Sözleşmesi uyarınca; davalı sözleşmede belirlenen birimlerde aktif elektrik enerjisini satın almayı, Müvekkil Şirketin ise aynı miktarda aktif elektrik enerjisini davalıya satmayı taahhüt etmiş olduğunu, müvekkil şirketin sözleşme gereği davalıya elektrik enerjisi sağlamışsa da davalının aşağıda belirtilen faturaları hiç ve/veya eksik ödemesi sebebiyle Geyve İcra Müdürlüğü'nün 2022/97 E. sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, taraflar arasında akdedilen Elektrik Enerjisi Satış Sözleşmesi'nin 5.4. maddesi uyarınca faturanın tanzim tarihinden itibaren 10 gün içerisinde ödenmesi esas olduğu, 5.5. maddesine göre tüketici fatura tutarını 10 günlük ödeme süresi içinde ödemediği takdirde, Tedarikçi, ödenmeyen fatura tutarına, belirlenen vadenin bitim tarihinden itibaren, her ay için %4 oranında gecikme zammı uygulayarak gecikme bedelini hesaplayacağı ve KDV'si ile birlikte fatura düzenleneceği, 9.1. Maddesi uyarınca tüketicinin, sözleşmenin herhangi bir hükmünü yerine getirmemesi, ihlal etmesi, tüketicinin beyanına dayanan bilgiler ile ilgili olarak gerçeğe aykırı beyanda bulunulduğunun tespiti veya ilgili mevzuat hükümlerine uymaması durumunda, tedarikçinin Sözleşmeyi, sözleşmeden doğan haklarını talep etme hakkı ve her türlü tazminat hakkı saklı kalmak üzere, tek taraflı olarak derhal feshedebileceği, fesih durumunda 9.5. maddenin uygulanacağı, 9.5. maddenin ise tüketicinin sözleşmeyi ve/veya süreli bir tarifeyi haklı bir neden olmaksızın uygulama protokolü ve taahhüt beyanında belirtilen sözleşme süresinin sona ermesinden önce sonlandırılması halinde ve/veya tedarikçi'nin Sözleşmeyi 9.1. hükmünce sonlandırması durumunda, sözleşmenin sona erme tarihine kadar gerçekleşen tüketim dikkate alınarak o ana kadar tahakkuk etmiş olan en yüksek Fatura tutarının 2 (iki) katı oranında ceza bedelini tedarikçinin tüketiciye faturalandıracağını, tüketicinin ceza bedelini gönderilecek ödeme ihtarı/fatura üzerine en geç 10 (on) gün içerisinde tedarikçiye ödemekle yükümlü olduğunu, itirazın bu kapsamda tamamen takibi durdurmaya yönelik ve kötüniyetli olduğunu, ..." beyan ederek davalının Geyve İcra Müdürlüğü'nün 2022/97 E. Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu haksız ve mesnetsiz itirazın iptaline takibin aynı koşullarla devamını, davalının itirazı, likit alacağın tahsilini geciktirmeye yönelik tamamen kötü niyetli olmakla birlikte, alacağın %20'den aşağı olmamak üzere davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davanın usulden reddini talep ettiklerini, Davacının davasını her yönü ile ispat etmek zorunda olduğunu, davacı tarafça salt fatura düzenlenmesinin davalını şirketin borçlu olduğu sonucunu doğurmayacağını, davaya dayanak yapılan faturalar incelendiğinde mevcut faturaların miktar olarak ,aylık tüketim miktarı ile orantılı ve düzenli faturalar olmadığını, fatura miktarları arasında tüketim miktarından kaynaklı fahiş farklılıkların olduğunun görüldüğünü, davaya dayanak yapılan fatura içeriklerinde belirtilen miktarda davalı şirketin elektrik tüketiminin olmadığını, …, taraflar arasında geçerli bir şekilde düzenlenmiş abonelik sözleşmesinin var olup, olmadığı hususunun da dikkate alınması gerektiğini, her iki tarafça usulüne uygun bir şekilde imzalanmış geçerli bir sözleşme olmadığını, dava dilekçesi ekinde sunulan sözleşmeden anlaşıldığını, dava konusu alacak likit bir alacak durumunda olmadığını, fatura muhteviyatında belirtilen gerçek tüketim miktarlarının belirlenmesi ile davacı şirketin gerçek alacağının olup, olmadığı hususu belirlenebileceğini, davacı-Alacaklı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesinin hukuken mümkün olmadığını, dava dilekçesinin 5 sayfasında belirtilen Y.3.HD. 17.06.2014 T. 2014/1925E-9756 K.kararında da belirtildiği üzere, davasına dayanak yaptığı 28.10.2017-24.11.2017-24.12.2017-24.01.2018 vade tarihli birbirini takip eden ödenemediğini iddia ettiği elektrik faturaları olmasına rağmen, davacı şirketin iddialarında haklı olsa dahi, uzun süre mevcut alacağını takip etmediği gibi, abonelik sözleşmesi gereği elektriği kesme imkanını kullanmayarak zararın/alacağın artmasına müterafik kusuru ile sebebiyet vermiş olduğunu, bu nedenle; Y.3.HD.2014/1925E-9756 K.sayılı kararında belirtildiği şekilde; davalının elektriğinin kesilme süresinin belirlenmesi ve bu tarih itibarı ile ana para borcun belirlenmesi ile bu tarih sonrasındaki döneme ilişkin olarak işleyecek faizden davacının müterafik kusuru nedeni ile %50 oranında indirim yapılması gerektiği açıkça belirtilmiş olduğunu,…” beyan ederek açılan davanın reddini, yargılama gider ve av. vekalet ücretlerinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
Tüm dosya ve kapsamına göre;
Dava; ödenmeyen elektrik tüketim bedellerinin tahsili amacıyla davalı aleyhine başlatılan icra takibine vaki itirazın iptaline ilişkindir.
Uyuşmazlık; zamanında ödenmeyen elektrik faturalarının tarife ve yönetmelik hükümlerine göre hesaplanıp hesaplanmadığı, davalının hesaplamaya karşı ödeme yapıp yapmadığı, davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, icra takibine yapılan itirazın haklı olup olmadığı yönündedir.
01.10.2018 tarihli Ticaret Sicili Gazetesinin 525.sayfasındaki ilana göre; davacı, ... olan ünvanını ... olarak değiştirildiği görülmüştür.
16.06.2020 tarihli Ticaret Sicili Gazetesinin 1079.sayfasındaki ilana göre; davalı, ... olan unvanını ... olarak değiştirdiği görülmüştür.
İstanbul 30. İcra Müdürlüğünün 2018/4849 sayılı dosyasının yetkisizlikle Geyve İcra Müdürlüğüne gönderildiği, Geyve İcra Müdürlüğünün 2022/97 sayılı dosyası incelendiğinde, davacının alacaklı, davalının borçlu olduğu, toplam 27.161,10 TL diğer asıl alacak, 61.068,47 TL fatura, 168.859,22 TL fatura, 13.037,84 TL fatura, 45,01 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam270.171,64 TL olarak talepte bulunulduğu, takip nedeninin " (1) OEA201751532 numaralı 18.10.2017 tarihli, 51.414 TL fatura için 04.01.2018 tarihinde yapılan 24.253,02 TL tutarındaki kısmi ödeme sonrası bakiye 27.161,10 TL tutarlı fatura (2) OEA201751531 numaralı 14.11.2017 tarihli, 61.068,47 TL tutarlı fatura, (3) OEA201759589 numaralı 14.12.2017 tarihli 168.859,22 TL tutarlı fatura, (4) OEA20184708 numaralı 16.01.2018 tarihli 13.037,84 TL tutarlı fatura" olduğu(İstanbul 30. İcra Müdürlüğünün 2018/4849 sayılı dosyası dikkat alınarak), yetkili daire tarafından gönderilen ödeme emrinin 02.04.2022 tarihinde tebliğ edildiği, davalının süresi içerisinde itirazda bulunduğu, eldeki dava 06.09.2022 tarihinde açıldığı görüldü.
Geyve İcra Müdürlüğünün 2022/97 sayılı dosyasında takibe dayanak olarak sunulan ... numaralı 18.10.2017 tarihli, 51.414 TL fatura için 04.01.2018 tarihinde yapılan 24.253,02 TL tutarındaki kısmi ödeme sonrası bakiye 27.161,10 TL tutarlı fatura OEA201751531 numaralı 14.11.2017 tarihli, 61.068,47 TL tutarlı fatura, OEA201759589 numaralı 14.12.2017 tarihli 168.859,22 TL tutarlı fatura, OEA20184708 numaralı 16.01.2018 tarihli 13.037,84 TL tutarlı fatura dosya kapsamına alınmıştır.
Dava dilekçesine ek yapılan ve taraflar arasında imzalanmış KT015083 numaralı Satış Sözleşmesi dosyaya sunulmuştur. Uygulama Protokolü ve Taahhüt Beyanı'nın 6/a maddesi "birim satış fiyatı, en güncel Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun yayınladığı Ulusal tarifedeki tek zamanlı için uygulanan perakende satış fiyatı üzerinden %1 indirim oranının uygulanması ile hesaplanacaktır" şeklindedir. Yine aynı sözleşmenin 9/5. maddesinde sözleşem cezası olarak "o ana kadar tahakkuk etmiş olan aylık en yüksek faturanın 2 katı oranında ceza bedeli öder" şeklinde düzenleme yer almaktadır.
Dava konusu olayda OEA2017000059589, OEA2017000051532, OEA2017000051231 ve OEA2018000004708 numaralı faturalar için uygulanması gereken ve uygulanması gereken ve 08.05.2014 tarihinde yürürlüğe giren Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 15/3.maddesine göre, “tüketicinin perakende satış sözleşmesi kapsamında öngörülen ödemeleri, ikinci bildirimde belirtilen süre içerisinde de yapmaması halinde, görevli tedarik şirketinin bildirimi üzerine, bildirim tarihinden itibaren en geç beş iş günü içerisinde TEİAŞ veya dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından kesme bildirimi düzenlenmek suretiyle elektriği kesilir.” söz konusu durum bir gün içerisinde dağıtım şirketi tarafından ilgili tedarikçiye bildirilir. Sözü edilen elektrik yönetmeliğine göre zamanında ödenmeyen faturalardan dolayı elektriğin kesilmesinin amir hüküm olduğu anlaşılmaktadır.
Dosya kül halinde elektrik bilirkişi ...'ya tevdi edilmiş ve bilirkişi 01.02.2023 tarihli raporunu sunmuştur. 01.02.2023 tarihli bilirkişi raporu dosyaya sunulmuş ise de, anılan raporda sadece kullanım bedellerinin hesaplandığı, ancak fatura içeriklerinde ceza bedellerinin de bulunduğu, bunlara yönelik bir değerlendirme yapılmadığı gibi, işlemiş faiz yönünden de bir değerlendirme yapılmadığı, davacınını kısmi ödeme yapması hususunun değerlendirilmediği, anlaşılarak, raporun bu yönüyle eksik olduğu ve hüküm vermeye elverişli olmadığı anlaşılmış ve dosya yeni bir bilirkişiye verilmiştir.
Dosya bu bilirkişi ...'a gönderilmiştir. Bilirkişi ... 03.04.2023 tarihinde kök raporu sunmuş, mahkememizce dosya icra dosyasıdikkate alınarak hesaplama yapılması istenmiş, buna yönelik ek rapor 04.09.2023 tarihinde sunulmuştur. Son olarak rapora karşı itirazların değerlendirilmesi için 14.01.2024 tarihli bilirkişi ek raporu alınmıştır. 22.02.2024 tarihli bilirkişi ek raporu sunulmuştur. Bilirkişinin %1 oranında indirim uygulanarak hesaplama yapıldığını belirtmiş ve sanayi ile ticari tip bakımından alternatifli hesaplama yaptığı görülmüştür.
Dosya kapsamına göre; taraflar arasında ... numaralı elektrik satış sözleşmesi bulunduğu görülmüştür. Davalının, sözleşmeyi iptal ettirmedikçe abonelik üzerinden tüketilen elektrik bedelinden davacıya karşı sorumlu olur. Davacının uzun bir süre elektrik tüketim bedeline esas faturaların ödenmemesine rağmen yönetmelik gereği elektriği kesmemesi davacı açısından müterafik kusur teşkil etse de, bu kusur tüketilen enerji bedelinin aslından davacının beraatını gerektirmeyeceği gibi (tüketim bedeli olan ana borçtan) hukukî sorumluluğunu da ortadan kaldırmaz ve müterafik kusur nedeniyle ana tüketim bedeli üzerinden indirimi gerektirmez. Olsa olsa davacının elektriği kesmemesi dolayısıyla davacının müterafik kusuru nedeniyle, davalı açısından normal tüketim bedeli dışında gecikme zammı ve işleyecek yasal faizden indirim sağlar. Davacının müterafik kusuru nedeniyle ana tüketim bedeli üzerinden indirim davalının sebepsiz zenginleşmesine yol açar ki, bu da usul ekonomisi ilkesine aykırılık teşkil eder. Mahkemeler bir davadan başka bir dava üreten kurumlar olmadığı gibi hukukî uyuşmazlıkları nihaî olarak sona erdiren yargı mercileridir. (Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2019/2630 Esas ve 2019/9433 Karar numaralı ilamı).
Dava konusu alacak döneminde yürürlükte bulunan yönetmelik ve abonelik sözleşmesinin ilgili maddeleri uyarınca, davalının normal tüketim bedelinin aslından (ana borçtan) her halükarda sorumlu olduğunun kabulü gerekmiştir.
Yönetmelik gereğince elektriğin kesilmesi gereken tarih, zamanında ödenmeyen ilk faturanın son ödeme tarihi olması gerekir. Dava dosyası içerisine önceki faturalar sunulmamış olsa da 28.10.2017 son ödeme tarihli ... numaralı fatura incelendiğinde daha önce ödenmeyen borçlar için gecikme zammı hesaplanması yapılmış olduğu tespit edilmekle davaya konu fatura dönemleri bakımından davacının elektriği kesmemesinin müterafik kusur teşkil edeceği, bunun da ancak davacı için gecikme zammından indirim sağlayacağı, bu indirimin de en fazla yasal faize kadar olacağı sonucuna varılmıştır(Yargıtay 3. Hukuk Dairesi 2016/21494 Esas ve 2018/9196 Karar numaralı ilamı). Bu doğrultuda gecikme zammına yönelik olarak %9 oranında indirim yapılmıştır.
En nihayetinde elektrik mühendisi bilirkişi ...'un sunduğu 18.02.2024 tarihli ek raporundaki hesaplamalar hükme elverişli görülmüştür. Taraflar arasındaki sözleşmeye göre davalının sanayi abonesi olduğu için hesaplama buna göre yapılmalı ve %1 oranında indirim uygulanmalıdır. Takibe dayanak olan 28.10.2017 son ödeme tarihli OEA2017000051532 numaralı faturada toplam tüketim miktarı karşılığının katma değer vergisi ve diğer alındılar(TRT payı, BTV gibi) ile birlikte 38.465,85 TL olduğu, 24.11.2017 son ödeme tarihli OEA2017000051231 numaralı faturada toplam tüketim miktarı karşılığının katma değer vergisi ve diğer alındılar ile birlikte ile birlikte 45.438,41 TL olduğu, 24.12.2017 son ödeme tarihli OEA2017000059589 numaralı faturada toplam tüketim miktarı karşılığının katma değer vergisi ve diğer alındılar ile birlikte ile birlikte 30.692,46 TL olduğu tespit edilmekle tüketim bedeli karşılığı bu miktarlardan davalının sorumlu olduğu sonucuna varılmış ve bu miktarlarca takibin devamına karar verilmiştir. OEA2018000004708 numaralı faturanın sadece gecikme cezasına yönelik olduğu görülmüştür.
Bununla birlikte elektriğin kesilmesi gereken tarihin davaya konu faturalardan önceki tarih olması nedeniyle faturalarda gecikme faizi/zammı tutarına yönelik tutarlara yönelik taleplerin reddine karar verilmiştir.
OEA2017000051532 numaralı faturaya yapılan 24.253,02 TL'lik ödeme resen mahsup edilmiştir.
Takip konusu alacağın kabul edilen kısmının likit olduğu, davalının itirazının likit olan kısımca haksız olduğu nazara alındığında 2004 sayılı yasanın 67.maddesindeki şartları oluşan icra inkar tazminatına hükmetmek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın kısmen kabulüne, davalının Geyve İcra Müdürlüğünün 2022/97 esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptaline, icra takibinin 14.212,83 TL asıl alacak, 45.438,41 TL asıl alacak ve 30.692,46 TL asıl alacak üzerinden devamına, fazlaya ilişkin taleplerin reddine, asıl alacağa takip tarihinden tahsil tarihine kadar avans faizi işletilmesine,
2-Davalı itirazında haksız çıktığından asıl alacak miktarı olan 90.343,70-TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
3-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 6.171,37-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 3.263,00-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 2.908,37-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4--Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 17.900,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre red edilen kısım üzerinden hesaplanan 28.772,00-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan; 80,70-TL Başvuru Harcı, 3.263,00-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 3.343,70TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan; 3.673,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 3.673,50-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 1.228,40-TL lik kısmanın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise Davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Arabuluculuk nedeniyle hazine tarafından karşılanan ve 2022 yılı tarifesine göre toplamda 1.560,00-TL ücretin kabul red oranına göre 521,65-TL'sinin davalıdan, 1.038,35-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
9- Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise karar kesinleştikten sonra yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzünde verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. Verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 19/04/2024
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır