T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/790 Esas - 2023/148
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİKARAR
ESAS NO: 2022/790 Esas
KARAR NO: 2023/148
HAKİM:...
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLLERİ: Av. ...
DAVALI :...
DAVA: İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ: 19/09/2022
KARAR TARİHİ: 02/03/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 03/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ... ... Alışveriş Merkezi'nin yatırımcısı olup dava dışı ... Gayrimenkul Yönetim Hizmetleri A.Ş ise bu AVM'nin yönetim hizmetlerini yürüttüğünü, ... ... Kuy.Emlak Gıda Teks.Oto Acentelikleri İnş. Tur. Ders...Şti'nin ise davacının ... ... Avm'deki kiracılarından biri olduğunu, ... kira borçlarının karşılığında Metro lehine 4 adet yönetim hizmetlerinden doğan borçları karşılığında ise ... lehine 2 adet çek keşide ettiğini, çeklerin kaşesiz ve imzasız halde taşıma sırasında kaybolduğunu, kaybolan çeklerle ilgili İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../... ve İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...... Esas sayılı dosyaları ile çek ziyaı nedeniyle iptal davaları açıldığını, ödeme yasağı kararları alındığını, çekler hakkında ödeme yasağı kararları olmasına rağmen çeklerin sahte kaşe ve imzalarla bankalara ibraz edildiğini, davalı tarafından da 30/11/2021 tarihli, ... seri numaralı, 30.000,00 TL bedelli ve aynı tarih ... seri numaralı, 17.706,00 bedelli çekler ile Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi .../v Değişik İş sayılı dosya kapsamında ihtiyati haciz kararı aldığını, takibin iptali için açılan Sakarya 3. İcra Hukuk Mahkemesi .../....Esas sayılı dosyası ile mahkemeden takibin iptali talep edilmiştir, mahkemenin çeklerin altındaki imzanın müvekkili şirketin yetkililerine ait olmadığını bu bu nedenle müvekkilinin çekten sorumlu olmadığını, takibin durmasına gerektiğine karar verdiğini, müvekkilinin haciz baskısı altında kendisine ait olmayan borcu ödemek zorunda kaldığını, açıklanan nedenlerle Sakarya 3. İcra Müdürlüğü .../... Esas sayılı dosyasında müvekkilinin borçlu olmamasına rağmen ödeme zorunda kaldığı 68.572,88 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz ile birlikte istirdatına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı tarafından süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmamış davacı tarafın ileri sürmüş olduğu bütün hususlar inkar edilmiş sayılmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; Davacı şirketin davaya konu çekler dolayısıyla davalıya borçlu olup olmadığı, davacı şirketinSakarya 3. İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı dosyasında davalıya yapmış olduğu ödemeyi davalıdan talep edip edemeyeceği hususlarındadır.
Sakarya 3. İcra Müdürlüğü v/... Esas sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden incelenmiştir. İcra Dosyası incelendiğinde alacaklı ... ... ... vekili Av. ... ... tarafından borçlular ... ... Kuyumculuk Emlak Gıda Tekstil Oto Acentelikleri İnşaat Turizm Dershanecilik İthalat Ve İhracat Limited Şirketi, ... ... Gayrimenkul Yatırım Anonim Şirketi, ... Toplu Yemek Gıda Otomotiv Temizlik Nakliye Sanayi Ticaret Limited Şirketi, ... Tedarik Hizmetleri İç Ve Dış Ticaret Limited Şirketi aleyhine 24/12/2021 tarihinde toplam 54.381,03 TL miktarında ödeme emri ile icra takibi başlatıldığı görülmüştür.
İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesine ve İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan müzekkerelere cevap verilmiş, müzekkere cevapları dosya arasına alınmıştır.
Adana Cumhuriyet Başsavcılığına yazılan müzekkereye cevap verilmiş, müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.
İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğüne müzekkere yazılmış, müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.
Davacı .... Gayrimenkul Yatırım Anonim Şirketi tarafından Sakarya 3. İcra Hukuk Mahkemesinde açılan .../v... sayılı imzaya itiraz davasında "...6102 sayılı TTK'nun 372. maddesi gereğince; şirketin ünvanı altına atılan imzanın şirketi sorumlu kılabilmesi için, imzanın şirket adına imza yetkisini haiz kişiler tarafından atılması zorunludur. Takip dayanağı çekin keşide tarihi 30/11/2021 olup, davacı borçlu şirketin ticaret sicil kayıtlarına göre 24/09/2021 tarihinden itibaren şirket yetkilileri olan ... ... ve ... ...' in müşterek imza ile şirketi temsile yetkili oldukları, ancak takip dayanağı çekte davacı şirket ünvanı altında tek imza bulunduğu anlaşıldığından, davacı şirketin anılan çekten sorumlu tutulması mümkün değildir.
Takip konusu çeklerin incelenmesinde çek altında keşideci tarafından tek imza atıldığı fakat dosya arasına alınan İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü yazı cevabında çekin keşide tarihi itibariyle borçlu şirketin çift imza ile temsil olunduğu, takip dayanağı çekler üzerinde tek imza bulunduğuna ilişkin iddia İİK'nın 169 ve 169/a maddeleri kapsamında borca itiraz niteliğinde olduğundan, aynı Kanun'un 169/a-5. maddesi uyarınca itirazın kabulü ile takibin durdurulmasına..." şeklinde karar verilmiş, kararın istinaf edilmemesi üzerine 01/06/2022 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.
Takip dosyasının incelenmesinde davalı ... ... ... tarafından 30/11/2021 keşide tarihli, 3921419 seri nolu, 17.706,00 TL bedelli ve 30/11/2021keşide tarihli, 3921416 seri nolu,30.000,00 TL bedelli 2 adet çeke dayalı kambiyo takibi başlatıldığı, başlatılan takipte davacı ... ... Gayrimenkul Yatırım Anonim Şirketi tarafından 27.12.2021 tarihinde 60.893,88-TL,14.01.2022 tarihinde 7.679,00-TL olmak üzere toplam 68.572,88-TL icra dosyasına ödeme yapılmıştır. İşbu davanın 19/09/2022 tarihinde bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmış ve yargılamaya devam edilmiştir.
Menfi tespit davası, 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu’nun (İİK) 72. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında ya da icra takibinden sonra borçlu bulunmadığını ispat için menfi tespit davası açabilir. Bu dava maddi hukuk ve usul hukuku bakımından genel hükümlere dayalıdır ve normal bir hukuk davası olarak açılır. Eş söyleyişle kendisine karşı icra takibi yapılmış olan borçlu, ödeme emrine itiraz edilmemiş veya itiraz edilmiş olmakla birlikte yerinde görülmemiş olması sebebiyle icra takibi kesinleşse dahi maddi hukuk bakımından borçlu olmadığını ileri sürebilir. Bunun için, takip devam ederken alacaklıya karşı menfi tespit davası açabileceği gibi, böyle bir menfi tespit davası açmamış ve borcu cebri icra tehdidi altında ödemiş ise ödemiş olduğu paranın kendisine verilmesi için alacaklıya karşı istirdat davası açabilir (Kuru, B.: İcra ve İflâs Hukukunda Menfi Tespit Davası ve İstirdat Davası, Ankara 2003, s. 233).
Çekte hak sahibi olabilmek için yetkili hamil olmak gerekir. 6102 sayılı TTK’nın 790. maddesine göre, cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Bu maddeden de anlaşıldığı üzere bir çeki elinde bulunduran kişi yetkili hamil olduğunu yani çek üzerindeki hakkın kendisine ait olduğunu çek üzerinde bulunan birbirini takip eden geçerli ciro zinciri ile ispat edebilir. Çek üzerindeki cirolar birbirini takip etmiyor veya ciro zincirinde bulunan cirolardan biri geçersiz veya sahte olması dolayısı ile ciro zincirinde kopukluk olması durumunda çekteki hak, kopukluktan sonraki kişilere geçmeyeceği için ciro zincirinde kopukluk olan çeki elinde bulunduran hamil yetkili hamil sayılamaz. Yetkili hamil olmadığı için de ciro zincirinin koptuğu kişiden itibaren ciranta ve keşideciden talepte bulunamaz. Her ne kadar çeki elinde bulunduran kişi yetkili hamil olduğunu ispat edememiş olması nedeniyle yani ciro zincirinde kopukluk olması durumunda kopukluktan önceki lehtar ve keşideciye gidemez ise de, 6102 sayılı TTK’nın 677. maddesinde ki; “Bir poliçe, poliçe ile borçlanmaya ehil olmayan kişilerin imzasını, sahte imzaları, hayali kişilerin imzalarını veya imzalayan ya da adlarına imzalanmış olan kişileri herhangi bir sebeple bağlamayan imzaları içerirse, diğer imzaların geçerliliği bundan etkilenmez.” düzenlemesi karşısında “imzaların istiklali (bağımsızlığı) ilkesi” gereği ciro zincirinin kopmasından sonraki cirantalara başvurabilir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 30/11/2021 Tarih, 2017(19)11-2738 Esas, 2021/1513 Karar sayılı kararı)
Sakarya 3. İcra Müdürlüğü .../... Esas sayılı dosyası, İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğünün 13.12.2022 tarihli cevabi yazısı, İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... Esas sayılı dosyası, İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... esas sayılı dosyası, Sakarya 3. İcra Hukuk Mahkemesinin 10.05.2022 Tarih, .../... Esas, .../... karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; takip dayanağı yapılan çeklerde davacı ... ... Gayrimenkul Yatırım Anonim Şirketinin cirosu altında tek imza bulunduğu, İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünün yazı cevabından da anlaşıldığı üzere davacı şirketin çift imza imza ile temsil olunduğu, 6102 sayılı TTK'nun 372. maddesi gereğince; şirketin ünvanı altına atılan imzanın şirketi sorumlu kılabilmesi için, imzanın şirket adına imza yetkisine haiz kişiler tarafından atılmasının zorunlu olduğu, çek üzerindeki cirolar birbirini takip etmiyor veya ciro zincirinde bulunan cirolardan biri geçersiz veya sahte olması dolayısı ile ciro zincirinde kopukluk olması durumunda çekteki hakkın kopukluktan sonraki kişilere geçmeyeceği, imza itirazının herkese karşı ileri sürülebilecek def'ilerden olup, getirtilip incelenen sicil kayıtlarına göre davacı şirketin davaya konu çeklerin keşide tarihi 30/11/2021 tarihi itibariyle çift - müşterek imza ile temsil ve ilzam edildiği , ancak çek arkasında şirket kaşesi üzerinde tek imza bulunduğu, dolayısıyla davacı şirketi temsil ve ilzam eden çift imzanın çek arkasında bulunmadığı, dolayısıyla mevcut çekten dolayı davacı şirketin sorumlu tutulamayacağı ve bunun herkese karşı ileri sürülebileceği anlaşılıp kabul edilmekle davacı şirketin Sakarya 3. İcra Müdürlüğü .../... Esas sayılı dosyasında takip dayanağı yapılan 30/11/2021 keşide tarihli, 3921419 seri nolu, 17.706,00 TL bedelli ve 30/11/2021 keşide tarihli, 3921416 seri nolu,30.000,00 TL bedelli 2 adet çekten davalıya borçlu olmadığına karar verilmiş, davacı tarafından icra dosyasında ödeme yapılmış olduğundan davacı tarafından ödenen 68.572,88-TL'nin , 60.893,88-TL yönünden 27/12/2021 tarihinden , 7.679,00-TL yönünden 14/01/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine yönelik aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davasının KABULÜ ile, Sakarya 3. İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyasındaki takibe konu borçtan dolayı davacı tarafından ödenen 68.572,88-TL'nin , 60.893,88-TL yönünden 27/12/2021 tarihinden , 7.679,00-TL yönünden 14/01/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak (İSTİRDAT edilerek ) DAVACIYA VERİLMESİNE,
2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 4.684,21-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.171,06-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 3.513,15-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 10.971,66-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 80,70-TL Başvuru Harcı, 1.171,06-TL Peşin/nisbi Harcı, 94,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 1.345,76TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Fazla yatan gider avansı var ise karar kesinleştikten sonra yatıran tarafa iadesine
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere, 6100 sayılı yasanın 321/2. Maddesi uyarınca gerekçeli kararın en geç bir ay içinde re'sen tebliğe çıkarılacağı hususu da bildirilerek verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 02/03/2023
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı