T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/886 Esas - 2024/92
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/886 Esas
KARAR NO: 2024/92
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
DAVALI : 1- ...
VEKİLLERİ: Av. ...
Av. ...
Av. ...
Av. ...
Av. ...
Av. ...
Av. ...
DAVALI : 2- ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ: 24/10/2022
KARAR TARİHİ: 08/02/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 01/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirkette ...nolu İşyeri Sigorta Poliçesi ile sigortalı ...Ortaklığına ait ... adresinde bulunan sigortalı işyerinde, ... tarihinde davalı ...'nin bina maliki olduğunu, davalı ...'nin binada kiracı olarak işleteni olduğu ... adresinde bulunan atık geri dönüşüm fabrikasındaki sıvı kimyasal malzemelerin birbirileri ile reaksiyona girmesiyle çıkan yangın sonucunda sigortalı işyerinin hasara maruz kaldığını, yapılan incelemeye ve ekspertiz raporlarına göre müvekkili sigorta şirketi tarafından sigorta poliçesi teminatından hasara uğrayan sigortalı işyeri için ... hukuk numaralı ... hasar nolu dosyası açılarak işbu hasar dosyası üzerinden 08/04/2022 tarihinde 367.450,88 TL, 15/06/2022 tarihinde 38.186,66 TL ve 14/07/2022 tarihinde 68.514,76 TL olmak üzeretoplam 474.152,30 TL hasar tazminatının sigortalı ... ortaklığına ödendiğini, 68.514,76 TL KDV ödemesinden yasal düzenleme gereğince 34.257,38 TL KDV tevkifatını kesinti yaparak sigortalı ... ortaklığı adına vergi dairesine beyan ederek yatırdığını. Kalan bakiye 34.257,38 TL'yi sigortalısına ödediğini, açıklanan nedenlerle davanın kabulünü, yangının başladğı ... adresindeki taşınmaz üzerine ve davalıların tespit edilecek araçları, taşınır ve taşınmaz malları üzerine üçüncü kişilere devir ve temlikinin önlenmesi amacıyla ihtiyati tedbir konulmasını talep etmiştir.
Davalı ... Vekili 12/12/2022 Tarihli cevap dilekçesinde özetle; Yangının meydana geldiği binanın diğer davalı şirkete kiralandığını, söz konusu yangının diğer davalı şirketin binayı kullandığı esnada vuku bulduğunu, müvekkil şirketin yangının çıkması ile ilgili hiçbir bağlantısı veya kusurunun söz konusu olmadığını, yangının diğer davalı şirketin kullanmış olduğu kimyasallar nedeniyle çıkmış olduğunun itfaiye raporu ile sabit olduğunu, yangın sebebiyle müvekkil şirkette atfedilebilecek bir kusur olmadığını, borçlar kanunun 69. maddesine dayanarak bina sahibi müvekkil şirketin kusursuz sorumluluğundan da bahsedilemeyeceğini, binanın yapımında herhangi bir bozukluk veya bakımında herhangi bir eksiklik olmaması nedeniyle müvekkil şirketin kusursuz sorumluluğuna gidilmesinin mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ...'nin süresi içerisinde cevap dilekçesi vermediği ve davacının ileri sürmüş olduğu tüm vakıaları inkar etmiş sayıldığı anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; Davacının sigortalısına ait iş yerinde 14.02.2022 tarihinde meydana gelen yangında davalıların kusurlarının bulunup bulunmadığı, kusurları bulunuyor ise hangi oranda olduğu, davacının oluşan hasardan dolayı davalılara rücu edip edemeyeceği, rücu edebilecek ise rücu edilebilecek miktarın ne kadar olduğu hususlarında olduğu anlaşıldı.
Mahkememizce İş Bankası İstanbul Kurumsal Şubesi'ne ...nolu hasar dosyası üzerinden davacı ...hesaplarından 14.02.2022 tarihli hasar sebebiyle sigortalı ...Ortaklığı'na (VD NO:...) yapılan 08.04.2022 tarihli 367.450,88-TL bedelli, 15.06.2022 tarihli 38.186,66-TL bedelli ve 14.07.2022 tarihli 68.5144,76-TL bedelli olmak üzere toplam 474.152,30 TL hasar ödemesine dair dekontların ve belgelerin mahkememize gönderilmesi için müzekkere yazılmış ve müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce Adapazarı Sakarya Tapu Sicil Müdürlüğü'ne ...ve ...adreslerindeki taşınmazların tapu kayıtlarının mahkememize gönderilmesi için müzekkere yazılmış ve müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce davacı ...'ne dava konusu edilen ... nolu hasar dosyasının, ... nolu işyeri sigorta poliçesinin mahkememize gönderilmesi için müzekkere yazılmış ve müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizin 12/01/2023 Celse Tarihli duruşma zaptı (4) Nolu ara kararı uyarınca; " 4-Yangının meydana geldiği yerde ve ... adresinde bulunan davacının sigortalısına ait iş yerinde 24/02/2023 tarih saat 14:30'dan itibaren keşif yapılmasına, refakate Kimya Mühendisi ..., ...ve ...'nın alınmasına, bilirkişilerden davaya konu yangının ortaya çıkmasında davalıların ve dava dışı sigortalı ...ortaklığının kusurlu eylemlerinin bulunup bulunmadığı, kusur oranlarının ne kadar olduğu, oluşan zarar ile davalıların kusurlu eylemleri arasında illiyet bağının bulunup bulunmadığı, davaya konu yangın sonrasında dava dışı sigortalı ... ortaklığının iş yerinde meydana gelen zarar miktarının tespiti ile davacı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin meydana gelen zararla uyumlu olup olmadığı, davacının oluşan hasardan dolayı davalılara rücu edip edemeyeceği, rücu edebilecek ise rücu edilebilecek miktarın ne kadar olduğu hususlarında rapor tanzim edilmesinin istenmesine," şeklinde ara karar kurulmuş olup, belirlenen gün ve saatte mahkememizce "..." adresinde keşif yapılmıştır.
Kimya Mühendisi .., İnşaat Mühendisi ..., Makina Mühendisi ... ve Elektrik Mühendisi ... 22/04/2023 Tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Dosya kapsamında yapılan inceleme ve olay yerinde yapılan neticesinde eksper raporları incelenmiştir. Olay mahalinde zarar gören malzemelerin tespiti, malzemeler tamir edildiği için yapılamamıştır. Eksper raporunda belirtilen ve zarar gördüğü tespit edilen aşağıdaki malzemeler değerlendirilmiş olup, hesaplanan tutarların günümüz piyasa koşulları ile uyumlu olduğu tespit edildiği, hasar gören makine ekipmanı hasar miktarına %20 eskime payı konulduğunu, Kompresör hava tesisat malzeme-6782.13TL x (1-0,20 ) = 5425,70-TL, İşçilik 2000,00-TL makine tesisat toplam hasar miktarının 7.425,7-TL olduğu görüş ve kanaatindeyiz," şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği, taraf vekillerinin rapora karşı itiraz ve beyanlarını içerir dilekçe sundukları görülmüştür.
Mahkememizin 14/09/2023 Celse Tarihli duruşma zaptı (1) Nolu ara kararı uyarınca; "1-Dosyanın bir önceki bilirkişi heyetine ek rapor alınmak üzere tevdi ile, bilirkişi raporunda sigorta şirketinin sigortalısına yaptığı ödeme tarihleri itibariyle hesaplamanın yapılmasının istenmesine ayrıca dosyaya sunulan ÇED raporu ve teknik şartnamenin de değerlendirilmesinin, bilirkişi raporuna karşı yapılan itirazların da değerlendirilmesinin istenmesine," şeklinde karar verilmiş olup, mahkememizce bu hususta ek rapor düzenlenmek üzere dosya aslı bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.
Kimya Mühendisi ..., İnşaat Mühendisi ..., Makina Mühendisi ... ve Elektrik Mühendisi ... 14/11/2023 Tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "SONUÇ VE KANAT: Mahkemenin talepleri doğrultusunda heyetçe yapılan yeni değerlendirme sonucunda 22/04/2023 tarihli kök raporunda değiştirilecek ya da eklenecek herhangi bir hususun bulunmadığı görüş ve kanaatindeyiz," şeklinde ek rapor düzenlenmiştir.
Bilirkişi ek raporunun dosyaya sunulduğu rapora karşı taraf vekillerinin itiraz ve beyanlarını içerir dilekçe sundukları anlaşıldı.
Mahkememizin 14/12/2023 Celse Tarihli duruşma zaptı (1) Nolu ara kararı uyarınca; "1-Bilirkişi raporunda hesaplamaların günümüz piyasa koşullarıyla uygun olduğu, 2023 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı İnşaat birim fiyatlarının kullanıldığı belirtilmekle dosyanın yeniden bir önceki bilirkişi heyetine tevdi ile bilirkişi heyetinden sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin meydana gelen zararla uyumlu olup olmadığını, zarar tarihi olan 14/02/2022 tarihindeki piyasa rayiç fiyatları değerlendirilip hesaplanmasının istenmesine," şeklinde karar verilmiş olup, bu hususta ek rapor düzenlenmek üzere dosya aslı bilirkişi heyetine tevdi edilmiştir.
Kimya Mühendisi ..., İnşaat Mühendisi ..., Makina Mühendisi ... ve Elektrik Mühendisi ... 09/01/2024 Tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "SONUÇ VE KANAAT: Ekspertiz raporunda hesaplanan inşaat zararları toplam değeri olan 557.201,98-TL’nin, heyetçe 2022 yılı birim fiyatlarına göre hesaplanan 478.450,12-TL’sine çok yakın dolayısıyla kabul edilebilir olduğu kanaatinde olduklarını, Açıklama: Keşif esnasında heyetçe yerinde görülemeyen, fiziki durumları tespit edilemeyen ve dosyasında da bizi aydınlatacak gerekli bir tespit, bilgi ve belge bulunmayan; Yağmur oluğu demontajı, Yağmur oluğu miktarı ve Sandviç panellerin demontajına ait gerçeğe yakın bir hesaplama yapılmasının mümkün olamayacağını, 14.12.2023 tarihli ara kararda heyetimizden değerlendirilmesi istenen hususlara ait kanaatlerinin; Sigorta şirketi tarafından yangında hasar gören inşaat ve elektrik kalemlerine karşın yapılan ödemenin zararlarla uyumlu olduğu, Yangında zarar/hasar gören inşaat kalemlerinin, yangın tarihi olan 14.02.2022’deki değeri olarak yukarıda açıklandığı üzere Ekspertiz raporunda hesaplanan 557.201,98 TL’sinin alınabileceği kanaatinde olduklarını, yangında zarar/hasar gören elektrik kalemlerinin tutarı 26.460 TL 14/02/2022 tarihindeki piyasa rayiç fiyatları ile uyumlu olduğu kanaatindeyiz." şeklinde ek rapor düzenlenmiştir.
Bilirkişi ek raporunun dosyaya sunulduğu, raporun taraf vekillerine tebliğ edildiği, taraf vekillerinin rapora karşı itiraz ve beyanlarını içerir dilekçe sundukları anlaşılmıştır.
Taraflara usulüne uygun davetiye tebliğ edildiği anlaşıldı.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Dava davacının sigortalısına ait iş yerinde 14.02.2022 tarihinde ortaya çıkan zarardan dolayı ödemiş olduğu hasar bedelinin davalılardan rücuen tahsiline ilişkindir.
Davalı ...'nin maliki olduğu, davalı ...'nin kiracı olarak kullandığı ... bulunan atık geri dönüşüm fabrikasında 14.02.2022 tarihinde yangın meydana geldiği, yangının davacı sigorta şirketinde 11.10.2021 düzenleme tarihli ... nolu İşyeri Sigorta Poliçesi ile sigortalı olan dava dışı ... ortaklığına ait işyerine sıçradığı ve davacının sigortalısına ait iş yerinde zararın oluştuğu anlaşılmıştır.
Hasar dosyası, ödemeye ilişkin kayıtlar ve taraflarca bildirilen deliller dosya arasına alınmıştır.
Davacı sigorta şirketi tarafından oluşan zararlara ilişkin sigortalısına 08.04.2022 tarihinde 367.450,88-TL, 15.06.2022 tarihinde 38.186,66-TL, 15.06.2022 tarihinde 34.257,38-TL ödeme yapılmıştır. Büyük Mükellefler Vergi Dairesi Başkanlığının 26.01.2023 tarihli cevabi yazısından da anlaşılacağı üzere davacı sigorta şirketinin 34.257,38-TL KDV tevkifatını kesinti yaparak sigortalısı ... ortaklığı adına vergi dairesine beyan ederek ödemesini gerçekleştirdiği, davacının sigortalısına oluşan zarar kapsamında toplam 474.152,30-TL ödeme yaptığı anlaşılmıştır.
Yangının meydana geldiği davalı ...'nin kiracı olarak kullandığı atık geri dönüşüm fabrikasında ve davacının sigortalısına ait iş yerinde 24/02/2023 tarihinde 1 Kimya Mühendisi, 1 İnşaat Mühendisi, 1 Makina Mühendisi ve 1 Elektrik Mühendisi refakate alınarak keşif icra edilmiş, bilirkişi heyetinden davaya konu yangının ortaya çıkmasında davalıların ve dava dışı sigortalı ... ortaklığının kusurlu eylemlerinin bulunup bulunmadığı, kusur oranlarının ne kadar olduğu, oluşan zarar ile davalıların kusurlu eylemleri arasında illiyet bağının bulunup bulunmadığı, davaya konu yangın sonrasında dava dışı sigortalı ... ortaklığının iş yerinde meydana gelen zarar miktarının tespiti ile davacı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin meydana gelen zararla uyumlu olup olmadığı hususlarında rapor tanzim edilmesi istenilmiştir.
Bilirkişi heyeti tarafından dosyaya sunulan 22.04.2023 tarihli bilirkişi raporuna göre, yangın olayının meydana geldiği ... Firmasında Tehlikeli ve tehlikesiz sınıfa giren atık çamurların kurutma işlemine tabi tutulduğu, faaliyet türü dikkate alındığında tehlikeli atıklardan kaynaklanan yoğun kurutma işlemi esnasında yoğun çözücü buharlarının oluşabileceği, söz konusu çözücü buharlara ait yoğun kokunun keşif esnasında da firma alanı içinde görüldüğü, söz konusu çözücü buharlarının gerekli önlemler alınmadığı özellikle dar alanlarda toplanan yanıcı buhar karışımının bir ısı kaynağı ile tetiklendiği takdirde yangının başlamasına sebebiyet verebileceği, firma alanı içinde bulunan açık logar, kapalı alan içine yayılmış çamur sistemlerinin varlığının yangın riskini arttırdığının görüldüğünü, söz konusu tesiste faaliyet gösteren ...Firmasının imzalamış olduğu kira sözleşmesine göre; tesis içinde yürütülen faaliyetler ile alınması gereken her türlü ruhsat ve izinlerin alınması için gereken teknik donanımlara sahip olmayı ve bu donanımların bakım ve onarımlarının yapılacağının taahhüt edilmiş olduğunu, firma alınanda yangına yönelik alındığı görülen önlemlerin söz konusu şartlardan uzak olduğunun görüldüğünü, atık çamur kurutma faaliyetinin yürütülmekte olduğu ... Firmasının ait alanda meydana gelebilecek bir yangının komşu alanda faaliyet gösteren ...'ye ait alana sirayet etmesinin muhtemel olduğunu, bu durumun engellenmesi için binaların yangından korunması yönetmeliğine göre iki alan arasında yangın duvarının yapılması gerektiğini, yangın olayının meydana geldiği ... Firmasının faaliyet türü dikkate alındığında kimyasal maddelerin geniş bir alanda serili olup, çıkarttığı yanıcı buhar/gaz sebebiyle ortamda yoğun bir şekilde havayla karışık yanıcı madde konsantrasyonu bulunduğu, bu yanıcı madde konsantrasyonu sebebiyle özellikle elektrik tesisatının firmanın faaliyet alanına göre dizayn edilmesi gerektiğini, çünkü bu yoğun yanıcı gazın en ufak bir tetiklemede yangına sebebiyet verebileceğini, binadaki tüm tesisatlarda ex-proof ( patlamaya dayanıklı) özellikte malzemenin tüm binada kullanılması gerektiğini, firmada bu özellikte malzeme kullanılmadığı gibi, yapı kullanım izin belgesinde de faaliyet alanı ofis ve işyeri görüldüğünden, tüm tesisat ofis ve işyeri olacak şekilde planlanıp yapıldığını, anahtarlama görevi yapan ve kontakları kapatırken ve açarken kıvılcım çıkartma ihtimali yüksek kontaktörler, ex-proof malzemeden imal edilmesi gerekirken kapağı açık bir şekilde çalıştığını ve ortamdaki yoğun yanıcı maddeyi tetikleyerek patlama oluşturma ihtimalinin yüksek olduğunu, eksper raporunda belirtilen ve zarar gördüğü tespit edilen kamera vb. Malzemelerin güncel değerinin 26.460,00-TL olduğu, yangında zarar gören inşaat imalat miktarları ve inşaat zararlarına yönelik 2023 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı İnşaat Birim Fiyatları kullanılarak yapılan hesaplamada, duvar ve çatıda zarar gören taş yünü sandviç panellerin yıpranma düşülmüş değerinin 14.500,00-TL, galvaniz saç yağmur olukları değerinin 12.314,72-TL, çelik elemanların boyanmasının yıpranma düşülmüş değerinin 267.495,00-TL olduğu, ekspertiz raporunda yangında zarar gören inşaat imalat miktarları ve inşaat zararlarına yönelik yapılan hesaplamaların gerçek zararlarla uygun olduğu, makineler yönünden zarar gördüğü tespit edilen makine tesisat toplam hasar miktarının 7.425,7 TL olduğu, hesaplanan tutarın günümüz piyasa koşulları ile uyumlu olduğu bildirilmiştir.
Davalılar vekillerine kira sözleşmesi eki proje, teknik şartname ve çed raporunun dosyaya sunmak üzere 2 haftalık kesin süre verilmiş, davalılar vekilleri tarafından kira sözleşmesi, çed raporu ve teknik şartname dosyaya sunulmuştur.
Dosya bir önceki bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyetinden sigorta şirketinin sigortalısına yaptığı ödeme tarihleri itibariyle hesaplama yapılması, ayrıca dosyaya sunulan ÇED raporu ve teknik şartnamenin de değerlendirilmesi, bilirkişi raporuna karşı yapılan itirazların da değerlendirilmesi istenmiştir. Dosyaya sunulan 13.11.2023 tarihli bilirkişi raporuna göre yangının meydana geldiği davalılardan ... tarafından kiralanan 1375 ada 1 parseldeki çelik yapının İnşaat Ruhsatı ve Yapı Kullanma İzin Belgesi alınmasına neden olan uygulama projesinin yeterli olduğunun anlaşıldığı, davacının sigortalısı ... ortaklığına ait ... ada ... parselde yer alan ve yangından kısmen etkilenen çelik yapının ruhsatlı projesine uygun olarak inşa edildiği, Başak keresteye ait yapılarda meydana gelen zararlarda Başak kereste maliklerinin herhangi bir kusuru olmadığı, Çevre ve Şehircilik bakanlığı tarafından Çamur Kurutma Tesisi(288ton/gün) projesi ile ilgili olarak inceleme yapıldığı, proje tanıtım dosyasında çevresel etkilere karşı alınması öngörülen önlemlerin yeterli görüldüğü, ayrıca ÇED raporu hazırlatılmasına gerek görülmediğinin, kök raporda değiştirilecek ve eklenecek herhangi bir hususun bulunmadığı bildirilmiştir.
22.04.2023 tarihli bilirkişi raporunda hesaplamaların günümüz piyasa koşullarıyla uygun olduğu belirtilerek hesaplamanın 2023 yılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı İnşaat birim fiyatlarına göre yapıldığı anlaşılmakla, dosya yeniden bir önceki bilirkişi heyetine tevdi edilmiş bilirkişi heyetinden sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin meydana gelen zararla uyumlu olup olmadığı, zarar tarihi olan 14/02/2022 tarihindeki piyasa rayiç fiyatları değerlendirilip hesaplanma yapılması istenmiştir.
09.01.2024 tarihli bilirkişi ek raporunda yangının 14.02.2022 tarihinde meydana geldiği, ekspertiz raporunun 15.02.2022-29.03.2022 tarihleri arasında, teklif mektuplarının ise 25.02.2022 ve 03.03.2022 tarihli olarak düzenlendiğini, ekspertiz incelemesinin 15.02.2022 tarihinde, ilk teklif mektubunun yangından 11 gün sonra oldğunu, haliyle yangının neden olduğu zarar/hasar miktarının yerinde görülerek tespit edildiği için ekspertiz ve teklif mektuplarındaki miktarlara uyulması gerektiği, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 2022 yılı birim fiyatlarına göre taş yünü sandviç çatı panel birim fiyatının 383,59 TL, saç yağmur oluk birim fiyatının 64,01 TL, boya birim fiyatının 54,89 TL olduğu, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2022 yılı birim fiyatlarında KDV'nin dahil olmadığı, taş yünü sandviç panel değerinin 241.278,11 TL, Boya değerinin 147.807,79 TL olduğu, oluk değerinin hesaplanamadığı, yangında hasar gören duvar ve çatı sandviç panel imalatları ve tüm yapının yeniden boyalarının yapılması tutarının 2022 yılı Çevre ve Şehircilik Birim Fiyatlarına göre 389.085,90 TL olarak hesaplandığı, ekspertiz raporunda ise hasarların yeniden yapılma ve demontaj bedelleri toplamının 557.201,98 TL olarak hesaplandığı, yapılan hesaplamalarda yağmur oluğu demontaj ve yeniden yapılma bedelleri ile sandviç panellerin demontaj bedelleri toplam değeri bulunmadığı, yangında hasar/zarar gören yağmur olukları ve sandviç panelleri yerinde görülemediğinden fiziki durumları ve miktarlarının tespit edilemediği, dosyasındaki ekspertiz raporunda ve teklif mektuplarında da belirsiz olduğundan herhangi bir maliyet hesaplaması mümkün olmadığı, bu kalemlerin bedeli doğru kabul edilirse yağmur oluğu demontajı (sökülme) bedelinin 4.297,77-TL, yağmur oluğu yapılması bedelinin 52.166,05-TL, sandviç panel demontaj bedelinin 32.900,40-TL olmak üzere toplam 89.364,22-TL olduğu, toplam hesaplanan zararın 478.450,12 TL olduğu, ekspertiz raporunda hesaplanan inşaat zararları toplam değeri olan 557.201,98 TLnin, heyetimizce 2022 yılı birim fiyatlarına göre hesaplanan 478.450,12 TL’sine çok yakın dolayısıyla kabul edilebilir olduğunu, yangında zarar hasar gören elektrik kalemlerinin tutarının 26.460 TL olduğu, elektrik kalem fiyatlarının14/02/2022 tarihindeki piyasa rayiç fiyatları ile uyumlu olduğu bildirilmiştir.
Bilirkişi raporunda hesaplama yapılırken Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2022 yılı birim fiyatlarında KDV'nin dahil olmadığı belirtilmiştir, KDV dahil hesaplama yapıldığında;
- Taş yünü sandviç panel değerinin 241.278,11 TL'nin %18 KDV'si(43.430,06) ile beraber değerinin 284.708,17-TL olduğu,
-Boya değerinin 147.807,79 TL'nin olduğu, %18 KDV'si(26.605,40) ile beraber değerinin 174.413,19-TL olduğu,
-09.01.2024 tarihli bilirkişi ek raporunda oluk değeri hesaplanmamış ise de 22.04.2023 tarihli bilirkişi raporunda galvaniz saç yağmur oluklarının toplam uzunluğu 104 metre bulunmuş, 09.01.2024 tarihli bilirkişi ek raporunda Çevre ve Şehircilik Bakanlığının 2022 yılı saç yağmur oluk birim fiyatı 64,01-TL/m olarak belirtilmiş, saç yağmur olukların değerinin 104 metrex64,01-TL=6.607,04-TL olduğu, %18 KDV'si(1.189,27) ile beraber değerinin 7.796,31-TL olduğu,
-Yangında zarar hasar gören elektrik kalemlerinin tutarının 26.460,00-TL olduğu,
-Yangında zarar hasar gören makine tesisat toplam hasar miktarı tutarının 7.425,70-TL olduğu,
-Bilirkişi raporunda tespit yapılmamış ise de ekspertiz raporunda yağmur oluğu demontajı (sökülme) bedelinin 4.297,77-TL, yağmur oluğu yapılması bedelinin 52.166,05-TL, sandviç panel demontaj bedelinin 32.900,40-TL olarak hesaplandığı anlaşılmıştır.
Yağmur oluğu demontajı (sökülme) bedeli, yağmur oluğu yapılması bedeli, sandviç panel demontaj bedeli dahil edilmese dahi 284.708,17-TL+174.413,19-TL +26.460,00-TL+7.796,31-TL+ 7.425,70-TL=500.803,37-TL davacının sigortalısına ait iş yerinde zarar meydana gelmiştir. Davacı sigorta şirketinin 34.257,38-TL KDV tevkifatını kesinti yaparak sigortalısı ... ortaklığı adına vergi dairesine beyan ettiği tutar da dahil edilerek, davacı sigorta şirketi sigortalısına oluşan zarar kapsamında toplam 474.152,30-TL ödeme yapmıştır. Sigorta şirketi tarafından yapılan bu ödeme bilirkişi raporlarında da tespit edildiği ve mahkememizce de yapılan hesaplama dikkate alındığında zararla uyumludur.
Davalı ...'nin kiracı olarak kullandığı geri dönüşüm fabrikasında 14.02.2022 tarihinde çıkan yangının çıkış sebebi, olaya ilişkin tutulan yangın raporunda geri dönüşüm fabrikası içinde bulunan sıvı kimyasal malzemelerin birbiri ile reaksiyona girmesi sonucu olayın meydana geldiği ve kereste fabrikasına sirayet ettiğinin tahmin edildiği şeklinde belirtilmiştir.
22.04.2023 tarihli bilirkişi raporunda da tespit edildiği üzere davalı ... Şirketinin kiracı olarak bulunduğu fabrikada tehlikeli ve tehlikesiz sınıfa giren atık çamurların kurutma işlemine tabi tutulduğu, faaliyet türü dikkate alındığında tehlikeli atıklardan kaynaklanan yoğun kurutma işlemi esnasında yoğun çözücü buharlarının oluşabileceği, söz konusu çözücü buharlara ait yoğun kokunun keşif esnasında da firma alanı içinde görüldüğü, söz konusu çözücü buharlarının gerekli önlemler alınmadığı özellikle dar alanlarda toplanan yanıcı buhar karışımının bir ısı kaynağı ile tetiklendiği takdirde yangının başlamasına sebebiyet verebileceği, firma alınanda yangına yönelik alındığı görülen önlemlerin söz konusu şartlardan uzak olduğunun görüldüğü, atık çamur kurutma faaliyetinin yürütülmekte olduğu ... Firmasının ait alanda meydana gelebilecek bir yangının komşu alanda faaliyet gösteren ...'ye ait alana sirayet etmesinin muhtemel olduğu, bu durumun engellenmesi için binaların yangından korunması yönetmeliğine göre iki alan arasında yangın duvarının yapılması gerektiği, yangın olayının meydana geldiği ... Firmasının faaliyet türü dikkate alındığında kimyasal maddelerin geniş bir alanda serili olup, çıkarttığı yanıcı buhar/gaz sebebiyle ortamda yoğun bir şekilde havayla karışık yanıcı madde konsantrasyonu bulunduğu,bu yanıcı madde konsantrasyonu sebebiyle özellikle elektrik tesisatının firmanın faaliyet alanına göre dizayn edilmesi gerektiği, çünkü bu yoğun yanıcı gazın en ufak bir tetiklemede yangına sebebiyet verebileceği, binadaki tüm tesisatlarda ex-proof ( patlamaya dayanıklı) özellikte malzemenin tüm binada kullanılması gerektiği, firmada bu özellikte malzeme kullanılmadığı gibi, yapı kullanım izin belgesinde de faaliyet alanının ofis ve işyeri görüldüğü, tüm tesisatın ofis ve işyeri olacak şekilde planlanıp yapıldığı, anahtarlama görevi yapan ve kontakları kapatırken ve açarken kıvılcım çıkartma ihtimali yüksek kontaktörler, ex-proof malzemeden imal edilmesi gerekirken kapağı açık bir şekilde çalıştığı ve ortamdaki yoğun yanıcı maddeyi tetikleyerek patlama oluşturma ihtimalinin yüksek olduğu, yangın raporunda da geri dönüşüm fabrikası içinde bulunan sıvı kimyasal malzemelerin birbiri ile reaksiyona girmesi sonucu olayın meydana geldiği ve kereste fabrikasına sirayet ettiğinin tahmin edildiğinin tespit edildiği, yangın raporundaki tespitler ve bilirkişi raporunda yer verilen değerlendirmeler neticesinde davalı ...'nin faaliyet türü dikkate alındığında şirket adresinde kimyasal maddelerin geniş bir alanda serili olup, çıkarttığı yanıcı buhar/gaz sebebiyle ortamda yoğun bir şekilde havayla karışık yanıcı madde konsantrasyonu bulunduğu, söz konusu çözücü buharlarının gerekli önlemler alınmadığı özellikle dar alanlarda toplanan yanıcı buhar karışımının bir ısı kaynağı ile tetiklendiği takdirde yangının başlamasına sebebiyet verebileceği, davalı şirket adresinde buna yönelik önlemlerin alınmadığı, elektrik tesisatının firmanın faaliyet alanına göre dizayn edilmediği, anahtarlama görevi yapan ve kontakları kapatırken ve açarken kıvılcım çıkartma ihtimali yüksek kontaktörler, ex-proof malzemeden imal edilmesi gerekirken kapağı açık bir şekilde çalıştığı ve ortamdaki yoğun yanıcı maddeyi tetikleyerek patlama oluşturma ihtimalinin yüksek olduğu anlaşılmış, davaya konu yangının geri dönüşüm fabrikası içinde bulunan sıvı kimyasal malzemelerin birbiri ile reaksiyona girmesi sonucu ve gerekli önlemlerin alınmaması nedeniyle ortaya çıktığına kanaat getirilmiş, davacının sigortalısı dava dışı ... ortaklığına ait iş yerinde ortaya çıkan zarardan TBK 49. Ve devamı maddeleri gereğince davalı ...'nin sorumlu olduğu anlaşılmıştır.
6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 69. maddesinde düzenlenen bina ve yapı eseri malikinin sorumluluğu, kusursuz sorumluluk türü olan özen (olağan sebep) sorumluluğudur. 6098 sayılı TBK'nun 69/1. maddesinde "Bir bina veya imal olunan herhangi bir şeyin maliki, o şeyin fena yapılmasından yahut muhafazadaki kusurundan dolayı mesul olur" denilmektedir. Bina veya yapı eseri malikinin sorumluluğu, yapı eserinin yapımındaki bozukluğa veya bakımındaki eksikliğe dayanmaktadır. Sorumluluğun doğmasında, yapılıştaki bozukluk-bakım eksikliği ayrımının bir önemi bulunmamaktadır. Zira, malikin sorumlu olması için bakım eksikliği veya yapılıştaki bozukluktan herhangi birinin varlığı yeterli görülmektedir.
Bina veya yapı eseri malikinin sorumlu tutulabilmesi için; yapım bozukluğu veya bakım eksikliğinden zararın doğması, yapım bozukluğu veya bakım eksikliği ile zarar arasında uygun illiyet bağının bulunması yeterlidir. Bina veya yapı eseri malikinin sorumluluğu bakımından bulunması zorunlu unsur olan illiyet bağı yönünden ise, bu bağın kesilmesine yol açacak sebeplerin somut olayda gerçekleşmemiş olması gereklidir. İlliyet bağını kesen sebepler ise; mücbir sebep, zarar görenin ya da üçüncü kişinin ağır kusurudur. Zarar, aradaki illiyet bağını kesecek derecede bir mücbir sebepten, zarar görenin ya da üçüncü bir kişinin kusurundan doğmuş ise yapı malikinin sorumluluğu sözkonusu olmaz (HGK'nun 29.11.2017 tarih, 2017/3-439 Esas ve 2017/1463 Karar).6098 sayılı TBK. madde 49. maddesine göre; kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür.
Davalı ... Tarafından 25.05.2021 tarihli kira sözleşmesi ile ...ada ... parselde bulunan taşınmaz diğer davalı ...'ye kiralanmıştır. Kiralanan taşınmazın kira sözleşmesi ekindeki ÇED raporundaki faaliyet konuları için kullanılacağı kira sözleşmesinde belirtilmiştir. Çevre ve şehircilik bakanlığı tarafından verilen geçici faaliyet belgesinde çevre izin ve lisans konusu tehlikeli geri atık kazanım, tehlikesiz atık geri kazanım olarak belirtilmiştir, kapasite raporunda üretim konularının tehlikeli tehlikesiz atık geri kazanım (çamur kurutma) olduğu belirtilmiştir. Bilirkişi raporunda ... Firmasına ait alanda meydana gelebilecek bir yangının komşu alanda faaliyet gösteren ...'ye ait alana sirayet etmesinin muhtemel olduğu, bu durumun engellenmesi için binaların yangından korunması yönetmeliğine göre iki alan arasında yangın duvarının yapılması gerektiğinin belirtildiği ayrıca elektrik tesisatının firmanın faaliyet alanına göre dizayn edilmesi gerektiğinin bildirildiği, bina veya yapı eseri malikinin sorumluluğunun yapı eserinin yapımındaki bozukluğa veya bakımındaki eksikliğe dayandığı, davalılar tarafından yapılması gerekli olan yangın duvarı ve elektrik tesisatının yapılmadığı, bina maliki ...'nin ortaya çıkan zarardan sorumlu olduğu, olayda illiyet bağını kesen bir sebebinde bulunmadığı anlaşılarak davalı ...'nin dava dışı ... ortaklığına ait iş yerinde ortaya çıkan zarardan TBK 49. ve TBK 69. ve devamı maddeleri gereğince sorumlu olduğu anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile 474.152,30-TL tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek faizi ile beraber alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, taraflar tacir olduğundan davacının talebi doğrultusunda faiz avans faizi olarak belirlenmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Hüküm: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile, 474.152,30-TL tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine, alacağa 367.450,88-TL yönünden 08.04.2022 tarihinden, 38.186,66-TL yönünden 15.06.2022 tarihinden, 68.514,76-TL yönünden 14.07.2022 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine,
2-Yürürlükte Bulunan Yargı Harçları Tarifesi gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 32.389,34-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 8.097,34-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 24.292,00-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye İrad Kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan; 80,70-TL Başvuru Harcı, 8.097,34-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 8.178,04-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 16.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 1.274,90-TL Keşif harcı, 1.585,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 18.860,40-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 72.381,32-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Arabuluculuk dosyasında yapılan 3.120,00-TL giderin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak Hazineye Gelir Kaydına,
7-Artan gider avansın kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine,
8-Davalı tarafından yapılan masrafların kendi üzerine bırakılmasına,
Dair, davacı vekilinin (e-duruşma vasıtayla), davalı ... vekilinin ve davalı ... vekilinin (e-duruşma vasıtasıyla) yüzünde verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere, 6100 sayılı yasanın 321/2. Maddesi uyarınca gerekçeli kararın en geç bir ay içinde re'sen tebliğe çıkarılacağı hususu da bildirilerek karar verildi. 08/02/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı