T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/944 Esas - 2024/32
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/944 Esas
KARAR NO: 2024/32
BAŞKAN: ...
ÜYE: ...
ÜYE: ...
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)
DAVA TARİHİ: 10/11/2022
KARAR TARİHİ: 17/01/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 16/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı tarafın iddiaları: Davacı taraf davalı ...'ın usulsüz elektrik kullanımı iddiasıyla haklarında borç tahakkuk ettirerek Sakarya 1. İcra Müdürlüğü'nün 2022/10029 E. Sayılı dosyasında takip başlattığını, davacının işyerinde faaliyete başlamadan önceki kullanıcılara ait bedellerin de kendilerine yansıtıldığını, davacı hakkında kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlendiğini ancak yapılan işlemlerin yönetmeliğe aykırı olduğunu, tutulan ilk 08.04.2022 tarihli tutanakta dahi elektrik kesilmiş olmamasına rağmen yönetmeliğin 42-1-ç maddesine atıf yapıldığını, tutanakların gerçeğe aykırı ve usulsüz olduğunu belirterek anılan icra dosyası kapsamında borçlu olmadıklarının tespiti talebinde bulunmuştur.
Davalı taraf; Davacının iki ayrı dönemde kaçak elektrik kullandığının tespit edilerek tutanak düzenlendiğini ve tahakkuk eden borcun ödenmemesi üzerine davacı hakkında Sakarya 1.İcra Müdürlüğü’nin 2022/10029E. ve Sakarya 4.İcra Müdürlüğü’nün 2022/12011E. sayılı dosyaları üzerinden iki ayrı icra takibi başlatıldığını, davanın kesinleşen 2022/10029 esas sayılı takibe ilişkin olduğunu, davacının iddialarının gerçek dışı ve dayanaksız olduğunu, yapılan kaçak tespiti işlemlerinin usule ve mevzuata uygun olduğunu, tutanakların davacı tarafça da imzalandığını, davacının tutanaklara ve faturalara itiraz etmediğini, borçların da ödenmediğini, ilk tutanak tutulduktan sonra davacının abonelik yaptırmadığını, tutanak tutulduğu anda elektrik kesimi yapılmamasının delil olarak sunulması ile dava dilekçesinde elektriğin kesilmemesi yönünde tedbir istenmesinin tutarsızlık ve kötüniyet göstergesi olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
Taraflar arasındaki anlaşmazlık: Davalının davacı hakkında usulsüz elektrik kullanımı sebebi ile yapmış olduğu tespitlerin ve tahakkuk işleminin yönetmelik hükümlerine uygun olup olmadığı, davacının Sakarya 1. İcra Müdürlüğü'nün 2022/10029 Esas sayılı takip dosyasının konu yapılan borcunun bulunup bulunmadığı varsa borç miktarı hususlarındadır.
Sakarya 1. İcra Müdürlüğünün 2022/10029 E. Sayılı dosyası sistem üzerinden dosyamıza eklenmiş, SEDAŞ ve SEPAŞ 'tan elektrik kesmeye ilişkin kayıtlar, tutanaklar ile sözleşme örnekleri dosya arasına alınmıştır.
Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebi 01/09/2023 tarihli ara kararı ile kısmen kabul edilmiş, (bu dava konusu borç sebebiyle) elektriğin kesilmemesi yönünden tedbir kararı verilmiştir.
Mahkememizce Elektrik Mühendisi ... 'dan yapılan usulsüz elektrik tespiti ve borç tahakkuk işlemlerinin yönetmelik hükümlerine uygun olup olmadığı, varsa davacının sorumlu tutulabileceği borç miktarının tespiti yönünde rapor aldırılmış , bilirkişi 31/07/2023 Tarihli raporunda "... Düzenlenen Kaçak/Usulsüz Elektrik Kullanım Tespit Tutanaklarına göre kaçak elektrik enerjisi tespit sürecinde davalı şirket tarafından Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği hükümlerine uyulmadığına, bu durumda davacının sorumlu tutulabileceği borcun bulunmadığına, Davalı şirket tarafından düzenlenen Kaçak Tutanaklarının ilgili yönetmelik hükümlerine uygun olduğu kabul edildiği durumda, tutanaklarda yer alan endeks bilgilerine göre tahakkuk edilen kaçak elektrik tüketim faturalarında yapılan hesaplamaların ilgili yönetmelik hükümlerine ve elektrik faturalarına esas tarifelere uygun olduğu ..." yönünde raporunu ibraz etmiştir.
Davalı vekilinin bilirkişi raporuna yapmış olduğu itiraz üzerine Doç. Dr. ..., Elektrik- Elektronik Mühendisi ... , Elektrik Elekronit Mühendisi ... 'dan Davalı tarafından yapılan usulsüz elektrik kullanım tahakkuk ve faturalandırma işlemlerinin yönetmelik ve sözleşme hükümlerine uygun olup olmadığı, talep edebileceği alacak miktarı, takip tarihine kadar işlemiş faiz hesabı hususlarında rapor düzenlenmesi ve ayrıca bilirkişi heyetinden önceki bilirkişinin tespit ve görüşlerinden ayrılmaları halinde bu hususu da değerlendirmesi yönünde rapor aldırılmış bilirkişiler 19/12/2023 tarihli raporunda ":... Sonuç olarak; davalı şirketçe ilgili yönetmelik hükümlerine göre gereğinin yapılıp yapılmadığının takdiri Sayın Mahkemenizde olmak üzere; kesinti yapılmadığından dolayı davacının kaçak elektrik kullanımına müdahele edilmediğine hükmedilmesi halinde davacının davalıya ödemesi gereken borç tutarı 663.955,93.TL.,Davalı şirketçe kesinti yapılmadığı, kaçak tutanağı düzenlendiği ancak buna rağmen davacının abonesiz elektrik kullanımına devam ettiği dikkate alınarak, tüm kullanımın kaçak olduğuna hükmedilmesi halinde davacının davalıya ödemesi gereken borç - tutarı 1.077.382,12 TL. Olduğu..." yönünde raporunu ibraz etmiştir.
Dava usulsüz elektrik kullanımı sebebiyle tahakkuk ettirilen faturalar sebebiyle borçlu olunmadığının tespiti talebine ilişkindir.
Menfi tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer. Davalı hukuki ilişkinin varlığını ve borcun doğumunu ispatlaması gerekmektedir.
Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin Kaçak elektrik enerjisi tespit süreci başlıklı 43. Maddenin 5. Fıkrasında "kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır." hükmüne yer verilmiştir. 20/2/2021 tarihinde yürürlüğe giren ek 7. Fıkrada da "Bu madde kapsamında yapılan tespit ve işlemler kullanım yerini de içerecek şekilde fotoğraflanır." denilmiştir.
Bu düzenlemeler ile menfi tespit davalarındaki genel kural birlikte değerlendirildiğinde; ispat yükü, abonesi olan davacının sözleşme hükümlerine aykırı olarak kaçak/usulsüz elektrik kullandığı yönündeki tespite dayanarak davaya konu kaçak kullanım bedelini talep eden davalı şirkete aittir.
Davaya konu kaçak/usulsüz elektrik kullanımı tespit tutanaklarının, bir özel hukuk tüzel kişisi olduğu tartışmasız olan davalı şirkette hizmet akdiyle çalışan görevliler tarafından düzenlenmiş olduğu gözetildiğinde, HMK’nın 204 üncü maddesinin ikinci fıkrasında hüküm altına alınan belgelerden olmadığı tartışmasızdır. Eş söyleyişle, kaçak elektrik tutanağı, aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden değildir. (Yargıtay 3. HD 2021/4894 Esas 2021/10580 Karar) Dolayısıyla dayanan tutanaklardaki tespitlerin davalı tarafça ispatlanması gereklidir.
Sakarya 1. İcra Müdürlüğü'nün 2022/10029 E. Sayılı dosyasında; davalı kurumun (SKS2022/21185 kurum numaralı dosyasına konu olan) 08/04/2022 tarihli SFC2022000000054 numaralı 247.273,40-TL tutarlı ve 13/05/2022 tarihli SFA2022000000588 Numaralı 161.469,94-TL tutarlı ve 07/06/2022 tarihli SFA2022000000693 numaralı 281.010,52-TL tutarlı faturaların davacıdan talep ettiği ve eldeki menfi tespit davasının konusunun bu faturalar olduğu anlaşılmaktadır.
Bu faturaların dayanakları ise sırasıyla 08/04/2022 tarihli 284414 seri numaralı, 13/05/2022 tarihli 284429 seri numaralı, ve 07/06/2022 tarihli 290590 seri numaralı kaçak/usulsülsüz elektrik kullanım tespit tutanaklarıdır. Bu tutanakların tümünde kaçak/usulsüz kullanım şekli olarak Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 42/1.ç maddesine yani "Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması" olarak belirtilmiştir. Davalı şirketten tutanakta dayanak yapılan elektrik kesimine ilişkin kayıtlar ve tutanaklar istenmiş, davalı şirket elektrik kesimine ilişkin sadece 29/09/2022 tarihli tutanağı sunabilmiştir. Bu kesim tarihinin dayanak tutanaklardan sonra olduğu, davalının 42/1.ç maddesine dayanarak düzenlediği tutanaklar öncesinde davacı hakkında yapılmış bir elektrik kesintisinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda dava konusu faturaların temelini oluşturan kaçak tespit tutanaklarının geçerli bir sebebinin bulunmadığı ve usulüne uygun düzenlenmediği anlaşılmıştır. Davalı kurum davacı hakkında hiç elektrik kesim işlemi yapmadığı halde daha sonradan düzenlediği tüm tutanaklarda bu sebebe dayanması ve buna istinaden fatura tahakkuk ettirmesi karşısında; kaçak tahakkuk işleminin usulüne uygun yapılmadığı, sebebinin belirsiz olduğu değerlendirilmiş ve davacının belirtilen faturalar sebebiyle kaçak elektrik tüketimi kaynaklı borçlu olmadığı sonucuna varılmıştır.
Davacının kurulu elektrik sayacından elektrik kullandığı ve tüketimlerinin sayaçtan geçtiği nazara alındığında davalı kurumun bu tüketimin karşılığını (kaçak elektrik çarpanlarını kullanmadan) tekrar faturalandırması mümkün görülmüş, dava konusu faturalar kaçak elektrik kullanımına dayandığından bu faturalar temelinde gerçek borç değerlendirmesi yapılmamıştır.
HÜKÜM. Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, Davacı tarafça kaçak ve usulsüz elektrik kullanımı gerekçesiyle tahakkuk ettirilen (SKS2022/21185 kurum numaralı dosyaya konu) 08/04/2022 tarihli SFC2022000000054 numaralı 247.273,40-TL tutarlı ve 13/05/2022 tarihli SFA2022000000588 Numaralı 161.469,94-TL tutarlı ve 07/06/2022 tarihli SFA2022000000693 numaralı 281.010,52-TL tutarlı faturalar sebebiyle başlatılan Sakarya 1 İcra Müdürlüğünün 2022/10029 esas sayılı icra dosyasında davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-Takibin haksız ve kötü niyetli olduğu hususu sabit görülmediğinden davacı lehine tazminat verilmesine yer olmadığına,
3-Dava değeri 718.567,45 TL üzerinden hesaplanan 49.085,34 TL nispi harçtan peşin alınan 853,88 TL nin ve tamamlama olarak yatırılan 11.417,44 TL nin mahsubu ile eksik 36.814,02 TL nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 106.599,44-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 80,70-TL başvuru harcı, 853,88 TL peşin/nisbi harç, 11.417,44-TL tamamlama harcı, 2.000,00-TL bilirkişi ücreti, 850,00-TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 15.202,00-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
7-Dava açılış tarihinde menfi tespit davasının zorunlu arabuluculuk dava şartına tabi olmamasına rağmen davacı tarafça zorunlu arabuluculuğa başvurulmuş olduğundan arabuluculuk dosyasında yapılan 3.120,00 giderin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Artan gider avanslarının kararın kesinleşmesi ile yatıran taraflara iadesine,
9-İİK 72/5 maddesi gereğince işlem yapılmak üzere hükmün özetinin icra dosyasına gönderilmesine,
10-Mahkememizin 01/09/2023 tarihli ara kararı ile hükmolunan elektriğin kesilmemesi konulu ihtiyati tedbirin karar kesinleşinceye kadar devamına,
11-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri İle Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 216/1 maddesi uyarınca talep halinde gerekçeli kararın taraf vekillerine tebliğine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 17/01/2024
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza