T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/945 Esas - 2023/285
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/945 Esas
KARAR NO: 2023/285
HAKİM: ...
KATİP:...
DAVACI :...
VEKİLİ: ...
DAVALI :...
VEKİLİ: ...
DAVA: Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ: 11/11/2022
KARAR TARİHİ: 16/05/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 06/06/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirkette ...-... nolu poliçe ile Trafik Sigortalı ... ... ... Plaka nolu Beton Mikseri Tipi Ticari aracın dava dışı ehliyetsiz (yetersiz ihliyetli) sürücü...'ın sevk ve idaresinde iken % 100 Kusurlu olarak 02/04/2021 tarihinde Adapazarı / Sakarya'da .. Plaka nolu araca çarparak hasarlanmasına ve işq bu hasar sebebiyle değer kaybına uğramasına sebebiyet verdiğini, kaza sırasında davacı şirket nezdinde davalının adına sigortalı olan... Plaka nolu aracın beton mikseri olması ve iş makinesi sayılması sebebiyle G sınıfı ehliyetle kullanılması gerekmesine karşın, aracı kullanan dava dışı sürücü... C sınıfı sürücü belgesi bulunması sebebiyle yeterli ehliyeti olmadan aracı kullandığından, sigortalı aracı kullanan sürücünün yetersiz ehliyetli - ehliyetsiz olduğunun kabul edilmekte olduğunu, tüm bu nedenlerle; 28.573,54-TL maddi tazminatın; 3.250,00-TL'si için ödeme tarihi olan 28/04/2021 tarihinden, 688,93-TL'si için ödeme tarihi olan 20/05/2021 tarihinden, 10.933,16-TL için ödeme tarihi olan 22/07/2022 tarihinden, 13.222,00-TL'si için ödeme tarihi olan 18/07/2022 tarihinden, 479,45-TL'si için ödeme tarihi olan 23/08/2022 tarihinden itibaren işleyecek T.C. Merkez Bankasının Avans faizi, mahkeme masrafları ve vekalet ücreti ile birlikte (hem dava hem arabuluculuk için ayrı ayrı vekalet ücreti olmak üzere) davalıdan tahsilini,...Plaka nolu kazaya karışan davalı aracın trafik kaydı üzerine HMK gereğince üçüncü kişilere devir ve temlikinin önlenmesi amacıyla tebligat icra edilmeksizin ve teminatsız olarak ihtiyati tedbir konulmasını talep ve dava etmiştir.
Mahkememizce davacı Anadolu Anonim Türk Sigorta Şirketi'ne dava konusu edilen... Plakalı aracın 02/04/2021'de karıştığı kazaya ait hasar dosyasının, tüm ödeme evraklarının mahkememize gönderilmesi için müzekkere yazılmış ve müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce Sigorta Tahkim Komisyonunun .../... Esas ile .../... Esas sayılı dosyalarının mahkememize gönderilmesi ile dosyaların kesinleşme tarihlerinin mahkememize bildirilmesi için müzekkere yazılmış ve müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
Çorum İcra Müdürlüğü'nün .../... Esas sayılı dosyasının bir sureti Uyap Sistemi Üzerinden mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.
Mahkememizce Türkiye Noterler Birliği'ne ... ve ... Plaka sayılı araçların kaza tarihi olan 02/04/2022 tarihindeki malik birliklerinin mahkememize gönderilmesi için müzekkere yazılmış ve müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizin 21/02/2023 Celse Tarihli duruşma zaptı (5) Nolu ara kararı uyarınca; "5-Dosyanın bir sigortacı (Hesap Uzmanı) ve bir makine mühendisi bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilerek; davaya konu kazada davalı sürücüsü ...ın ehliyet bilgileri de göz önüne alınarak kazaya karışan aracı kullanmak için hangi sınıf ehliyeti bulunmasının gerektiği göz önüne alınarak kusur oranları da tespit edilerek meydana gelen kaza nedeniyle davacının ödediği değer kaybı ve hasar bedellerinin yerinde olup olmadığı hususlarının tespiti ile asıl alacak ve ferilerinin toplamının belirlenerek davacının talep edebileceği toplam miktarının tespit edilmesinin istenmesine, bilirkişiler için 1500-TL'şer ücret takdirine, masrafın 2 haftalık süre içerisinde davacı tarafça karşılanmasının istenmesine, rapor sunulduğunda taraflara tebliğine," şeklinde ara karar kurulmuş olup, bu hususta rapor düzenlenmek üzere dosya aslı bilirkişiler ... ... ve ... ... 21/02/2023 tarihinde tevdi edilmiştir.
Aktüerya Bilirkişi... ve Makine Mühendisi Bilirkişi ... 22/03/2023 Tarihli Bilirkişi raporunda özetle; "Mercedes/ Arocs ... ... E6 model 2017 kamyon ticari ... plakalı araç sürücüsü ... ... sahip olduğu C sınıfı sürücü belgesi Ruhsat bilgileri yazılı Kamyonu, Beton mikseri olarak kullanmış olsa dahi yeterli belge vasfı taşımaktadır. Çünkü beton mikseri bir iş makinesi olmadığı ancak iş makinesi olsaydı, C sınıfı sürücü belgesi yetersiz olacağının, dava konusu kazanın oluşmasında, Mercedes/ ... model 2017 kamyon ticari... plakalı araç sürücüsü ...100 kusurlu olduğunu, 2012 model... Beyaz aracın 02.04.2021 tarihinde oluşan maddi hasarlı trafik kazasında tamir bakım ve onarım masrafı kaza tarihinde 20.830,93 TL olduğu, ... model ... ... 1.2 TEAM Beyaz aracın 02.04.2021 tarihinde oluşan maddi hasarlı trafik kazasında ortaya çıkan hasar nedeniyle kaza tarihindeki değer kaybı 17.349,00 TL olduğu, her ne kadar davacı sigorta şirketince dava konusu kaza nedeni ile dava dışı kazalı ...'a toplamda 28.573,55 TL ödemede bulunuş ise de, iş bu ödemeyi ...plakalı aracın sigorta poliçesi kapsamında ödediğinden ve iş bu araç sürücüsünün ehliyeti yukarıda açıklanan nedenlerle yeterli olduğundan rücu şartlarının oluşmadığı kanaatine ulaşılmıştır." şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Davacı vekili 22/03/2023 Tarihli bilirkişi raporuna karşı sunmuş olduğu 07/04/2023 Tarihli itiraz dilekçesinde özetle; Hasar hesaplamasına bir diyeceklerinin bulunmadığı, bilirkişi raporunda sigortalı ... plakalı aracı kullanan sürücü ...ın C sınıfı sürücü belgesi olduğu ve bu aracı kullanmaya yeterli olduğuna dair mütalaanın ve rücu şartlarının oluşmadığına dair mütalaayı kabul etmediklerini, bu mütalaanın gerekçesi olarak bilirkişi raporunda beton mikserinin iş makinası olmadığını iddia etmekte olduğunu, tüm bu mütalaaları kabul etmediklerini, tüm bu nedenlerle; 22/03/2023 tarihli bilirkişi raporuna itirazlarının kabulü ile transmikser beton mikserini kullanmak için " sınıfı ehliyet ve beton mikseri ehliyet operatörlük belgesi gerekip gerekmediği konusunda Sakarya İl Emniyet Müdürlüğü'ne ve sayın mahkemece seçilecek herhangi bir sürücü kursuna müzekkere yazılmasını ve akabinde gelen yazı cevapları doğrultusunda İTÜ'den seçilecek trafik konusunda uzman 3'lü makine mühendisi bilirkişisinden oluşacak heyetten itirazları doğrultusunda yeniden rapor aldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili 22/03/2023 Tarihli bilirkişi raporuna karşı sunmuş olduğu 10/04/2023 Tarihli beyan dilekçesinde özetle; 22/03/2023 tarihli bilirkişi raporunun bir kısım hatalı değerlendirmeler içermekte ise de genel itibari ile davacının huzurdaki davayı açmakta haksız olduğunu açıkça ortaya koymakta olduğunu, raporda aleyhe olan kısımların kabulünün mümkün olmadığını, bilirkişi raporununu sonuç sonuç kısmında davacı sigorta şirketince dava dışı kazalıya ödenen meblağın aracın sigorta poliçesi kapsamında ödenmiş olduğu ve araç sürücüsünün ehliyetinin yeterli olduğu nedenleriyle rücu şartlarının oluşmadığı yönündeki tespit ve değerlendirmenin isabetli olduğu, tüm bu nedenlerle; rücu şartlarının oluşmadığı bilirkişi raporu ile sabit olan davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Taraflara usulüne uygun davetiyenin tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Olaya ilişkin yasal düzenlemeler ve yargı içtihatları değerlendirilecek olursa;
1- Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabilir. (2918 sayılı KTK’nun 95.maddesi)
2- Sürücü belgesi sınıfları, belge sahiplerine sürme yetkisi verilen motorlu araçların cinsleri, özellikleri, sürücü belgelerinin şekli, içeriği ve verilmesine ilişkin hususlar ile Uluslararası Sürücü Belgesinin verilmesine dair usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir. (2918 sayılı KTK’nun 38.maddesi)
3- 2918 sayılı yasanın 3.maddesinde iş makineleri “ Yol inşaat makineleri ile benzeri tarım, sanayi, bayındırlık, milli savunma ile çeşitli kuruluşların iş ve hizmetlerinde kullanılan; iş amacına göre üzerine çeşitli ekipmanlar monte edilmiş; karayolunda insan, hayvan, yük taşımasında kullanılamayan motorlu araçlardır.” Şeklinde tanımlanmış, yönetmelikte ise “ : Paletli veya madeni tekerlekli traktör, biçerdöver ve yol inşa makinaları ile benzeri tarım, sanayi, bayındırlık, milli savunma ile çeşitli kuruluşların iş ve hizmetlerinde kullanılan; iş amacına göre üzerine çeşitli ekipmanlar monte edilmiş; karayolunda insan, hayvan, yük taşımasında kullanılamayan motorlu araçtır.” Şeklinde tanımlamıştır. Aynı yasada kamyon ise “İzin verilebilen azami yüklü ağırlığı 3 500 Kg'dan fazla olan ve yük taşımak için imal edilmiş motorlu taşıttır.” Şeklinde tanımlanmıştır.
Somut olayda;
4- Davacı taraf, ...-1 numaralı poliçe ile sigortalısı olan davalının maliki olduğu... plaka sayılı aracın dava dışı ... sevk ve idaresinde iken 02.04.2021 tarihinde karıştığı kaza nedeniyle hak sahiplerine ödediği bedelin sigortalısından rücusu nedeniyle eldeki davayı açmış, rücu sebebi olarak, sürücünün yetersiz ehliyetli olmasına dayanmıştır.
5-2918 sayılı KTK'nın 38. maddesinde; Sürücü belgesi sınıfları, belge sahiplerine sürme yetkisi verilen motorlu araçların cinsleri, özellikleri, sürücü belgelerinin şekli, içeriği ve verilmesine ilişkin hususlar ile Uluslararası Sürücü Belgesinin verilmesine dair usul ve esasların yönetmelikle belirleneceği düzenlenmiş, KTY’nin 75 ve devamı maddelerinde bu esaslar belirlenmiş, buna göre kamyon ve çekici kullanmak için C sınıfı ehliyetin gerektiği, iş makinesi kullanmak için ise G sınıfı ehliyetin yeterli olduğu belirlenmiştir. KTK’nın 3.maddesine ve KTY’nin 3.maddesinde kamyon ve iş makinesi tanımları yapılmıştır. Buna göre kamyon; “İzin verilebilen azami yüklü ağırlığı 3 500 Kg'dan fazla olan ve yük taşımak için imal edilmiş motorlu taşıttır” şeklinde, iş makinesi ise; “Paletli veya madeni tekerlekli traktör, biçerdöver ve yol inşa makinaları ile benzeri tarım, sanayi, bayındırlık, milli savunma ile çeşitli kuruluşların iş ve hizmetlerinde kullanılan; iş amacına göre üzerine çeşitli ekipmanlar monte edilmiş; karayolunda insan, hayvan, yük taşımasında kullanılamayan motorlu araçtır.” Şeklinde tanımlanmıştır.
6-Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında sigortacının rücu hakkı, 2918 sayılı KTK'nin 95/2 maddesi ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında düzenlemeye tabi tutulmuştur. ZMSS Poliçe Genel Şartlarının 4. maddesinde düzenlenen ağır kusur veya kasıt hali, oto yarışına katılma, ehliyetnamesiz motorlu araç kullanmak, uyuşturucu veya alkollü olarak araç kullanmak, istiap haddinin aşılması, aracın çalınması veya gasp edilmesinde işletenin kusuru gibi haller sigortacının sigortalısına rücu sebeplerindendir.
7- 2918 sayılı KTK’nun 95/2. maddesi Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B-4.maddesi hükmü uyarınca, sigorta şirketi tazminat yükümlülüğünün azaltılması ve kaldırılmasına ilişkin halleri üçüncü kişilere karşı ileri süremeyeceğinden, zarar görene ödeme yaptıktan sonra sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını ve indirilmesini sağlayabileceği oranda kendi sigorta ettirenine rücu edebilecektir. Taraflar arasındaki ZMSS Genel Şartları B.4.d maddesi gereğince, sigorta şirketinin kendi sigortalısından kazaya karışan diğer araç için ödediği tazminatı talep edebilmesi için, sürücünün ehliyetsiz veya yeterli ehliyeti olmadan olarak araç kullanmış olması gerekir. Ayrıca böyle bir durumda hasarın teminat dışı kaldığının ispat yükü TTK'nın 1281. maddesi hükmü gereğince sigortacıya düşmektedir.
8-Bu kapsamda davalıya ait olan sigortalı araç olan ... plakalı aracın sicil kayıtları alınmış, Türkiye Noterler Birliği’nden gelen 22.11.2022 tarihli cevaba göre davalı adına kayıt olan aracın “kamyon” olarak tescil edildiği görülmüş, yine Söğütlü İlçe Emniyet Müdürlüğünden gelen yazı cevabına göre dava dışı sürücü ,,,’ın 08.05.2018 tarihinden itibaren, M,F, C1, B, D1, B1 ve C sınıfı ehliyetinin olduğu bildirilmiştir.
9-Dosyaya sunulan 22.03.2023 tarihli bilirkişi heyeti raporuna göre de; beton mikseri/transmikser olarak kullanılan ,,, plakalı aracın niteliğinin kamyon olduğu, beton mikseri olarak kullanılmasının bu araca iş makinesi sıfatı vermeyeceği, dolayısıyla sürücü ,,,’ın ehliyetinin yeterli olduğu bildirilmiştir. Gerçekten de 2918 sayılı yasanın 3.maddesindeki tanımlar ve rapordaki tespitler nazara alındığında ,,, plakalı aracın beton mikseri/transmikser olarak kullanılmasının kamyon niteliğini değiştirmeyeceği, iş makinesi sayılmayacağı, dolayısıyla sürücünün C sınıfı ehliyetinin bu aracı kullanmak için yeterli olduğu, (benzer yönde Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2020/205 esas 2020/3741 karar, Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2016/15629 esas 2019/6805 karar) dolayısıyla davacı yönünden rücu şartlarının oluşmadığı anlaşılarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
Hüküm: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Yürürlükte Bulunan Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 179,90-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 308,07-TL'nin yatıran tarafa iadesine,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 9.200,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Artan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine,
Dair, davacı vekilinin (e-duruşma) ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere, 6100 sayılı yasanın 321/2. Maddesi uyarınca gerekçeli kararın en geç bir ay içinde re'sen tebliğe çıkarılacağı hususu da bildirilerek verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 16/05/2023
Katip ,,
e-imzalı
Hakim ,,,
e-imzalı