T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2022/950 Esas - 2022/1496
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2022/950 Esas
KARAR NO: 2022/1496 Karar
HAKİM: ....
KATİP: ....
DAVACI : ....
VEKİLİ: Av...
DAVALI ....
DAVA: 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 16/11/2022
KARAR TARİHİ: 18/11/2022
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 21/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının takip alacaklısı tarafından dava dışı icra takibi borçlusu .... .... Ve Maden İşletmeciliği San. Ve Tic. A.Ş.'ye karşı olan fatura alacağı olduğunu, davacıya 89/1 Haciz ihbarnamesi gönderildiğini ve süresinde itiraz edilemediğini bu sebeple ikinci haciz ihbarnamesi gönderildiğini fakat bu ihbarnamede de itiraz sürelerinin kaçırıldığını, yine bu sebeple 89/3 haciz ihbarnamesi gönderildiğini, son yapılan ihbarnamenin davacıya 02.11.2022 tarihinde tebliğ edildiğini, davacının takip borçlusu .... .... Ve Maden İşletmeciliği San. Ve Tic. A.Ş. yetkilisi ve ortağı olduğunu ve şirkete karşı herhangi bir borcunun bulunmadığını beyan etmiş ve davacının takip borçlusu .... .... ve Maden İşletmeciliği San. Ve Tic. A.Ş.'ye borçlu bulunmadığının tespitini, asıl alacağın %20 oranında kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Eldeki dava İİK'nın 89.maddesine göre açılmış olup davacı takipte haciz ihbarnamelerinin gönderildiği üçüncü kişinin, takip borçlusuna borçlu olmadığını ispatla yükümlü olduğu özel bir menfi tespit davasıdır. Davanın koşulları İİK'nın 89/3 maddesinde düzenlenmiştir. İİK'nın 89/3 maddesi gereği açılan menfi tespit davasında maddenin yer aldığı İİK'da görev yönünden özel bir düzenlemeye yer verilmemiş olup genel kurallara göre görevli mahkemenin belirlenmesi gerekmektedir. 6100 Sayılı HMK'nın 2/1 maddesinde mal varlığına ilişkin davalarla şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. HMK 2/2 maddesi uyarınca, HMK'da ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevli kabul edilmiştir. Bunun yanı sıra bir kısım kanunlarda da özel mahkemelerin görevli olduğuna ilişkin düzenlemeler mevcuttur. Örneğin 6102 Sayılı TTK'nın 5.maddesinde ticari davalar ve ticari nitelikteki çekişmesiz işlerin ticaret mahkemelerinde görüleceği hükme bağlanmıştır.
6102 Sayılı TTK'da 6335 Sayılı yasa ile yapılan değişiklik sonucu asliye ticaret mahkemeleri ile asliye hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisine dönüştürülmüştür. Bu sebeple asliye ticaret mahkemesinin bakması gereken davalarda asliye hukuk mahkemesi görevli sayılamaz. 6100 Sayılı HMK'nın 1.maddesi uyarınca göreve ilişkin düzenleme kamu düzenine ilişkin olup mahkemelerce yargılamanın her aşamasında dikkate alınması gerekir.
Asıl olan bir davanın genel mahkemelerde görülmesidir. Özel mahkemede bakılacağına dair özel bir kanun hükmü bulunmayan her dava genel mahkemelerde görülmelidir.
Somut dava bakımından yapılan incelemede ise, dava konusu takip dosyasında davalı takip alacaklısı tarafından, dava dışı borçlu .... .... ve Maden İşletmeciliği San. Ve Tic. A.Ş.'ye karşı fatura alacağından kaynaklı takip başlatıldığı, davada davacı tarafın tacir sıfatının bulunmadığı, davacıya takip dosyasından İİK'nın 89/1 ve 89/2 maddeleri uyarınca haciz ihbarnamelerinin gönderildiği, davacının borçlu olmadığı iddiasıyla İİK'nın 89/3 maddesi uyarınca eldeki davayı açtığı anlaşılmıştır. Görüldüğü üzere davanın tarafları arasında doğrudan bir hukuki ilişki bulunmamaktadır. İİK'nın 89/3 maddesi uyarınca açılan menfi tespit davasında davacı..... ile davalı takip alacaklısı arasında doğrudan ticari ilişki bulunmadığından TTK'nın 4.maddesinde belirtilen mutlak ya da nispi ticari davadan söz edilemeyecektir. Yine Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2016/3568 esas- 2016/6425 karar sayılı ilamında da anlatıldığı üzere İİK 89. maddesindeki haciz ihbarnamesi üzerine açılan menfi tespit davalarında görevli mahkeme genel mahkemelerdir. Anılan nedenlerle mahkememizin görevsizliğine dair, 6100 sayılı yasanın 320/1.maddesi uyarınca dosya üzerinden karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM; Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, davanın HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği görev dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-Bu karara karşı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak görevsizlik kararının kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten itibaren, karara karşı kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde, dosyanın görevli Sakarya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
3-Yukarıda belirtilen yasal süre içinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde dosyanın resen ele alınarak verilecek ek kararla davanın açılmamış sayılacağı ve davacının yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edileceği hususunun İHTARINA,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde tarafların yokluğunda verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(İki) Hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere, 6100 sayılı yasanın 321/2. Maddesi uyarınca gerekçeli kararın en geç bir ay içinde re'sen tebliğe çıkarılacağı hususu da bildirilerek tensiben karar verildi.18/11/2022
Katip ....
e-imzalı
Hakim ....
e-imzalı