T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2023/117 Esas - 2024/40
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/117 Esas
KARAR NO: 2024/40
HAKİM : ...
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/03/2023
KARAR TARİHİ: 18/01/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 19/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin kendi kullandığı aracı ile kaza yaptığını, kaza aracında kaza sonucunda meydana gelen maddi hasarın davalı sigorta şirketi tarafından karşılanmadığını, kazaya bağlı olarak meydana gelen maddi hasarın müvekkili tarafından karşılandığını, oluşan kazadan sonra müvekkilinin aracında değişen parçaları ...'dan alındığını, alınan parçalara istinaden 24.02.2023 tarih GİB2023000000033 fatura numaralı 47.567,99-TL bedelli fatura müvekkili adına ... tarafından kesildiğini, müvekkili tarafından ilgili fatura bedelinin ödendiğini, müvekkilinin aracı yetkili servisi olan ... tarafından tamir edildiğini ve daha sonra ... tarafından müvekkilim adına 24.02.2023 tarih 11.351,60-TL bedelli TEF2023000000114 Numaralı ve 24.02.2023 tarih 1.044,30-TL bedelli TEF2023000000115 faturalar kesildiğini, ilgili fatura bedellerinin müvekkili tarafından ödendiğini, davalı sigorta şirketince sigortalanan aracın haksız fiiliyle sebebiyet verdiği müvekkile ait araçtaki zararı ve araçta meydana gelen değer kaybını gidermeye yanaşmadığından açılan davanın kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalılara yükletilmesine karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkil şirketin sorumluluğunun sigortalının kusuru oranında olduğunu, hasar dosyasının açılmasını takiben yapılan incelemelerde konu kazada ... plakalı sigortalı aracın konu kazada kusursuz olduğunun tespit edildiğini, müvekkil şirketten trafik poliçesi olan ... plakalı araç kazanın meydana gelmesinde kusursuz olup davacıya ait araca karşı kusuru bulunmadığından bahisle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; 14.11.2022 tarihinde meydana gelen kazada tarafların kusur miktarının ne kadar olduğu, kaza nedeniyle davacıya ait ... plakalı araçta hasar ve değer kaybı meydana gelip gelmediği, hasar meydana gelmiş ise araçta oluşan hasar onarım bedelinin ve değer kaybı miktarının ne kadar olduğu hususlarındadır.
Mahkememizce Noterler birliğinden ... ve ... plaka sayılı araçların malik bilgileri, ... sigorta şirketinden trafik kazasına ilişkin raporlar, sigorta bilgi ve gözetim merkezinden tramer kayıtların celp edilerek dosya arasına alınmıştır.
Mahkememiz 15/06/2023 tarihli celsesi 6 nolu ara kararı ile dosyamızın davaya konu araçların hasar miktarının tespiti ile hasar onarım bedelinin ne kadar olduğu, araçta oluşan değer kaybı miktarının ne kadar olduğu, değer kaybı yönünden bir makine mühendisi ve bir trafik bilirkişisine tevdine karar verildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce Makine Mühendisi ... ile Adli Trafik Bilirkişisi ... 'a bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişiler mahkememize biraz etmiş oldukları 04/07/2023 tarihli raporlarında "...Sürücü ...'ın kazanın oluşumunda %25(Yüzde Yirmibeş) oranında kusurlu olduğu; ... plakalı Tofaş Fiat Marka DOBLO
CARGO MAXI 1.3 M.JET 90 E5 PLUS PACK tipli, 266.426 km’de ve piyasa rayiç değerinin
310.000,00 TL olduğu ve kaza öncesinde 1 (bir adet) hasar dosyasının olduğu, Aracın hasara
uğradığı tarihindeki 2022 yılı Kasım ayına ait kasko değerinin ise 213.099,00 TL olduğu ,üzerinden yapılan hasar sorgulamasında dava konusu kaza öncesinde bir adet kazasının olduğu,
ancak kazada aracın hangi bölgelerinin hasar aldığı bilgisine ulaşılamadığı..." yönünde raporlarını Mahkememize ibraz etmişlerdir.
Bilirkişi raporunun taraf vekillerine tebliğ edildiği davacı vekilinin raporu karşı beyan ve itirazlarını bildirir dilekçe sunduğu , davalı sigorta şirketinin beyanda bulunmadığı görülmüştür.
Davacı vekilinin 23.10.2023 tarihli dilekçesi ile ıslah ve talep arttırım dilekçesi sunmuş olduğu görülmüştür.
Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu ıslah ve talep arttırım dilekçesi ile, maddi tazminatın 44.970,63-TL ıslah edildiğini, değer kaybı alacağınında 52.500,00-TL arttırıldığını beyan etmiştir.
Olaya İlişkin Yasal Düzenlemeler ve Yargı İçtihatları Değerlendirilecek Olursa;
Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler. Hâkim, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirler. Tazminatın irat biçiminde ödenmesine hükmedilirse, borçlu güvence göstermekle yükümlüdür. (TBK madde 49, 50, 51)
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun "Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı" başlıklı 97. maddesinde “Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması halinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 Tarih, Esas 2019/40, Karar 2020/40 Sayılı Kararı ile; a) Karayolları Trafik Kanun’un 90. Maddesinin Birinci Cümlesinin “...bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir.” Bölümünde Yer Alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” İbaresi ile İkinci Cümlesinde Yer Alan “...ve genel şartlarda...” İbaresinin Anayasaya aykırı olduğundan oy çokluğu ile iptallerine karar vermiştir. Anayasa Mahkemesi'nin bu maddelerdeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu değer kaybı tazminatı öncelikle Karayolları Trafik Kanununun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanununun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenecektir. Bu kanunlarda açıkça düzenlenmiş hususlarda genel şartlar ile kanunun kapsamını daraltan yada genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartlar TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarıldığı için, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile genel şartların hükümleri uygulanacaktır. Anayasa mahkemesinin iptal kararı derdest olan eldeki davada da uygulanması gerekmektedir. Bu durumda; değer kaybının ZMMS Genel Şartlarına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir. (Sakarya BAM 3. HD 2021/1231 esas- 2022/757 karar,benzer yönde Yargıtay 17. HD'nin 2016/16876 E - 2017/12161 K sayılı, 27/12/2017 tarihli ve 2015/5301 E - 2017/11098 K sayılı, 28/11/2017 tarihli, YARGITAY 17. Hukuk Dairesi 2016/17525 esas- 2017/9448 kararları)
Somut olay yukarıdaki açıklamalar ile birlikte değerlendirilecek olursa;
14.11.2022 tarihinde, dosya içinde bulunan 311000158403212 numaralı sigorta poliçesine göre davalı şirket nezdinde sigortalı olan, dava dışı ...'ın sevk ve idaresindeki ve maliki olduğu ... plakalı araç ile davacının maliki olduğu, dava dışı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın kaza yaptıkları, kazaya ilişkin taraflarca 14.11.2022 tarihli kaza tespit tutanağının düzenlendiği anlaşılmıştır.
Taraflarca bildirilen deliller, hasar dosyası, tarafların sundukları görüntüler ve videolar dosyaya celp edilmiş ve dosya bilirkişiye gönderilmiştir.
15.05.2023 tarihli bilirkişi rapor içeriğine göre; Eskişehir ili istikametinden, D/650-02 Devlet Karayolunu takiben kullanmakta olduğu ... plakalı otomobili ile Sakarya ili istikametine kendisinin seyri için ayrılmış şeritlerden sağ şeritte seyir halinde olan dava dışı sürücü ...'ın, Eskişehir Caddesine katılmak için sağa dönüş manevrası yaptığı esnada, aracının sağ yan kısmına, kullanmakta olduğu ... plakalı kamyoneti ile Eskişehir Caddesini takiben Akgün Caddesi istikametine seyir halinde olan ...’ın aracının ön kısmı ile çarpması neticesinde davaya konu trafik kazasının meydana geldiği, ...plakalı araç sürücüsü dava dışı ...'ın kullanmakta olduğu ... plakalı aracı ile Eskişehir ili istikametinden, D/650-02 Devlet Karayolunu takiben, Sakarya ili istikametine 2 şeritli yolun sağ şeridinde seyir halinde olduğu, kaza noktasına geldiğinde Eskişehir Caddesine katılmak için sağa dönüş manevrası yaptığı esnada aracının sağ yan kısmına, kullanmakta olduğu ... plakalı kamyoneti ile iki şeritli, iki yönlü Eskişehir Caddesini takiben, Akgün Caddesi istikametine seyir halinde olan ...’ın aracının ön kısmı ile çarptığı, ...’ın seyrine devam ettiği yolu terk ederek, katılmak istediği yola dönüş yapmak istediği esnada bu yoldan doğru geçmekte olan araçlara geçiş hakkını vermesi gerekirken, ...’ın dönüş manevrası yaparak ve doğru geçmekte olan... plakalı araca geçiş hakkı vermeyerek aracının sağ yan kısmına ... plakalı aracın ön kısımları ile çarpmasına sebebiyet verdiği, davalının sigortacısı olduğu ... plakalı aracın sürücüsü dava dışı ...’ın emniyetsiz ve kontrolsüz şekilde aracını sevk ve idarek Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 109/1-b-8 maddesinde düzenlenen "Trafik zabıtası veya trafik işaret levhası veya ışıklı trafik işaret cihazları bulunmayan kavşaklarda, dönüş yapan sürücüler, doğru geçmekte olan araçlara, geçiş hakkını vermek zorundadırlar" hükmünü ve 2918 sayılı K.T.K'nun 84/1-h maddesinde düzenlenen "Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama" kuralını ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda asli ve %75 oranında kusurlu olduğu, davacının maliki olduğu ... plakalı aracın sürücüsü dava dışı ...'ın kullanmakta olduğu ... plakalı aracı ile Eskişehir Caddesini takiben Akgün Caddesi istikametine iki yönlü yolda yolun sol kısmında seyir halinde olduğu, kaza noktasına geldiğinde aracının ön kısmı ile Eskişehir ili istikametinden, D/650-02 Devlet Karayolu takiben Sakarya ili istikametine sağ şeritte seyir halinde olup Eskişehir Caddesine katılmak için sağa dönüş manevrası yapan ... yönetimindeki ... plakalı aracın sağ yan kısmına çarptığı, dava dışı ...’ın, iki yönlü yolda gidiş yönüne göre yolun sağından seyrine devam etmesi ...plakalı araca çarpmamak ve kazanın yaşanmasına engel olmak için kazanın yaşandığı kavşağa yaklaşırken hızını azaltması, etkili fren ve direksiyon manevrası ile kazadan kaçınması gerekirken, yolun sol kısmından hızını yeterince azaltmadan seyrine devam ettiği, reaksiyon süresinin ve reaksiyon mesafesinin yetersiz kalması üzerine kazanın meydana geldiği, davacının maliki olduğu ... plakalı aracın sürücüsü ...’ın emniyetsiz ve kontrolsüz şekilde aracını sevk ve idare ederek 2918 sayılı K.T.K'nun 46/1-a maddesinde düzenlenen "Aksine bir işaret bulunmadıkça sürücüler, araçlarını, gidiş yönüne göre yolun sağından, çok şeritli yollarda ise yol ve trafik durumuna göre hızının gerektirdiği şeritten sürmek, zorundadırlar." hükmünü ve 2918 sayılı K.T.K'nun 52/1-a maddesinde düzenlenen "Sürücüler, kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak, zorundadırlar." kurallarını ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda %25 oranında kusurlu olduğu, dolayısıyla davalının sigortacısı olduğu ... plakalı aracın sürücüsü dava dışı ...'ın kazanın meydana gelmesinde %75 oranında kusurlu olduğu, ilgili raporun dosya içerisinde bulunan kazaya ait görüntüler ve kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğu hükme esas alınabileceği anlaşılmıştır.
Davalı sigorta şirketinin, sürücünün eyleminden 2918 sayılı yasanın 91. vd maddelerine göre ZMMS sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu, dosyaya sunulan poliçeye göre, kaza tarihinde davalı sigorta şirketinin sigortacı olduğu, maddi hasarlı kazadan dolayı sorumluluğunun 100.000,00 TL olduğu ve kazaya ilişkin davacıya ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda detaylandırıldığı üzere; Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 Tarih, Esas 2019/40, Karar 2020/40 Sayılı Kararından sonra değer kaybının ZMMS Genel Şartlarına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerektiğinden ve davacının hasar bedeli talebi de bulunduğundan anılan hususların hesaplanması için dosya makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş, dosyaya sunulan 15.05.2023 tarihli rapora göre; ... plakalı aracın ön, sol ve arka taraflarından hasar aldığı, aracın almış olduğu hasar ile kazanın uyumlu olduğu, ... plakalı araçta oluşan hasar sonucunda radyatör, ön çamurluk takviye sacı, ön çamurluk sağ, ön panel, sürücü hava yastığı, ön tampon demiri, ön panjur, motor kaputu, ön tampon, ön sol çamurluk, ön çamurluk davlumbazı, sağ sol far, ön sağ aks, turbo radyatörünün yenisi ile değiştirildiği, sol ön kapı, sol ön çamurluk, ön panel, ön çamurluk takviye sacının boyandığının tespit edildiği, değişimi yapılan yedek parçaların kaza sonrasında meydana gelen hasar ile uyumlu olduğu, aracın onarımında kullanılması gereken yedek parça fiyatları Tofaş-Fiat yetkili servisi ve internet ortamında yedek parça satışı yapan siteler üzerinden karşılaştırıldığında piyasa fiyatlarıyla uyumlu olduğu, aracın onarımı için belirlenen işçilik ücretlerinin makul seviyede olduğu, 54 BC 550 plakalı araçta meydana gelen hasarın 59.960,84 TL olduğu, 14.11.2022 tarihli kaza nedeniyle davacının aracında değer düşüklüğüne etki eden ve zarar gören yerlerin; değişen kaporta aksamının ön çamurluk takviye sacı, ön çamurluk sağ, ön panel, ön tampon demiri, ön panjur, motor kaputu, ön tampon, ön sol çamurluk olduğu, onarılan ve boyanan kaporta aksamının ise sol ön kapı, sol ön çamurluk, ön panel, ön çamurluk takviye sacının olduğu, aracın 2015 model Tofaş Fiat marka, Doblo Cargo Maxı 1.3 M. Jet 90 E5 Plus Pack tipli, 266.426 km'de olduğu, aynı nitelikteki araçların kaza tarihindeki değerinin ortalama olarak 280.000,00 TL olduğu, aracın kaza sonrası piyasa rayiç değerinin ise 210.000,00 TL olduğu aradaki farkın 70.000,00 TL olduğu bildirilmiş, bilirkişi raporu denetime ve hüküm kurmaya elverişli görülmüş, davacı vekilinin itirazlarının reddine karar verilmiş, ... plakalı araç sürücüsü ...'ın kazada %75 kusurlu olması nedeniyle davacının aracında oluşan değer kaybından davalı sigorta Şirketi'nin sorumluluk miktarının 52.500,00-TL, hasar bedeli yönünden davalı sigorta Şirketi'nin sorumluluk miktarının 44.970,63-TL olduğu kanaatine varılmış, davacının değer kaybı ve hasar bedeli talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacının 14.11.2022 tarihinde meydana gelen kazada, %25 kusurlu olduğu, davalının sigortacısı olduğu ... plakalı aracın sürücüsü dava dışı ...'ın %75 oranında asli kusurlu olduğu, ZMMS olan davalı sigortanın 2918 sayılı yasanın 91 vd maddeleri gereği ve 6098 sayılı yasanın 49 vd maddeleri gereği ortaya çıkan zarardan sorumlu olduğu davacının 44.970,63-TL hasar bedeli ve 52.500,00-TL değer kaybı olmak üzere toplam 97.470,63-TL zararının olduğu, anılan zararın poliçe sınırları içinde kaldığı, davalının sunmuş olduğu evraklara göre davacıya ödeme yapılmadığı anlaşılarak, davacının ıslah dilekçesi doğrultusunda davanın 44.970,63-TL hasar bedeli ve 52.500,00-TL değer kaybı olmak üzere toplam 97.470,63-TL üzerinden kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
Davalı Sigorta şirketinin 2918 sayılı KTK 99 maddesi gereğince başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan tutarları hak sahibine ödemek zorunda olduğu, 09.12.2022 tarihinde davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı, davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihinin 21.12.2022 tarihi olduğu anlaşılmış, faize 21/12/2022 tarihinden itibaren hükmedilmiştir.
HÜKÜM. Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; 44.970,63-TL hasar bedeli ve 52.500,00-TL değer kaybı olmak üzere toplam 97.470,63-TL zarar yönünden 21.12.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte toplam 97.470,63-TL tazminatın davalı sigorta şirketinden (poliçe limitiyle sınırlı olmak üzere) alınarak davacıya ödenmesine,
2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 6.658,22-TL peşin harçtan daha önceden ödenen toplam 1.868,90-TL peşin harç (dava açılışında yatırılan 179,90-TL peşin harç ve 1.689,00-TL ıslah harcı) düşüldükten sonra eksik kalan 4.429,93-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 17.900,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 179,90-TL Başvuru Harcı, 179,90-TL Peşin/nisbi Harcı, 1.689,00-TL ıslah harcı, 3.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 81,25-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 5.130,05-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Arabuluculuk nedeniyle hazine tarafından karşılanan 3.200,00-TL ücretin davalıdan alınarak Hazineye İrat Kaydına,
6-Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise karar kesinleştikten sonra yatıran tarafa iadesine,
7-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
Dair, davacı vekilinin yüzünde ve davalı vekilinin yokluğunda verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere, 6100 sayılı yasanın 321/2. Maddesi uyarınca gerekçeli kararın en geç bir ay içinde re'sen tebliğe çıkarılacağı hususu da bildirilerek karar verildi.18/01/2024
Katip ...
E-imza.
Hakim ...
E-imza.