T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2023/20 Esas - 2023/44
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/20 Esas
KARAR NO: 2023/44
HAKİM: ....
KATİP: ....
DAVACI : ....
VEKİLİ: Av. ....
DAVALILAR : 1....
DAVA: Tespit
DAVA TARİHİ: 18/01/2023
KARAR TARİHİ: 23/01/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 25/01/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili 16/01/2023 tarihli dava dilekçesi ile ;
1-Davalılardan .... Mühendislik Ltd Şti'nin taraflar arasındaki sözleşmeler ile üstlendiği eseri eksik ve ayıplı yapması sebebiyle,
a) Eksik/kusurlu işlerin sözleşmeye uygun hale getirilebilmesi için yapılması gereken masraf ve giderlerin belirlenmesini,
b) Tesisin gerek süresinde tamamlanmamış olması, gerekse sabote edilmesi ile ayıp ve eksikliklerinin giderilmesi sürecinin alacağı zaman içinde ki üretim kayıplarından kaynaklanan zararlarının tespitini,
c) Davacının müşteri ve itibar kaybından kaynaklanan zararlarının tespitini;
2-Her iki davalının, izinsiz ve gizli müdahaleleri ile çalışamaz hale gelen otomasyon sistemi ve yük asansörlerinin çalışır hale getirilmesi için yapılacak giderlerin belirlenmesini; otomasyon sistemine müdahale ile özellikle gıda takviyesi üretimini de büyük ölçüde engellemiş olmalarına bağlı olarak verdikleri zararın tespitini,
3-.... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ..../....-Değ.İş sayılı dava dosyası nedeniyle yapılan yargılama giderlerinin davalılardan ... Mühendislik Ltd Şti'ne aidiyetinin tespitini, talep etmiştir.
Dava tespit davası niteliğindedir.
6100 sayılı HMK'nın 106. Maddesi uyarınca tespit davası yoluyla, mahkemeden, bir hakkın veya hukuki ilişkinin varlığının ya da yokluğunun yahut bir belgenin sahte olup olmadığının belirlenmesi talep edilebilir. Tespit davası açanın, kanunlarda belirtilen istisnai durumlar dışında, bu davayı açmakta hukuken korunmaya değer güncel bir yararı bulunmalıdır. Maddi vakıalar, tek başlarına tespit davasının konusunu oluşturamaz.
Davacının tespit davası ile istediği hukuki korumanın diğer dava çeşitlerinden birisi ile sağlanabilmesi halinde tespit davası açmakta hukuki yararının var olduğundan söz edilemez. Tespit davası öncü davadır. Eda davasından hasıl olacak sonuç tespit davası ile elde edilme yoluna gidilemez. Davacının eda davası açması gerekirken eldeki bu tespit davasını açmakta hukuki yararı mevcut değildir.
Tüm bu nedenlerle davanın hukuku yarar dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddi gerekmektedir. (emsal Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2021/4415 Esas 2022/8164 Karar, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2021/2732 Esas 2022/6917 Karar, Yargıtay 15. Hukuk Dairesi 2019/3675 Esas 2020/195 Karar sayılı kararları)
Hukuki yararın bulunması HMK 114/1.h maddesi gereği dava şartlarındandır. Hukuki yarar dava şartı eksikliğinin süre tanınarak giderilmesi de mümkün değildir. HMK nun 138/1 maddesindeki " Mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir; gerektiği takdirde kararını vermeden önce, bu konuda tarafları ön inceleme duruşmasında dinleyebilir." hükmü ile aynı yasanın 320/1 maddesindeki "Mahkeme, mümkün olan hâllerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verir." düzenlemesi ve "Mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır" şeklindeki HMK nun 115/1 maddesi ile usul ekonomisi nazara alınarak dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde tensiple davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın, hukuki yarar dava şartı yokluğundan HMK nun 114/1.h ve 115/2 maddesi gereğince, USULDEN REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından tekrar alınmasına yer olmadığına, yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, artan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine,
3-Gerekçeli kararın HMK 321/2 maddesi davacı vekiline ve davalılara tebliğine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde, mahkememize verilecek yada başka yer asliye ticaret mahkemesi aracılığıyla mahkememize gönderilecek bir dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere tensiben karar verildi. 23/01/2023
Katip ....
e-imzalıdır
Hakim ....
e-imzalıdır