T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/227 Esas - 2025/352
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/227 Esas
KARAR NO : 2025/352
HAKİM : ...
KATİP : ...
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ...
Av. ...
DAVA İHBAR OLUNAN : ...
DAVA : Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 20/04/2023
KARAR TARİHİ : 22/05/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 26/05/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Malın Ayıplı Olmasından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti:
Davacı vekili tarafından mahkememize ibraz edilen 20/04/2023 tarihli dava dilekçesi ile özetle; müvekkili şirketin 10.01.2023 tarihinde ... plaka sayılı Renault Clio marka 2022 model otomobili ...'den 464.550,40 TL bedel ile satın aldığını, müvekkilin aracı satın aldıktan sonra ticari faliyet göstermiş olduğu galeriye getirdiğini ve kendi bünyesinde bulunan boya ölçüm cihazları ile aracı kontrol ettiğinde, aracın sol arka kapısında ve sol arka çamurluğunda lokal boya olduğunu tespit ettiğini, müvekkil şirketin bu durum üzerine derhal satıcıya başvuruda bulunduğunu, 25.01.2023 tarihinde, satıcı ve sağlayıcı tarafından yapılan kontroller neticesinde araçtaki boya değerlerinin normal olduğunu içeren beyanın mail yoluyla müvekkili firmaya iletildiğini, satıcı ve sağlayıcının olumsuz tavrı üzerine 27.01.2023 tarihinde ilgili ayıpların tespiti amacıyla ... ekspertiz firmasına başvurulduğunu, ekspertiz firmasının araçta bulunan ayıplara yönelik rapor tanzim ederek müvekkili firmaya teslim ettiğini, ilgili raporla birlikte satıcı ve sağlayıcı ile tekrardan iletişime geçildiğini ve değer kaybı talebinde bulunulduğunu, fakat bu girişiminde sonuçsuz kaldığını belirterek, ... plaka sayılı araçta var olan gizli ayıplar nedeniyle satış bedelinden indirim isteme hakkına binaen şimdilik 1.000,00 TL değer kaybı miktarının davalıdan tahsilini dava ve talep etmiştir.
Davalı ... vekili tarafından mahkememize ibraz edilen 02/06/2023 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından taraflarına herhangi bir ihbarda bulunulmadığını, davacı taraf süresi içerisinde ayıp ihbarında bulunduğunu iddia etmişse de ayıbın öğrenilmesine müteakip derhal bildirimde bulunma yükümlülüğü bulunan davacının bu yükümlülüğü yerine getirmediğini, ayıp ihbarının süresinde yapılmaması sebebiyle davanın reddinin gerektiğini, tacirler arasında diğer tarafı temerrüde düşürmek veya sözleşmeyi feshetmek amacıyla yapılan ihtar veya ihbarların geçerli olması için noter marifetiyle veya iadeli taahhütlü mektupla ya da telgrafla yapılması gerektiğini, ticari satışlarda ayıp ihbarlarının TTK.nın 25. maddesinde belirtilen süreler içinde yapılmasının zorunlu olduğunu, davacı tarafın ihbarının usulüne uygun olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar:
Dava; Satış sözleşmesinden kaynaklanan satılan aracın ayıplı olması nedeniyle araçta oluşan değer kaybının giderilmesine yönelik satıcı aleyhine açılan maddi tazminat davasıdır.
Uyuşmazlık; Davacıya satışı yapılan araçta ayıp bulunup bulunmadığı, bulunuyor ise ayıbın gizli ayıp olup olmadığı, ayıp ihbarının süresi içerisinde davalı şirkete yapılıp yapılmadığı, davacının ... plaka sayılı aracında gizli ayıp olması halinde satış bedelinden indirim isteme hakkına binaen değer kaybı talep edip edemeyeceği, talep edebilecek ise miktarının ne kadar olduğu hususlarındadır.
III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller:
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğü, ..., ve Türkiye Noterler Birliği Başkanlığından istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir.
Gebze 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 20223/16 D. İş sayılı dosyası celp edilmiş, dosyanın tetkikinde; tespit için bilirkişiden rapor alınmış, bilirkişi raporuna göre; Dava konusu ... plakalı araca ilişkin dosyada bulunan eksper raporu ile araç üzerinde yapılan incelemelerde aracın sol arka kapı ile sol arka çamurlukta lokal boya yapılmasının gizli nitelikte ayıp olduğu, Satış tarihi itibariyle ayıplı ve ayıpsız değerleri arasındaki oran sözleşme bedeline yansıtıldığında indirilecek bedelin (değer kaybının) 37.164,43 TL. olduğu tespiti yapıldığı anlaşılmıştır.
Dava konusuna ilişkin rapor tanzimi için dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, Bilirkişi heyeti tarafından ibraz edilen 30/04/2024 tarihli raporun sonuç kısmında; 10.01.2023 tarihinde satın alınan ... plakalı Renault (Clio Joy 1.0 Tce X-Tronic) marka 2022 model aracın; a) Satın alma öncesinde sol arka kapısı ve çamurluğundaki boya kalınlığının, aracın diğer kaporta aksamını oluşturan bütünündeki boya kalınlığından belirgin şekilde farklı olduğu, bu farklılığı davalı tarafın da kabul ettiği ancak bu kalınlık farklılığının aracın üretim standartlarına uygun olduğunu savunduğu, bir bütün halindeki aracın boyanan kaporta aksamının oldukça küçük bir kısmındaki ve bitişik konumdaki iki parçasında var olan boya kalınlığı farkının aracın boyama standartlarına uygun olduğunun kabul edilemeyeceği, bu durumun bir üretim hatası olduğu, b) Hiç kullanılmamış yani yeni olarak satın alınan araç boyasındaki bu kusurun davacı-alıcı tarafından anlaşılmasının mümkün olmadığı, davalı tarafın ise varlığını kabul ettiği kusuru satış esnasında davacı tarafa bildirmediği, araçtaki boya kusurunun test ve ölçüm yapılmaksızın uzman bir kişi tarafından bile anlaşılmayacağının, kaldı ki yeni (sıfır) olarak alınan bir araçta ve üstelik aracın uluslararası firmasının temsilcisi distribütöründen satın alınması esnasında güvensizlik duyulmasının mümkün olmadığı, tüm bu nedenlerle dava konusu aracın GİZLİ AYIPLI bir mal olduğu, c) Davacı tarafın bu ayıplı ürün nedeniyle aracın satış bedelinden talep edebileceği indirim miktarının 26.015,10 TL olabileceği, yönünde kanaat bildirmiştir.
Mahkememizce alınan 30/04/2024 tarihli heyet raporu ile tespit dosyası arasında bulunan rapor arasındaki aracın satış bedelinden talep edilebilecek indirim miktarı hususundaki çelişkinin giderilmesi için ilişkin dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, Bilirkişi heyeti tarafından ibraz edilen 21/01/2025 tarihli raporun sonuç kısmında; Dava konusu araçta oluşan değer kaybı nisbi meteod formülüne göre yapılmış hesabı II. Bölümde detaylı olarak gösterilmiş ve satış tarih itibarıyla bu değer 27.644,46 TL bulunmuştur. Bununla özellikle son iki yılda otomotiv piyasasında fiyatlar çok dalgalanmıştır bu sebeple değer kaybının geçmiş değerleri hesaplanırken küçük farklılıklar olabileceği kabulünden yola çıkarak 30.04.2024 tarihli bilirkişi raporunda hesaplanmış 26.015,10 TL'lık değer kaybına katıldıkları yönünde kanaat bildirmişlerdir.
Davacı vekilinin davasını belirli hale getirdiğine ilişkin dava değer arttırım dilekçesi sunduğu, dava değer arttırım dilekçesinin davalıya tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar:
Satış sözleşmesi TBK'nın 207. maddesinde düzenlenmiştir. Anılan maddeye göre "satış sözleşmesi, satıcının, satılanın zilyetlik ve mülkiyetini alıcıya devretme, alıcının ise buna karşılık bir bedel ödeme borcunu üstlendiği sözleşmedir."
Satış sözleşmelerindeki ayıba ilişkin hukuki düzenleme ise TBK'nın 219. maddesinde yer almaktadır. Düzenlemede “Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur." denilmektedir.
6102 sayılı TTK'nın 23/1-c maddesi uyarınca ticari satışlarda; “malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmeli, açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, TBK'nun 223. maddesinin 2. fıkrası uygulanır” hükmüne yer verilmiştir.
TBK'nun 223. maddesinin 2. fıkrasında ise; “Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak satılanda olağan bir gözden geçirme ile ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması halinde bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa hemen satıcıya bildirilmelidir. Bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır” şeklidedir.
TBK’nın 225. maddesi gereğince ağır kusurlu olan satıcı, satılandaki ayıbın kendisine süresinde bildirilmemiş olduğunu ileri sürerek sorumluluktan kısmen de olsa kurtulamayacaktır.
Ayıp ihbarının yapıldığını ileri süren kişi ayıp ihbarının 6102 sayılı TTK’nın 18/3. maddesinde öngörülen şekilde yapıldığını ispat etmelidir. Ticari satımlarda TTK’nın 18/3. maddesine göre, ayıp ihbarının noter marifetiyle veya iadeli taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenlik elektronik imza ile yapıldığı kanıtlanmalıdır.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 25/04/2024 Tarih, 2023/5705 Esas 2024/3253 Karar Sayılı ilamında, "...davacının 30.09.2011 tarihli e-mail ile araçtaki ayıbı davanın ihbar edildiği ...'ne bildirdiği, yapılan bilirkişi incelemesi ve bilirkişi raporuna göre; aracın sol arka kapısında meydana gelen ayıbın ilk bakışta anlaşılamayacağı, ancak uzmanlar tarafından yapılacak detaylı ve özel ekipman gerektiren muayene ile öğrenilebilecek gizli ayıp niteliği taşıdığı, ancak sol arka kapısındaki boya kalınlığı dışında malzemesinde, imalat yönteminde farklılık veya eksiklik olmadığının belirtildiği, aracın misli ile değiştirilmesinin gerekmediği, araçtaki değer kaybının davacı tarafından talep olunabileceği, bu miktarın da bilirkişi raporuna göre; araçta sıfır (0) kilometrede iken orjinal satış değerinin %7'sine karşı gelecek şekilde değer kaybı oluştuğu, bunun ise 6.708,89 TL'ye tekabül ettiğinin belirtildiği, yasal sürede ayıp ihbarında bulunulduğu gerekçesiyle 6.708,89 TL (ayıp indirim tutarının) ihtarın tebliğ tarihi olan 19.10.2011 temerrüd tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,..." şeklinde belirtilmiştir.
Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 20/06/2018 Tarih, 2018/1965 Esas 2018/2595 Karar Sayılı ilamında, "...ayıp ihbarı yapılması hukuki bir işlem değil "hukuki işlem benzeri bir fiil" olması nedeniyle süresi içerisinde ayıp ihbarının yapıldığının, tanık da dahil olmak üzere her türlü delille kanıtlanması mümkün olduğundan..." şeklinde belirtilmiştir.
Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 29.02.2024 Tarih, 2023/2933 Esas, 2024/860 Karar Sayılı ilamında, "...Ayıp ve kusurlu imalatlar nedeni ile satış bedelinden indirilecek miktarın tespitinde, doktrinde, "mutlak metod", "nisbi metod" ve "tazminat metodu" adıyla bilinen değişik görüşler mevcutsa da, gerek Dairemiz gerekse Yargıtay tarafından öteden beri uygulanan "nispi metod" olarak adlandırılan hesaplama yöntemi benimsenmektedir. Bu metoda göre; satış tarihi itibariyle satılanın, ayıpsız ve ayıplı değerleri arasındaki oranın, satış bedeline yansıma miktarı belirlenmektedir. Başka bir ifade ile satılanın, tarafların kararlaştırdıkları satış bedeli gözetilmeksizin, satış tarihi itibariyle gerçek ayıpsız rayiç değeri ile, ayıplı haldeki rayiç değeri ayrı ayrı belirlenerek, bu iki değerin birbirine bölünmesi suretiyle elde edilecek oran, satış bedeline uygulanmaktadır..." şeklinde belirtilmiştir.
V-) Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepler:
Dava konusu ... aracın davacı tarafından 10/01/2023 tarihinde davalıdan satın alındığı, aracın davacı tarafından aracın sol arka kapısında ve sol arka çamurluğunda lokal boya tespit edilmesi üzerine davalı şirkete baş vurduğu, davalı şirketin 25/01/2023 tarihinde davacı tarafa yazılı olarak cevap verdiği, davacı taraf bunun üzerine, aracın ayıplı olup olmadığı hususunda Sulh Hukuk Mahkemesine başvurarak 26/02/2023 tarihli rapor aldırdığı ve 28/02/2023 tarihli e-mail ile araçtaki ayıbı davalı şirkete bildirildiği; Mahkememizce aldırılan 21/01/2025 tarihli bilirkişi raporuna göre; aracın sol arka kapı ile sol arka çamurlukta lokal boya yapılmasının gizli nitelikte ayıp olduğu, son iki yılda otomotiv piyasasında fiyatlar çok dalgalanmıştır bu sebeple değer kaybının geçmiş değerleri hesaplanırken küçük farklılıklar olabileceği kabulünden yola çıkarak 30/04/2024 tarihli bilirkişi raporunda hesaplanmış 26.015,10 TL'lık değer kaybına katıldıklarını belirttikleri, toplanan tüm delillere göre araçtaki ayıbın gizli ayıp niteliğinde bulunduğu, yasal süre içerisinde ayıp ihbarında bulunulduğu anlaşılmış olup ancak araçtaki gizli ayıbın niteliği gereği araçta meydana gelen değer kaybının talep olunabileceği, bu miktarın da 26.015,10.-TL olarak belirlendiği anlaşılmış olmakla bu miktar üzerinden davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurma gereği hasıl olmuştur.
HÜKÜM (Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere):
1-Davacının davasının KABULÜ İLE,
26.015,10.-TL değer kaybının e-mail gönderme tarihi olan 28/02/2023 temerrüd tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacının delil tespiti dosyasında yapılan yargılama giderinin tahsili talebi hakkında ise bu alacak kaleminin yargılama giderleri içinde değerlendirilecek olması sebebiyle bu konuda ayrıca esasa ilişkin karar verilmesine yer olmadığına,
2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 1.777,09-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 779,90-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 997,19-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (Madde-13) göre hesaplanan 26.015,10-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 179,90-TL Başvuru Harcı, 179,90-TL Peşin/nisbi Harcı, 600,00-TL Tamamlama Harcı, 1.912,35-TL keşif harcı, 14.839,00-TL bilirkişi ücretleri, tebligat, posta ve diğer masraflar olmak üzere toplam 17.711,15-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Arabuluculuk sarf ücreti olan 3120,00-TL'nin davalıdan alınarak Hazineye İrat kaydına,
6-Gerekçeli kararın HMK 321/2 maddesi gereğince taraf vekillerine tebliğine,
7-Karar tebliğ giderleri karşılandıktan sonra kalan gider avansının karar kesinleşmesinden sonra talep halinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin (e-duruşma) ve davalı asilin (e-duruşma) yüzünde, miktar itibariyle kesin olmak üzere karar verildi.22/05/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır