T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2023/372 Esas - 2024/307
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/372 Esas
KARAR NO: 2024/307
BAŞKAN: ...
KATİP: ...
DAVACI: ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI: 1- ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI: 2- ...
VEKİLİ: Av. ...
İHBAR OLUNAN: ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 04/07/2023
KARAR TARİHİ: 23/05/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı tarafın iddiaları; belediyeye ait ağaca mülkiyeti davalı ...(Vergi No:...) ye ait ... plakalı ve ... tarafından sigortalanan aracın dava dışı icra takibine itiraz etmeyen ... sevk idaresi altında zarar verdiğini, Park Bahçeler Müdürlüğünün zararın toplam miktarını 4.000,00 TL olarak belirlediğini, bu tespit üzerine KTK 97 e göre sigorta şirketine 22.11.2022 tarihinde yazılı başvuruda bulunulduğunu, ancak yazılı başvuru süresi içerisinde ödeme yapılmadığın, bu nedenle 12.12.2022 tarihinde icra takibi başlatıldığını ve takibe davalılarca 19.12.2022 tarihinde itiraz edildiğini ve icra takibi açılması sonrasında sigorta şirketi tarafından belediyeye 22.12.2022 tarihinde 4.000,00 TL haricen ödeme yapıldığını, bakiye dosya borcu ve zarar için karşı yan ile görüşüldüğünü ve netice alınamadığını, akabinde zorunlu arabuluculuğa başvurulduğunu ancak davalıların arabuluculuk aşamasında idare ile anlaşmadıklarını, dava konusu zararın ve ferilerinin ve yargılama masraflarının giderilmesi zarureti ile işbu davanın ikame edilmesi gerektiğini, haksız fiile dayalı alacağın esasen 4 Bin TL olduğunu, bakiye icra takip borcunun yaklaşık 3 Bin TL olduğunu belirterek Karasu İcra Müdürlüğünün 2022/1013 esas sayılı dosyasına davalılar tarafından yapılan itirazın iptalini takibin devamını, davalıların icra inkar tazminatına hükmedilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı ... savunmaları; Sigorta şirketinin süresinde cevap dilekçesi verdiği, zamanaşımı itirazında bulunduğu ve davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ...'nin savunmaları; davacı yanın talep sonucunun açık ve anlaşılır olmadığını, ... plakalı aracın uzun dönem kira sözleşmesi ile kiralandığını belirterek husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; Karasu İcra Müdürlüğünün 2022/1013 esas sayılı dosyasına davalılar tarafından yapılan itirazın haklı olup olmadığı, icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı, davalı ...'ye karşı davanın yöneltilip, yöneltilemeyeceği hususlarındadır.
Karasu İcra Müdürlüğüne müzekkere yazılarak 2022/1013 Esas sayılı takip dosyası kapsamında 4.000,00-TL asıl alacak üzerinden ( takip öncesi işlemiş faiz dahil edilerek) asıl borcun ödenmiş olduğu 22/12/2022 tarihindeki kapak hesabının yapılarak 4.000,00-TL asıl alacağa ( takip öncesi işlemiş faiz dahil edilerek) icra takip tarihinden asıl borcun ödenmiş olduğu 22/12/2022 tarihine kadar işlemiş faiz hesabının, icra harç masrafları ve vekalet ücretinin hesaplama yapılarak, yapılan hesaplamanın mahkememize gönderilmesinin istenilmiş, Karasu İcra Müdürlüğü tarafından 26.01.2024 tarihli müzekkere cevabı ile 22.12.2022 tarihi baz alınarak kapak hesabı yapılmış ve mahkememize gönderilmiştir.
22.12.2022 tarihi itibariyle yapılan dosya hesabında 183,59-TL harç miktarı, 427,60-TL başvurma harcı, 9,86-TL faiz, 1.800,00-TL vekalet ücreti, 348,45-TL masraf olmak üzere 2.804,50-TL bakiye borç hesaplaması yapılmıştır.
...'ye müzekkere yazılarak ... plakalı aracın ... 'ne kiralanmasına ilişkin, kaza tarihi olan 07.11.2022 tarihini kapsar kira sözleşmesinin istenilmiş, müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.
...'ne müzekkere yazılarak ... plakalı aracın sürücü ...'e kiralanmasına ilişkin, kaza tarihi olan 07.11.2022 tarihini kapsar kira sözleşmesinin gönderilmesinin istenilmiş, müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.
Sakarya İl Emniyet Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ... plakalı aracın 07.11.2022 tarihindeki KABİS kayıtlarınını istenilmiş, müzekkere cevabı dosya arasına alınmıştır.
... Ve ... şirketleri tarafından ... plakalı araç kiralamasının vergi dairesine bildirilip bildirilmediğinin ilgili vergi dairesinden sorulmuş, Kartal Vergi Dairesinin 24.01.2024 tarihli cevabı dosya arasına alınmıştır.
Olaya ilişkin yasal düzenlemeler ve yargı içtihatları değerlendirilecek olursa;
1-İcra Takibine İtiraz etmek istiyen borçlu, itirazını, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde dilekçe ile veya sözlü olarak icra dairesine bildirmeye mecburdur. (2004 sayılı kanun 62.madde)Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir. (2004 sayılı kanun 67.madde)
2- Bu davada, ispat yükü kural olarak davayı açan alacaklıda olup, alacaklı alacağını ispatla yükümlüdür. Genel hükümler dairesinde her türlü delille ispat edilecek alacak da yine takip talebine konu olan ve borçlu tarafça itiraza uğrayan alacaktır. Zira aynı maddede itirazın haksızlığı borçlu açısından, takibin haksız ve kötü niyetli yapılması da alacaklı açısından tazminat müeyyidesine bağlanmıştır. (HGK 2017/(19)11-1309 Esas. 2021/377 Karar)
3-Bilindiği üzere, trafik kazasında sürücünün kusurlu olması halinde zarar gören maddi zararını 6098 sayılı TBK'nun 49 maddesi uyarınca sürücüden isteyebilir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi uyarınca bir motorlu aracın işletilmesinin bir kişinin ölümüne, yaralanmasına veya bir şeyin zararına sebep olması halinde motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüs sahibi bu zarardan müşterek ve müteselsilen sorumlu tutulmuştur. Aynı Kanun md. 3 uyarınca aracın maliki işleten sayıldığından araç malikinden de maddi zararın tazmini talep edilebilir. Öte yandan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 91. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında, sigortacı poliçede belirtilen aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği, düzenlenmiştir.
4-Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar. Ödemeyi yapan sigortacı,ödenen miktarın sorumluluk oranlarında paylaşılmasını diğer sigortacılardan yazılı olarak talep eder. Diğer sigortacılar talep tarihinden itibaren sekiz iş günü içinde kendilerine düşen miktarı talepte bulunana öder. (2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 99. maddesi)
5-2918 sayılı KTK hükümlerine göre, trafik kaydı "işleteni" kesin olarak gösteren bir karine değilse de, onun kim olduğunu belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak, trafik kaydına rağmen işletenliğin 3. kişi üzerinde bulunmasını engelleyen bir yasa hükmü yoktur (Yargıtay 17 HD 2019/4255 E-2020/3307 K sayılı ilam). Aynı yasanın 3. maddesinde, "İşleten: Araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydıyla satışta alıcı sıfatıyla sicilde kayıtlı görülen veya aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak, ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufu bulunduğu ispat edilirse, bu kimse işleten sayılır." şeklinde tanımlanmıştır. Aynı kanunun 85. maddesinde ise, "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." hükmüne yer verilmiştir.
6-2918 sayılı KTK 3 maddesinde işleten sıfatının belirlenmesinde şekli ve maddi ölçüt olmak üzere iki ayrı ölçüden yararlanılmıştır. Şekli ölçüye göre trafik sicilinde malik görülen kişi işletendir. Maddi ölçüye göre ise, trafik sicilinde adı geçen kişinin önemi bulunmamakta olup önemli olan araç üzerindeki fiili hakimiyet, araçtan ekonomik yarar sağlama, masraf ve rizikolara katlanma gibi ölçütlerdir. Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre olmaması kaydıyla), artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip, bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir. Gerek öğretide, gerekse Yargıtay uygulamalarında, işleten sıfatının belirlenmesinde araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması ve fiili hakimiyetin uzun süreli olması gerekmektedir. Ancak bu konuda, getirilecek delillerin üçüncü kişileri bağlayabilecek nitelikte ve güçte olması, özellikle zarara uğrayanların haklarını halele uğratacak bir sonuç yaratmaması şarttır (Yargıtay 17 HD 2020/8228 E-2021/190 K sayılı ilam)
7-Henüz alacaklı tarafından itirazın iptali davasının açılmadığı bir evrede, borçlunun, itiraza konu borcu kısmen veya tamamen ödemesi mümkündür ve bunu engelleyen herhangi bir yasa hükmü yoktur. Borçlu, itirazın iptali davası açılmamışken, itirazına konu borcun tamamını öderse, alacaklının itirazın iptali davası açmasına gerek kalmayacak ve böyle bir davayı açmakta hukukî yararı bulunmayacaktır. Zira itirazın iptali davası açılmasında amaç, itiraz nedeniyle kanun gereğince kendiliğinden durmuş olan takibin devamını sağlamaktır. Takibin devamı yoluyla elde edilecek olan sonuç (alacağın tahsili), borçlunun tüm borcu ödemesiyle zaten gerçekleşmiş olacağına göre, gerçekleşmiş olan bu sonucu sağlamak üzere bir dava açılmasında hukukî yarar bulunmayacaktır. Bunun gibi takibe konu borcun kısmen ödendiği durumlarda da ödenmeyen borç tutarına yönelik itirazın iptali davasında, itirazdan sonra ödenmiş olan miktar bakımından itirazın iptalinin istenilmesinde hukukî yarar mevcut olmayacaktır.
8-Sonuç itibariyle; icra takibinden sonra ve itirazın iptali davası açılmadan önce borçlu tarafından ödeme yapılması hâlinde, yapılan bu ödeme düşüldükten sonra kalan miktar üzerinden dava açılması gerekir. Dolayısıyla takipten sonra, ancak davanın açılmasından önce yapılan ödemeler yönünden dava açılmasında davacı tarafın hukukî yararı bulunmamaktadır. Takipten sonra, ancak davadan önce yapılan kısmi ödeme miktarı bakımından dava açılmasında hukukî yarar bulunmadığından dava reddedilse veya kısmi ödeme miktarınca dava açılmasa bile, kısmi ödemenin yapıldığı icra takibi kendi yasal prosedürü içerisinde devam edecek, hatta asıl borç ortadan kalksa bile faiz ve fer’îleri yönünden takip sürebilecek, salt bu nedenle icra dosyasının kapanmasından söz edilemeyecektir. Nitekim aynı ilkeler Hukuk Genel Kurulunun 19.10.2011 tarihli ve 2011/19-532 E., 2011/640 K., 23.05.2018 tarihli ve 2017/19-910 E., 2018/1111 K., 22.11.2018 tarihli ve 2017/19-822 E., 2018/1754 K. sayılı kararlarında da benimsenmiştir.
9-Ne var ki, icra takibinde talep edilen asıl alacak miktarı dava tarihinden önce ödenmiş olmakla birlikte davalı tarafça asıl alacak miktarı haricen ödenmiş olup, davanın dayanağı takibe davalı borçlu tarafından itiraz edilerek icra takibinin durması sağlanmış olduğundan ve mahkemece itirazın iptali yönünde bir karar verilmediği sürece icra müdürlüğünce takip dosyasında alacaklı istemi yönünden herhangi bir işlem yapılamayacağından, icra takibinde istenen alacağın fer’îleri ve icra giderleri yönünden davacının dava açmakta hukukî yararı bulunmaktadır. Ancak bu talepler hakkında mahkemece hesap yapılmayarak bu taleplere ilişkin olarak itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesi ve bu taleplerin icra müdürlüğünce yapılacak dosya hesabında nazara alınmasına yönelik hüküm kurulması gerekirken, bilirkişi raporu alınarak ödenen miktarın BK’nın 84. maddesi uyarınca öncelikle asıl alacağın fer’îlerinden düşülmek suretiyle kalan kısım yönünden itirazın iptaline karar verilmesi yerinde değildir...'' (Bknz. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 29.06.2022 tarih ve 2020/(19)11-445 Esas 2022/1077 Karar sayılı Kararı)
Somut olay yukarıdaki açıklamalar ile birlikte değerlendirilecek olursa;
10-07.11.2022 tarihinde, dosya içinde bulunan 206917809 numaralı 24.11.2021 düzenleme tarihli sigorta poliçesine göre davalı Türkiye Sigorta Anonim Şirketi nezdinde sigortalı olan, dava dışı ...'in sevk ve idaresindeki, davalı ...'nin maliki olduğu ... plakalı aracın davacının maliki olduğu ağaca çarpması sonucu dava konusu kazanın meydana geldiği, kazaya ilişkin kolluk tarafından 07.11.2022 tarihli trafik kazası tespit tutanağının düzenlendiği anlaşılmıştır.
11-Davacı tarafından davalılar aleyhine dava konusu haksız fiilden kaynaklı alacakla ilgili olarak Karasu İcra Müdürlüğünün 2022/1013 esas sayılı takip dosyası ile ilamsız takip başlatıldığı, başlatılan takipteki ödeme emrinin davalı ...17.12.2022 tarihinde, davalı Türkiye Sigorta Anonim Şirketine 16.12.2022 tarihinde tebliğ edildiği, davalı ...'nin ödeme emrine 26.12.2022 tarihinde, davalı ...'nin ödeme emrine 19.12.2022 tarihinde 2004 sayılı yasanın 62.maddesindeki yedi günlük sürede itiraz ettiği, itiraz dilekçelerinin davacı tarafa 21.01.2023 tarihinde tebliğ edildiği, eldeki bu davanın 04.07.2023 tarihinde 2004 sayılı yasanın 67.maddesindeki bir yıllık sürede açıldığı, davadan önce arabuluculuğun tamamlandığı anlaşılmış ve esasa geçilmiştir.
12-07.11.2022 tarihinde, saat 09:00 sıralarında Aziziye Mahallesi, Lozan Caddesi ile Üniversite Caddesi kavşağında tek araçlı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kazaya ilişkin kolluk tarafından 07.11.2022 tarihli maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı düzenlendiği, dava dışı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın Adliye kavşağı yönünden gelerek Lozan caddesini takiben seyir halinde bulunduğu esnada Lozan Caddesi ile Üniversite Caddesi kavşağına geldiğinde direksiyon hakimiyetini kaybederek aracın sağ ön tekerlek kısımları ile gidişe göre yolun sağ kısımlarında bulunan kaldırıma çarpıp aynı kaldırım üzerinde bulunan bir adet ağaca zarar verdiği, zarara ilişkin Karasu Belediye Başkanlığı tarafından 07/11/2022 tarihli durum tespit tutanağının düzenlendiği, Karasu Belediye Başkanlığı Park ve Bahçeler Müdürlüğünün 14.11.2022 tarihli yazısından 4.000,00-TL zarar tespiti yapıldığı anlaşılmıştır.
13-Dava dışı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın Adliye kavşağı yönünden gelerek Lozan caddesini takiben seyir halinde bulunduğu esnada Lozan Caddesi ile Üniversite Caddesi kavşağına geldiğinde direksiyon hakimiyetini kaybederek aracın sağ ön tekerlek kısımları ile gidişe göre yolun sağ kısımlarında bulunan kaldırama çarpıp aynı kaldırım üzerinde bulunan bir adet ağaca zarar verdiği olayda; ... plakalı araç sürücüsü dava dışı ...'in 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52/1-a maddesinde düzenlenen "Aracın hızını, kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken azaltmamak" kuralını ihlal ettiğinden %100 kusurlu olduğu, davacı Karasu Belediye Başkanlığının kazada kusurunun bulunmadığı anlaşılmıştır.
14-Davalı sigorta şirketinin, sürücünün eyleminden 2918 sayılı yasanın 91. vd maddelerine göre ZMMS sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu, dosyaya sunulan poliçeye göre, kaza tarihinde davalı sigorta şirketinin ... plakalı aracın sigortacısı olduğu, maddi hasarlı kazadan dolayı sorumluluğunun 43.000,00 TL olduğu ve kazaya ilişkin davacıya ödeme emrinin tebliğinden sonra 22.12.2022 tarihinde 4.000,00-TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
15-Davalı ... vekili müvekkil şirketin araç işleten sıfatına haiz olmadığını belirterek husumet itirazında bulunmuştur. Davalı ... vekili tarafından cevap dilekçesinde ... plakalı aracın kaza tarihini kapsayan dönemde kiralama yoluyla tasarrufta bulunmak üzere ...'ye uzun dönem kiralandığı, ilgili firma tarafından da aracın 18.12.2021 ve 31.12.2021 tarihleri arasında toplam 1 yıl 13 gün uzun dönem araç kira sözleşmesi ile ... kiralandığı, bu firma tarafından da aracın dava dışı araç sürücüsü ...'e kiralandığı ve ... sevk ve idaresinde iken kazanın gerçekleştiği belirtilmiştir. ...'nin cevabi yazısından ... plakalı aracın ... 02.02.2021 tarihinde teslim edilerek kiralandığı ve ... Şirketi tarafından kiralamaya ilişkin faturaların kesildiği anlaşılmış, İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı Kartal Vergi Dairesi Müdürlüğünün 24.01.2024 tarihli cevabından ... plakalı aracın kiralama formunun vergi dairesine bildirildiği görülmüş, Sakarya Valiliği İl Emniyet Müdürlüğünün 12.03.2024 tarihli yazısında ... plakalı aracın KABİS sisteminde yapılan sorgulamasında 27.10.2022 tarihi ile 12.11.2022 tarihleri arasında ... isimli şahıs tarafından kiralandığı bildirilmiştir. Davalı ... vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi, ...'nin 18.03.2024 tarihli cevabi yazısı, ...Şirketinin cevabi yazısı, İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı Kartal Vergi Dairesi Müdürlüğünün 24.01.2024 tarihli cevabi yazısı ve Sakarya Valiliği İl Emniyet Müdürlüğünün 12.03.2024 tarihli yazısından ... plakalı aracın kayıtlı maliki davalı ...Şirketi ise de aracın ...'ye kiralandığı, ... tarafından ... plakalı aracın ... Şirketine 02.02.2021 tarihinde teslim edilerek uzun süreli kiralandığı, sonrasında aracın ... şirketi tarafından dava dışı ...isimli şahsa kiralandığı, kiralanan aracın kaza tarihinde ... isimli şahıs tarafından kullanıldığı, davalı ...Şirketinin araç üzerinde fiili hakimiyetin kalmadığı ve işleten sıfatının bulunmadığı, meydana gelen zarardan sorumlu tutulamayacağı anlaşılmıştır. ...plakalı aracın davalı ... Şirketi tarafından uzun süreli kiralama sözleşmesi ile dava dışı ...'ye kiralandığı, ... Tarafından da aracın dava dışı ...'ne kiralandığı, dava dışı ...şirketi tarafından da ... plakalı aracın dava dışı ...'e kiralandıktan sonra, ... sevk ve idaresindeyken kazanın gerçekleştiği, dava dışı ... ve dava dışı ...'nin ... plakalı aracı fiili hakimiyeti altında bulundurduğu, ondan iktisaden yararlandığı ve işleten sıfatıyla işlettiği sırada zararın meydana geldiği anlaşılmıştır. Açıklanan nedenlerle ve az yukarıda 6. paragrafta belirtilen sebeplerle davalı ...'ne karşı açılan davanın pasif husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.
16-Davalı ...Şirketinin zararı zamanında ödemeyerek hakkında takip açılmasına sebebiyet verdiği, yapılan takip haklı olduğundan davacının icra takip masrafları ve icra vekalet ücreti yönünden takibi devam ettirme hakkı bulunduğu anlaşılmış, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin ödeme emrinin tebliğinden sonra olduğu anlaşıldığından tahsil harcından, başvuru ve vekalet harçları ile yapılan masraflardan, takip tarihinden ödeme tarihine kadar işlemiş faiz ve AAÜT’nin 11/4.maddesi uyarınca ¾ oranında vekalet ücretinden davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu, Karasu İcra Müdürlüğü tarafından bildirilen 26.01.2024 tarihli kapak hesabına göre; davalının 348,45-TL takip masrafı, 9,86-TL işlemiş faiz, 427,60-TL başvuru harcı, 183,59-TL tahsil harcı ve 1.350,00-TL vekalet ücreti ( AAÜT’nin 11/4.maddesi uyarınca ¾ oranında) olmak üzere toplam 2.319,50 TL'den sorumluğu olduğu anlaşılmış, asıl alacak ödeme emrinin tebliğinden sonra ödendiğinden tahsil harcından, başvuru ve vekalet harçlarından ile yapılan masraflardan, takip tarihinden ödeme tarihine kadar işlemiş faiz ve AAÜT’nin 11/4.maddesi uyarınca ¾ oranında vekalet ücretinden davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu, davalının dava değerini 4.000,00-TL göstererek dava açtığı, davalı ...Şirketinin ödeme emrinin tebliğinden sonra ödeme süresi içerisinde 22.12.2022 tarihinde 4.000,00-TL asıl alacağı ödediği, ancak davalı sigorta şirketinin borcun ferileri yönünden sorumluluğunun devam ettiği, buna göre 348,45-TL takip masrafı, 9,86-TL işlemiş faiz, 427,60-TL başvuru harcı, 183,59-TL tahsil harcı ve 1.350,00-TL vekalet ücreti olmak üzere toplam 2.319,50 TL'den üzerinden takibin devamının gerektiği anlaşılmış, ...Şirketi yönünden davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir.
17-Her ne kadar davacı taraf icra inkar tazminatı talep etmiş ise de; Asıl borcun ödenmiş olması, icra harç, masraf ve vekalet ücretinin ödenmemiş olması nedeniyle açılan itirazın iptali davasında icra masraflarına inkar tazminatı uygulanamayacağından (Kayseri BAM 6 HD 2022/863 esas 2022/916 karar) davacının bu talebi yerinde görülmemiştir.
18-Davalılar tarafından icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş ise de; davaya konu kazanın gerçekleştiği yerin Karasu olması, kaza yerinin Sakarya il sınırları içerisinde kalıyor olması nedeniyle HMK 16. Maddesi gereği İcra Dairesinin yetkisine yapılan itirazın reddine karar verilmiştir.
19-Davalı sigorta şirketi zamanaşımı itirazında bulunmuş ise de TBK 72. Maddesi gereği kaza tarihi 07.11.2022'den dava tarihi olan 04.07.2023'e kadar 2 yıllık süre dolmadığından zamanaşımı itirazının reddine karar verilmiştir.
20-Davacı vekili 23.05.2024 tarihli celsede HMK 124 maddesinin de değerlendirilmesini talep etmiştir. Davacı tarafından eldeki dava ...plakalı aracın kayıtlı maliki ve sigortacısına karşı açılmıştır. Yargılama sırasında davalı ...Şirketi tarafından aracın uzun süreli kiralandığı ileri sürülmüştür. Yargılama sırasında aracın kiralandığının ileri sürülmesi ve bu hususun davacı tarafından kolayca bilinebilecek bir durum olmaması karşısında, kabul edilebilir bir yanılgının varlığının kabulü gerektiğinden davalı ...lehine vekalet ücreti takdir edilmemiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı ...'ne karşı açılan davanın pasif husumet dava şartı yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE,
2-Davalı Türkiye Sigorta Anonim Şirketi yönünden davanın KISMEN KABULÜ ile;
-Davalı ...Şirketi'nin Karasu İcra Müdürlüğü'nün 2022/1013 Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptali ile; 348,45-TL takip masrafı, 9,86-TL işlemiş faiz, 427,60-TL başvuru harcı, 183,59-TL tahsil harcı ve 1.350,00-TL vekalet ücreti olmak üzere toplam 2.319,50 TL üzerinden takibin devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,
3-Davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin reddine,
4-Karar tarihinde alınması gerekli 427,60-TL peşin harçtan başlangıçta alınan 179,90-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 247,70-TL'nin davalı Türkiye Sigorta Anonim Şirketinden alınarak hazineye irat kaydına,
5-Davacı tarafından yapılan toplam 485,50-TL yargılama giderinin kabul red oranı(%57,99 kabul, %42,01 red) dikkate alınarak 281,54-TL'lik kısmının davalı ...Şirketinden alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı tarafından yapılan 179,90-TL Başvuru Harcı, 179,90-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 359,80TL harcın davalı ...Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T'ye göre hesaplanan 2.319,50-TL vekalet ücretinin davalı ...Şirketi'nden alınarak davacıya verilmesine,
8-Davalı ...Şirketi kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 1.680,50-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...Şirketi'ne verilmesine,
9-Ara buluculuk nedeniyle hazine tarafından karşılanan 3.200,00-TL ücretin kabul red oranı(%57,99 kabul, %42,01 red) dikkate alınarak 1.855,68-TL'sinin davalı ...Şirketi'nden, 1.344,32-TL'sinin davacıdan alınarak Hazineye İrat Kaydına,
10-Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise karar kesinleştikten sonra yatıran taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı sigorta vekilinin ve davalı ...vekilinin yüzünde verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere, 6100 sayılı yasanın 321/2. Maddesi uyarınca gerekçeli kararın en geç bir ay içinde re'sen tebliğe çıkarılacağı hususu da bildirilerek karar verildi.
23/05/2024
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır