T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2023/390 Esas - 2023/436
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/390 Esas
KARAR NO: 2023/436
BAŞKAN:...
KATİP: ...
DAVACI : ...
DAVALI : - [HASIMSIZ]
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 05/06/2023
KARAR TARİHİ: 18/07/2023
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 18/07/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı ... ... dava dilekçesinde özetle; şahsına ait dilekçede belirtilen seri numaralı çeklerin zayi olduğunu akıbetini bilmediğini belirterek zayi edilen çeklerin 3. Şahısların eline geçmesi halinde mağdur olacağını ve ticari hayatının olumsuz etkileneceğini belirterek kötü niyetli kişilerin haksız kazanç elde etmemesi ve mağduriyet yaşamaması için ihtiyati tedbir kararı verilip ödeme yasağı konulmasını ve çeklerin kayıp nedeniyle iptalini talep ve dava etmiştir.
Olaya ilişkin yasal düzenlemeler ve yargı içtihatları değerlendirilecek olursa; 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun iptali düzenleyen "Önleyici önlemler" başlıklı 757. maddesinde;
'' (1) İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.
(2) Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir."
"İade davası" başlıklı 763. maddesinde ise;
'' (1) Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." düzenlemesine yer verilmiştir.
Kanunun "İptal kararı" başlıklı 764. maddesi uyarınca;
''(1) Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.
(2) Poliçenin iptaline karar verilmiş olmasına rağmen, dilekçe sahibi kabul edene karşı poliçeden doğan istem hakkını ileri sürebilir.
Hükümleri yer almaktadır.
Anılan maddeler uyarınca, çekin iptaline ilişkin dava açma hakkı çeki kaybeden hamile aittir. Çekin hamili çekin iptal davasını olumlu şekilde sonuçlandırdıktan sonra çek bedelini çekin keşidecisinden talep edebilir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2013/11-1884-2015/1059 E-K)
Somut olay yukarıdaki açıklamalar ile birlikte değerlendirilecek olursa; Mahkemece, iddia ve dosya kapsamına göre, davacı keşideci tarafından davaya konu edilen boş çek koçanlarının kaybolduğundan bahisle çek koçanlarının iptali talep edilmiş ise de;
6102 sayılı TTK'nın 757/1. maddesine göre çek iptalini, ancak çek (kıymetli evrak) üzerinde hak sahibi olan lehtar veya hamilin isteyebilceği, somut olayda davacı lehtar ya da hamil olmadığından bu davayı açma yetkisinin bulunmadığı (Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 2023/648 esas 2023/560 karar sayılı ilamı) ve ayrıca üzerinde çekin zorunlu unsurlarını taşımayan boş çek yapraklarının kambiyo senedi vasfı taşımadığından iptal konusu olamayacağı (Bkz Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2013/16751 Esas, 2014/5757 Karar sayılı kararı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2016/6909 Esas, 2018/777 Karar sayılı kararı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2010/5295 Esas, 2011/15621 Karar sayılı kararı, Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesinin 2020/1409 esas 2021/47 Karar sayılı kararı, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 2023/648 esas 2023/560 karar sayılı ilamı ) anlaşılarak davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Davanın 6102 sayılı yasanın 4.maddesi, 6100 sayılı yasanın 382/1-e-6.maddeleri gereği basit yargılama usulüne tabi olduğu, 6100 sayılı 320/1.maddesi gereği basit yargılama usulüne tabi olan davalarda mümkün olan hallerde taraflar duruşmaya davet edilmeden dosya üzerinden karar verilebileceği, dosyadaki delillerin hüküm vermeye elverişli olması nazara alındığında, dosya üzerinden karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi gerekçeli kararda açıklanacağı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından karşılanan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
Dair; tarafların yokluğunda dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda verilen kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(İki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere tensiben karar verildi. 18/07/2023
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı