T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/418 Esas - 2025/140
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/418 Esas
KARAR NO : 2025/140
HAKİM : ...
KATİP : ...
DAVACI : ...
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLLERİ : Av. ...
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 25/07/2023
KARAR TARİHİ : 04/03/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 12/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının elektrik tedarik lisansına sahip bir tüzel kişilik olduğuun, davacının ...'ye bir dönem elektrik tedarik ettiğini, elektriğin fiziki teslimi, sayaç okumaları vs gibi dağıtım şirketi ...'ın yükümlülüğü olduğunu ve yetkili olan dağıtım şirketi irtibat halinde olduklarını, davacı ile davalı arasında imzalanan 22/09/2017 tarihli Sistem Kullanım Anlaşması başlıklı sözleşmenin var olduğunu, davacının, ... şirketinin tedarikçisi iken kendisine elektrik faturasında sanayi abonesi grubu tarifesinin uygulandığını, davalı ...'ın, ... şirketinin sanayi sicil belgesini zamanında yenilemediğinden dolayı 2019 yılınan mart ayından sonra ticarethane tarifesinin uygulanacağı hususunda ...yetkilisi ve ... yetkilisi arasında e-posta yoluyla iletişim kurulduğunu, ...'ya yanlış elektrik tarifesi uygulandığını, ...'ın 31/03/2019, 30/04/2019, 31/05/2019 tarihli faturaların kesildiğini ve bunların da ödenmiş olduğunu, Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesine 2019/384 Esası ile dava açıldığını ve bu hususta hüküm kurulduğunu, ... şirketinin dava ettiği fatura dağıtım bedelinin, ...'dan tahsil edildiğini ancak b bedelin davalı ...'a ödendiğini, ...'nın talep ettiği bedelin davacı şirket uhdesinde değil davalı ...'ın uhdesinde bulunduğunu, bu nedenle dava dışı şirkete ödenen 318.560,88-TL'nin davalıdan rücu edilerek davacıya ödenmesini, dosya masrafı ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının talepte bulunduğu bedellerin davalıya yansıtılmasının haksız olduğunu, davacı tarafından da ifade edildiği üzere sanayi tarifesinin uygulanmasının tedariş şirketine sanayi sicil belgesinin ibraz edilmesi ve süresi dolan sanayi sicil belgelerinin de süresinde vize ettirilerek ibraz şartına bağlandığını, davalının 31/01/2019 tarihli yazı ile dava dışı ... şirketine 01/03/2017 tarihli sanayi sicil belgesinin geçerlilik süresinin 01/03/2019 tarihinde sona ereceğini ve 01/04/2019 tarihine kadar davalı şirkete göndermesi gerektiğini, aksi halde firma tüketimlerinin usul ve esaslar doğrultusunda ticarethane abone grubu kapsamında değerlendirileceğinin bildirildiği, mevzuata uygun hareket edildiğini, Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/384 esas sayılı dosyasında davalı şirketin taraf olmadığını, davacı tarafından ... şirketine yapılan ödemeden ötürü davalıya atfı kabil bir kusur olmadığını, davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde;
Dava, rücuen tazminat talebinden ibarettir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık: Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/384 esas sayılı dosyası ile görülen davada verilen karardan dolayı davacının yaptığı ödemelerin davalıdan rücu edilip edilemeyeceği hususunda olduğu anlaşıldı.
Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/384 esas sayılı dosyası incelenmiş olup; davacının dava dışı ...., davalının mevcut dava davacısı olduğu, davanın abonelik sözleşmesinden kaynaklı fazladan ödenen bedelin iadesi talebine ilişkin olduğu, davanın kabulüne karar verildiği, verilen karara karşı İstinaf yasa yoluna başvurulduğu, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi 2023/196 Esas, 2023/729 Karar ve 29.05.2023 tarihli ilamında "Somut olayda; davacı tarafın sanayi sicil belgesine istinaden sanayi abonesi olduğu ve davalı tarafından "sanayi tarifesi" üzerinden fatura tahakkuk ettirildiği, davacı ... firmasının tarafından 2017 yılında alınan Sanayi Sicil Belgesi 19/12/2017
tarihli olduğu, haliyle 2 yılda yenilenmesi gereken bu belge süresinin 19/12/2019 yılında sona erdiği, davacı Özka şirketinin bu belgeyi 19/12/2019 tarihinde yenilemesi gerektiği, davacının bu belgeyi 19/12/2019 tarihinde yenilemesi gerektiği, ilgili tarife değişikliği zamanında 19/12/2017 tarihinde alınan belgenin geçerlilik süresi devam ettiğinden ve 01/03/2017 tarihinde yapılan vizeleme işleminin elektrik dağıtım veya satış şirketlerine bildiriminin zorunlu olmadığı, tarife değişikliğini gerektirecek bir durumun mevcut olmadığı, kanunun özünden ve EPDK kararından somut olayda vizeleme işlemindeki iki yıllık dönemlerin başlangıç ve bitiş tarihlerinde belgenin veriliş tarihinin esas alınması gerektiği, hükme esas alınan gerekçeli ve denetime uygun bilirkişi raporunda sanayici tarifesinden yapılması gerekirken ticarethane tarifesinden yapılması sebebiyle davacıdan fazladan tahsil edilen bedelin 183.805,27 TL olarak hesaplandığı, bu durumda davaya konu toplam alacağın 183.805,27 TL olduğu, davacı 13.01.2021 tarihli dilekçeyle talebini 175.410,16 TL olarak ıslah ettiği, mahkemece taleple bağlı kalınarak yazılı miktar ile davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığından tarafların aksi yöndeki istinaf talepleri yerinde bulunmamıştır." şeklindeki gerekçeyle İstinaf talebinin esastan reddine dair kesin olmak üzere karar verdiği anlaşılmıştır.
Davacının, dava dışı dava dışı ...'ne tahakkuk ettiği 16.05.2019 tarihli ... numaralı ... TL bedelli fatura dava dilekçesi ekinde sunulmuş ve mahkememizce de görülmüştür.
Mahkememizce ticarethane üzerinden tanzim edilen 16.05.2019 tarihli ... numaralı 1.307.690,48 TL bedelli faturadan kaynaklı olarak tarafların haklılık durumları, davcının talep edilebilir alacağının olup olmadığı, var ise miktarı, konusunda ayrıntılı rapor hazırlanması için dosya bilirkişi heyetine gönderilmiş, ayrıca tarafların ticari defterleri de yine bilirkişi marifetiyle incelenmiştir.
Bilirkişiler ... ve ...'in sunduğu 13.03.2024 tarihli bilirkişi raporunda VTC Enerji Anonim Şirketi elektrik tedarik lisansına sahip bir şirket olduğu ve keseceği faturaya uygulayacağı tarifeye kendisinin karar vermediği, Sakarya Elektrik Dağıtım Anonim Şirketinin belirlediği türde fatura kestiği, tüm bu nedenlerle rücu hakkına sahip olduğu kanaat ve sonucuna varıldığı belirtilmiştir.
Muhasebeci bilirkişi ...'ın davacının ticari defterlerini incelediği 09.01.2024 tarihli raporu, Muhasebeci bilirkişi ...'ın davalı defterlerini incelediği ve dava konusu talepleri hesapladığı 21.02.2024 tarihli kök ile 07.10.2024 tarihli ek bilirkişi raporları incelenmiştir.
Rücu hakkı, nihai olarak başkasının ödemesi gereken bir borcu tamamen veya kısmen ifa eden kişinin, yapmış olduğu ifayı asıl borçluya dönerek isteme hakkıdır. Söz konusu hak, başkasına ait bir borcu ifa ettiği için mal varlığında kayba uğrayan kişiye tanınan ve mal varlığındaki bu eksilmeyi gidermeye yönelen, tazminat niteliğinde bir talep hakkıdır. Rucü hakkı, alacaklı ile asıl borçlu arasındaki asıl borç ilişkisinden bağımsız, rücu eden ile edilen arasındaki hukuki ilişkiden doğan tamamen yeni bir haktır. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2017/3-993 Esas, 2018/202 Karar ve 14.02.2018 tarihli ilamı)
Mevcut dosyada, Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/384 ve 2022/455 Karar numaralı kesinleşmiş mahkeme ilamı üzerine davalının yaptığı ödemenin davalıdan rücu edilip edilemeyeceği konusunda yasal düzenlemelere ve taraflar arasında imzalanmış sözleşme hükümlerine bakmak gerekecektir.
Taraflar arasında imzalanmış 22.09.2017 tarihli "Dağıtım Sistem Kullanım Anlaşması"na göre kullanıcı "Bu anlaşmada, dağıtım sistemini kullanan üretim faaliyeti gösteren tüzel kişiler ve tedarik şirketlerini ifade eder" şeklinde tanımlanmıştır. O halde sözleşme gereği davalı dağıtım şirketi ve davacı ise kullanıcı, tedarik edendir.
Bir üstteki nitelendirme dikkate alınarak yasal düzenlemeler incelenmiştir. 01.01.2013 tarihinden itibaren uygulanan Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Perakende Satış Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esasların, Abone Gruplarının Tanımı ve Tespiti, Sanayi Abone Grubu başlıklı 2 nci maddesinde; "(1) 6948 sayılı Sanayi Sicili Kanununda tanımı yapılan ve ilgili resmi kuruluşça onaylı sanayi sicil belgesini ibraz eden sanayi işletmeleri bu abone grubu kapsamındadır. Görevli perakende satış şirketinden enerji alan müşteriler sanayi sicil belgesini görevli perakende satış şirketine, başka bir tedarikçiden enerji alan müşteriler ise sanayi sicil belgesini dağıtım şirketine ibraz ederler. Sanayi abone grubu tarifesi uygulanması bakımından sanayi sicil belgelerinin, ilgili resmi kuruluş tarafından yayımlanan tebliğ çerçevesinde geçerliliği esas olup, ilgili resmi kuruluş tarafından vize edilen sanayi sicil belgelerinin onaylı bir sureti eş zamanlı olarak dilekçe ekinde ibraz edilir. (2) Görevli perakende satış şirketinden enerji alan müşteriler için görevli perakende satış şirketi, görevli perakende satış şirketi dışında bir tedarikçiden enerji alan dağıtım sistemi kullanıcısı müşteriler için dağıtım şirketi sanayi abone grubundaki tüketicileri vize bitim tarihinden en az iki ay önce sanayi sicil belgelerinin yenilenerek ibraz edilmemesi halinde bu tüketicilerin tüketimlerinin ticarethane abone grubundan faturalandırılacağına dair yazılı olarak bilgilendirmekle yükümlüdür. Bildirim yapılmasına rağmen sanayi sicil belgelerinin vize bitim tarihinden itibaren 30 (otuz) gün içerisinde yenilenerek dilekçe ekinde ibraz edilmemesi halinde bu tüketicilerin verilen 30 (otuz) günlük süre sonrasındaki ilk fatura döneminden itibaren tüketimleri ticarethane abone grubu tarifesi üzerinden faturalandırılır. Görevli perakende satış şirketi, dağıtım şirketini abone grubu değişikliği hakkında bilgilendirir." hükmüne yer verilmiştir.
Bir üst paragrafta yazılan maddenin 2. Bendinde " görevli perakende satış şirketi dışında bir tedarikçiden enerji alan dağıtım sistemi kullanıcısı müşteriler için dağıtım şirketi sanayi abone grubundaki tüketicileri vize bitim tarihinden en az iki ay önce sanayi sicil belgelerinin yenilenerek ibraz edilmemesi halinde bu tüketicilerin tüketimlerinin ticarethane abone grubundan faturalandırılacağına dair yazılı olarak bilgilendirmekle yükümlüdür." şeklinde sözü edilen kısım incelendiğinde ve olaya uygulandığında davacı tedarikçi olduğundan müşteriye hangi tarifenin uygulanacağı konusunda bildirim yükü dağıtım şirketi olan davalıya aittir. Dosya kapsamı, Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/384 ve 2022/455 Karar numaralı dosya içeriği ve hatta davalı vekilinin cevap dilekçesi incelendiğinde dava dışı ...'nin vizesinin bitmesi nedeniyle tahakkukun ticarethane tarifesi üzerinden yapılması gerektiğine dair bildirimlerin davalı tarafça yapıldığı görülmüştür. Davacının dava dışı ...'ye yönelik tahakkuk işlemi ise davalı dağıtım şirketinin talebi ve davalının davacıdan aldığı ödeme üzerine gerçekleştirilmiştir.
Taraflar arasında imzalanmış 22.09.2017 tarihli "Dağıtım Sistem Kullanım Anlaşması"nın 2/A.1 ve 2. bendi " (1) Kullanıcı, aylık olarak Elektrik Piyasası Dengelme ve Uzlaştırma Yönetmeliği çerçevesinde dağıtım şirketlerince bildirilen uzlaştırmaya esas veriş-çekiş verileri esas alınarak Kurum tarafından onaylanan tarifelere göre hesaplanıp tahakkuk ettirilen dağıtım sistemi kullanımına ilişkin bedelleri Dağıtım Şirketine öder.(2) Dağıtım Şirketi, her türlü vergi ve yükümlülükler de ilave edilmiş olan ayrıntılı ödeme bildirimini takip eden ay içerisinde kullanıcıya gönderir." şeklindedir. Yine aynı sözleşmenin 2/A.3. bendi "(b) dağıtım şirketi, bu anlaşma ile ilgili mevzuat kapsamında ortaya çıkan tazminatları kullanıcıya öder" şeklindedir.
Taraflar arasında imzalanan sözleşme, yasal düzenlemeler dosya kapsamına göre değerlendirildiğinde; Davacının Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/384 ve 2022/455 Karar numaralı dosyasına konu edilen tahakkuk işleminde hangi tarifenin uygulanması gerektiğine dair sorumluluğun 01.01.2013 tarihli Usul ve Esaslara göre davalı üzerinde olduğu, davalının davacıdan aldığı ödeme ve davacıyı bilgilendirmesi üzerine davacının tahakkuk işlemini gerçekleştirdiği, taraflar arasında imzalanan sözleşme gereği ortaya çıkan zarardan davalının sorumlu olduğu, Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/384 ve 2022/455 Karar numaralı dosyası neticesinde davacının ödediği tutarları davalıya rücu etmesinde hukuki yarar olduğu, ve talebinde haklı olduğu tespiti yapılmıştır. Dosya arasına alınan 13.03.2024, Muhasebeci bilirkişi ...'ın 07.10.2024 tarihli ek bilirkişi raporu hükme elverişli görülmüş ve mahkememizce bu raporlara itibar edilmiştir.
Dava dilekçesinde ileri sürülen talepler incelenmiştir. Davacının Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/384 ve 2022/455 Karar numaralı dosyası neticesinde
-İlama karşılık 273.027,94 TL'yi 09.11.2022 tarihinde ödediği,
-Vekalet ücreti olarak 22.682,52 TL'yi 28.11.2022 tarihinde ödediği,
-İstinaf masrafı olarak 400,00 TL'yi 12.12.2022 tarihinde ödediği,
-İstinaf harcı olarak 3.216,70 TL'yi 12.12.2022 tarihinde ödediği,
-Arabulucu ücreti olarak 1.320,00 TL'yi 15.12.2022 tarihinde ödediği,
-Bakiye karar harcı olarak 8.927,40 TL'yi 15.12.2022 tarihinde ödediği,
-İstinaf karar harcı olarak 8.986,30 TL'yi 06.06.2023 tarihinde ödediği,
-Toplam 318.560,86 TL ödeme yaptığı tespit edilmiştir.
Davalının davaya konu taleplerden sorumlu olduğundan toplamda 318.560,86 TL'den sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Davacı tarafa dava dilekçesinde ileri sürdüğü her bir talebin ödendiği tarihten itibaren avans faizi işletilmesini talep etmiştir. Davalıya ait borcu mahkeme ilamı uyarınca ödemek zorunda kalan davacının zararı ödeme tarihinde doğduğundan, açtığı rücu davasında ödeme tarihinden itibaren faiz talep edebilmesi için karşı tarafı ayrıca bir ihtar ile temerrüde düşürmesine gerek olmadığı anlaşılmakla ödeme tarihinden itibaren faiz işletilmiştir. Ayrıca taraflar tacir olup talep edilen faiz türü olarak avans faizinin talep edilmesi yerinde görülmüş ve ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Açılan davanın KABULÜ İLE,
-Toplamda 318.560,88-TL'nin;
İlam nedeniyle alacak miktarı olarak ödenen 175.410,76 TL'sinin ödeme tarihi olan 09.11.2022 tarihinden itibaren,
Harç olarak ödenen 3.099,28 TL'sinin ödeme tarihi olan 09.11.2022 tarihinden itibaren,
Yargılama gideri olarak ödenen 4.072,00 TL'sinin ödeme tarihi olan 09.11.2022 tarihinden itibaren,
Faiz olarak ödenen 90.445,86 TL'sinin ödeme tarihi olan 09.11.2022 tarihinden itibaren,
Vekalet ücreti olarak ödenen 22.628,52 TL'sinin ödeme tarihi olan 28.11.2022 tarihinden itibaren,
Bakiye karar harcı olarak ödenen 8.927,42 TL'nin ödeme tarihi olan 15.12.2022 tarihinden itibaren,
Arabulucu ücreti olarak ödenen 1.320,00 TL'sinin ödeme tarihi olan 15.12.2022 tarihinden itibaren,
İstinaf harcı olarak ödenen 3.216,70 TL'sinin ödeme tarihi olan 12.12.2022 tarihinden itibaren,
İstinaf masrafı olarak ödenen 400,00 TL'sinin ödeme tarihi olan 12.12.2022 tarihinden itibaren,
İstinaf karar harcı olarak ödenen 8.986,30 TL'sinin ödeme tarihi olan 06.06.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 21.760,89-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 5.440,23-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 16.320,66-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 50.969,74-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 269,85-TL Başvuru Harcı, 5.440,23-TL Peşin Harcı, 16.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 218,50-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar olmak üzere toplam 21.928,58TL-'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Arabuluculuk sarf ücreti olan 3.120,00-TL'nin davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
6-Karar tebliğ giderleri karşılandıktan sonra kalan gider avansının karar kesinleşmesinden sonra talep halinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin (e-duruşma) ve davalı vekilinin yüzünde verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.
04/03/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır