T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/462 Esas - 2025/805
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO :
KARAR NO :
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLLERİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 25/08/2023
KARAR TARİHİ : 04/12/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 08/12/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacının şirket aleyhine .....Şubesi’nin 0337260 seri numaralı, 25.12.2021 keşide tarihli, keşide yeri Antalya olan 195.000,00 TL bedelli çeke binaen Sakarya 2. İcra Müdürlüğünün 2022/3406 Esas sayılı dosyası kapsamında icra takibi başlatıldığını, icra dosyasında yapılan tebligatların usul ve yasalara aykırı olduğunu, icra takibine konu olan ....Şubesi’nin 0337260 seri numaralı, 25.12.2021 keşide tarihli, keşide yeri Antalya olan 195.000,00 TL bedelli çekin davacı şirketin rızası dışında elinden çıktığını ve atılan imzaların davacı şirket yetkilisi Serkan Doğan'a ait olmadığını, gerekli incelemeler yapıldığı taktirde söz konusu çekin şirket yetkilisi ......'ın imzası taklit edilmek sureti ile keşide edildiğinin ortaya çıkacağını belirterek Sakarya 2. İcra Müdürlüğünün 2022/3406 Esas sayılı dosyasında borçlu bulunmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından yapılan tebligata ilişkin itirazın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, borçlu davacının UETS hesabının bulunduğunu, tebligatın bu hesaba yapıldığını ve süresinde itiraz edilmediğini, tebligata ilişkin itirazın yerinde olmadığını, davalı alacaklının iyi niyetli 3. Kişi konumunda olduğunu, dava konusu çeki ciro ile aldığını, çekin davacı Alanya Gıda 'dan almadığını, bu nedenle davacı ile lehtar arasındaki asıl ilişki de dahil olmak üzere davacının yaptığı diğer itirazları da bilme şansı bulunmadığını, davacı şirketin başka yetkilisinin de bulunduğunu, şirketin imzaya yetkili Muhammet Ali Alabaş isminde bir imza yetkilisi bulunduğunu, bu şahıs tarafından çek düzenlenmiş olma ihtimalinin bulunduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar
Dava: çekteki imza sahteciliği hukuksal nedeniye dayalı olarak icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasıdır.
Taraflar arasındaki anlaşmazlık; Sakarya 2. İcra Müdürlüğünün 2022/3406 Esas sayılı dosyasına konu yapılan .....Şubesi’nin 0337260 seri numaralı, 25.12.2021 keşide tarihli, keşide yeri Antalya olan 195.000,00 TL bedelli çekteki keşideci imzasının davacı şirket yetkilisine ait olup olmadığı, icra takibi nedeniyle davacının davalıya borçlu olup olmadığının tespitine ilişkindir.
III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller
Sakarya 2. İcra Müdürlüğünün 2022/3406 Esas sayılı dosyası celp edilerek incelenmiştir
26/09/2024 tarihli celsenin 1 numaralı ara kararı ile davacı şirket temsilcisi ........adına duruşma gününü bildirir isticvap davetiyesi çıkarılarak, davaya konu 25.12.2021 keşide tarihli, keşide yeri Antalya olan, 0337260 seri numaralı, 195.000,00-TL bedelli çek üzerinde yer alan imzanın şirket yetkililerine ait olup olmadığı hususunda sorulacak olan sorulara cevap vermesi gerektiği, duruşmaya mazeretsiz olarak gelinmediği takdirde söz konusu imzanın davacı şirket temsilcilerine ait olduğu hususunu kabul etmiş sayılacağına dair muhtıra çıkartılmış, çıkartılan muhtıraya cevap verilmemiştir.
Davacı şirket temsilcisi .....'ın adresinin ...olduğu tespit edilmesi üzerine; 16/01/2025 tarihli celsenin 3 numaralı ara kararı ile, davacı şirket temsilcisi Muhammet Ali Alabaş adına HMK m.169 hükmü uyarınca ihtaratlı isticvap davetiyesi çıkartılması ve ayrıca örnek imzalarının bol sayıda alınması için Taşköprü Asliye hukuk (Ticaret Mahkemesi sıfatı ile) Mahkemesi'ne talimat yazılmış, yazılan talimat müzekkeresi bila ikmal iade edilmiştir.
29/05/2025 tarihli celsenin 1 numaralı ara kararı ile dosya Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Fizik İhtisas Dairesine sevk edilmiş, Adli Tıp Kurumu tarafından düzenlenen raporda, davaya konu çekte yer alan keşideci imzası ile ...'ın mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından söz konusu imzanın mevcut mukayese imzalarına kıyasla ....'ın eli ürünü olmadığı, Söz konusu imza, atan şahsın tanı unsurlarını ..... açısından teşhise yeter oranda yansıtmadığından ....'ın eli ürünü olup olmadığının tespit edilemediğine dair görüş ve tespit bildirilmiş, rapor denetime elverişli, dosya kapsamına uygun görülmüş, taraflara usulüne uygun tebliği sağlanmıştır.
IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (2004 sayılı Kanun) "Menfi tesbit ve istirdat davaları" kenar başlıklı 72. maddesinin 7. fıkrasında "Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını istiyebilir." hükmü düzenlenmiştir.
TTK 780/1-f maddesinde, ''düzenleyenin imzası'' açıkça çekin zorunlu unsurlarından biri olarak sayılmıştır.
Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 16/4/2019 T. 2017/4701 E. Ve 2019/2603 K. Sayılı ilamında "... davacı şirket adresine isticvap davetiyesi çıkartılmış, huzurda imzası alınması gereken şirket yetkilisi hazır bulundurulmamıştır. Usulüne uygun isticvap davetiyesi tebliğine rağmen davacı yetkilisinin hazır bulunmaması nedeniyle isticvaba konu imzanın davacı şirket yetkilisine ait olduğunun kabulü gerekeceğinden mevcut delil durumuna göre davanın tamamıyla reddine karar verilmesi gerekirken yetersiz bilirkişi raporu ve hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir..." belirtilmiştir.
V-) Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepler
Dava ve takibe dayanak çek incelendiğinde, çek borçlusunun davacı şirket, hamilin davalı olduğu, çekin kambiyo senedi niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.
Çekteki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olduğunun ispat külfeti davalı alacaklıdadır. Davanın imza inkarına dayalı açılmış olduğu gözetilerek dava konusu çekin keşide tarihindeki davacı şirket yetkilisinin kim olduğunun tespit edilerek davacı şirket yetkilisi için usulüne uygun bir şekilde, davacı şirket yetkilisinin imza örneklerinin alınması için isticvap davetiyesi çıkartılmış, davacı şirket yetkilisinin davete icabet etmemiştir. Çekteki imzanın davacı şirket yetkililerinin eli ürünü olup olmadığı hususunun tespiti için dosya, ATK Başkanlığı Fizik İhtisas Dairesine gönderilerek, rapor tanzimi istenmiştir. Fizik İhtisas Dairesince hazırlanan raporda "Söz konusu imza, atan şahsın tanı unsurlarını .....açısından teşhise yeter oranda yansıtmadığından ...'ın eli ürünü olup olmadığının tespit edilemediği" tespiti yapıldığı anlaşılmıştır.
Usulüne uygun isticvap davetiyesi tebliğine rağmen davacı şirket yetkilisi .....'ın hazır bulunmaması, imza örneklerinin alınmaması sebebi ile de aldırılan raporda dava konusu çekin keşide tarihindeki davacı şirket yetkilisinin imzasının eli ürünü olup olmadığının saptanaması ve bu durumda isticvaba konu imzanın davacı şirket yetkilisine ait olduğunun kabulü gerekeceğinden mevcut delil durumuna göre davanın reddine, davalının kötüniyet tazminatı taleplerinin de, tedbir kararı verilmemesi sebebi ile, şartları oluşmadığından reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM (Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere):
1-Davanın REDDİNE,
2-Şartlar oluşmadığından davalı lehine tazminat taktirine YER OLMADIĞINA,
3-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 2.862,90-TL'nin yatıran tarafa iadesine,
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 45.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-Arabuluculuk ücreti olan 3.120,00-TL'nin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,
7-Gerekçeli kararın HMK nun 321/2 md gereğince talep aranmaksızın taraflara tebliğine,
8-Karar tebliğ giderleri düşüldükten sonra artan gider avansının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair, tarafların yokluğunda verilen kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere, 6100 sayılı yasanın 321/2. Maddesi uyarınca gerekçeli kararın en geç bir ay içinde re'sen tebliğe çıkarılacağı hususu da bildirilerek karar verildi.04/12/2025
Katip
e-imza
Hakim
e-imza