T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2023/501 Esas - 2024/316
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/501 Esas
KARAR NO: 2024/316
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI: ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI: ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)
DAVA TARİHİ: 18/09/2023
KARAR TARİHİ: 28/05/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 13/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı tarafın iddiaları: Davacı şirket aleyhinde başlatılan icra takibinin dayanağının 21.09.2018 - 06.02.2019 tarih aralığına ilişkin kaçak/usulsüz elektrik kullanımı olduğunu, belirtilen tarih aralığında kaçak/usulsüz elektrik kullanımı yapılan hotel cinsindeki taşınmazın kullanımının davacı şirkette olmadığını, Davacı şirkete ait ...ili, ...ilçesi, Ada No:..., Pafta no: ..., Parsel no: ...'te tapuya kayıtlı ve "..." adresinde bulunan 4 yıldızlı otel ve eklentilerinin 24.05.2016 imza tarihli ve 24.05.2016 başlangıç tarihli kira sözleşmesi ile ...'ne kiraya verildiğini, yapıldığı gün içerisinde davalı ...'ne başvurarak kendi üzerine olan abonelik sözleşmesini kira sözleşmesini sunarak feshettiğini ve yatırmış olduğu güvence bedelini iade aldığını, davacı şirketin taşınmazın tüm abonelik ve kullanım haklarıyla birlikte kiraya verdiğini, bu sebeple doğacak hak ve alacaklardan sorumlu tutulamayacağı yönündeki başvurusuna ilişkin tüm evraklar davalı şirketin bünyesinde mevcut olup celbi gerektiğini, ekte sunulan tahliye ve teslim tutanağından da görül üzere 24.05.2016 başlangıç tarihli kira sözleşmesi kiracı şirket tarafından 05.01.2020 tarihinde feshedilerek taşınmazın 05.01.2020 tarihinde davacı şirkete teslim edildiğini, ekte sunulan ...ve ...seri numaralı kaçak/usulsüz elektrik kullanım tespit tutanaklarından da görüleceği üzere tespiti yapılan dönemde ilgili tesisatın bulunduğu işletme davacı şirketin idaresinde bulunmadığını, davacı şirketin ...ile yapmış olduğu kira sözleşmesi ile birlikte tüm abonelik sözleşmelerini feshederek taşınmazın kullanımını kiralayan şirkete devrettiğini, davalı şirket ise davacı şirketin fesih bildirimine rağmen Sakarya 3. İcra Dairesi 2018/18244 Esas sayılı dosyasında icra takibi başlatmış olup ilgili dosyaya ilişkin ödeme emrinin ekte sunulan tebliğ mazbatasından görüle çalışanına tebliğ edildiğini, mazbatada ismi geçen şahıs belirtilen tarihlerde davacı şirketin çalışanı olmayıp, kiracı şirket ... çalışanı olduğunu, davacı şirketin kiralayan şirkete ait çalışan tarafından teslim alınan ödeme emrinden haberi olmadığından yapılan takibe itiraz edemediğini, bu sebeple icra takibinin kesinleştiğini, davacı şirket aleyhinde başlatılan icra takibinden ve haciz uygulamalarından mülkiyetinde bulunan ...plakalı aracının yakalanarak otoparka çekilmesi neticesinde haberdar olduğunu, dava konusu uyuşmazlık için Sakarya Arabuluculuk Bürosu 2023/82459 sayılı dosyası ile ticari uyuşmazlıklarda dava şartı olarak arabuluculuğa başvurulduğunu, görüşmeler neticesinde davalı taraf ile anlaşmaya varılamadığını, davacı şirket hakkında başlatılan icra takibine belirterek arz ve izah edilen nedenlerle; dayanak kaçak/usulsüz kullanımın davacı şirket tarafından yapılmadığı ve dolayısı ile davacı şirketin davalıya karşı herhangi bir borcu olmadığının tespitine, davacı şirketin doğmuş ve muhtemelen zararlarının önüne geçebilmek amacı ile Sakarya 3. İcra Dairesi 2018/18244 Esas dosyasının öncelikle teminatsız olarak durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, mümkün değil ise dosyada bulunan satışların durdurulması yönünde karar verilmesine, bu da mümkün değil ise mahkemenizce uygun görülecek teminat karşılığı durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesin icra takibi nedeniyle "020'den aşağı olmamak üzere ve fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalarak davalı aleyhinde kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmektedir.
Davalı taraf; Bir tüketim noktasında elektrik kullanmak gerçek ve tüzel kişilerin, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeli; uyarınca, öncelikle görevli elektrik tedarik şirketi ile (Sakarya, Kocacli, Bolu ve Düzce illerinde görevli tedarik şirketi ...'dir) ile perakende satış sözleşmesi imzalaması gerektiğini, söz konusu perakende satış sözleşmesi imzalanmadan elektrik tüketilmesi halinin davalı şirket ve tüm elektrik dağıtım şirketleri tarafından THY m 42/1(a) gereği kaçak elektrik kullanımı olarak değerlendirilerek bu yönde işlem yapıldığını, davalı şirket ekipleri tarafından 21.09.2018 tarihinde yapılan keşif esnasında davacı ... adına ... adresinde yer alan ... Sayaç Numaralı kullanım yerinde Enerji Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin "Kaçak Elektrik Enerjisi Tüketimi Halleri" başlıklı 42/1-a "Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak; a) Perakende satış sözlemesinde ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale etmesi ederek elektrik enerjisi tüketmesi kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir” hükmü kapsamında Perakende Satış olmaksızın kaçak/usulsüz elektrik kullandığı sözleşmesi ile kurulmuş bir elektrik aboneliğin tespit edildiğini, işbu tespit uyarınca ... seri nolu, 21.09.2018 Tarihli kaçak/usulsüz. Elektrik Kullanım Tespit Tutanağı düzenlendiğini, işbu tutanak doğrultusunda kaçak kullanımın tüketimi tahakkuk ettiğini, borcun ödenmemesi üzerine davalı şirketin alacağın tahsili amacıyla, Sakarya 3 Müdürlüğü'nün 2018/18244 E. sayılı takip dosyası ile davacı aleyhine takip başlatıldığı, başlatılan icra takibi usulüne uygun işlemler sonrasında kesinleştirilerek davacı şirket adına haciz uygulamaları yapıldığını, davacı dilekçesinde kullanımın davacı şirket Hakiki Candanlar tarafından değil Onis Otel tarafından yapıldığını beyan ettiğini, bu hususu sayın mahkeme huzurunda ispatlaması gerektiğini, davacı şirketin ticaret sicil kayıtlarına bakıldığında şirket merkezinin usulsüz kullanım yapılan adreste olduğunu, Google arama motoruna "Hakiki Candanlar" yazıldığında "...” şeklinde arama sonucu çıktığını, Ayrıca Hakiki Candanlar ve Onis Otel firmalarının yetkililerinin ticaret sicil gazetelerinde görüldüğü üzere "Candan" soy isimli kişiler olduğunu, belirterek arz ve izah edilen nedenlerle; davanın reddi ile yargılama giderleri ve karşı vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmektedir.
Sakarya 3. İcra Dairesi 2018/18244 E. Sayılı dosyası sistem üzerinden dosyamıza eklenmiş, ... ve ...'tan elektrik kesmeye ilişkin kayıtlar, tutanaklar ile sözleşme örnekleri dosya arasına alınmıştır.
Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebi 19/09/2023 tarihli ara kararı ile kısmen kabul edilmiş, (bu dava konusu borç sebebiyle) elektriğin kesilmemesi yönünden tedbir kararı verilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Dava usulsüz elektrik kullanımı sebebiyle tahakkuk ettirilen faturalar sebebiyle borçlu olunmadığının tespiti talebine ilişkindir.
Menfi tespit davasında ispat yükü, kural olarak davalı alacaklıya düşer. Davalı hukuki ilişkinin varlığını ve borcun doğumunu ispatlaması gerekmektedir.
Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin Kaçak elektrik enerjisi tespit süreci başlıklı 43. Maddenin 5. Fıkrasında "kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır." hükmüne yer verilmiştir. 20/2/2021 tarihinde yürürlüğe giren ek 7. Fıkrada da "Bu madde kapsamında yapılan tespit ve işlemler kullanım yerini de içerecek şekilde fotoğraflanır." denilmiştir.
Bu düzenlemeler ile menfi tespit davalarındaki genel kural birlikte değerlendirildiğinde; ispat yükü, davacının kaçak/usulsüz elektrik kullandığı yönündeki tespite dayanarak davaya konu kaçak kullanım bedelini talep eden davalı şirkete aittir.
Davaya konu kaçak/usulsüz elektrik kullanımı tespit tutanaklarının, bir özel hukuk tüzel kişisi olduğu tartışmasız olan davalı şirkette hizmet akdiyle çalışan görevliler tarafından düzenlenmiş olduğu gözetildiğinde, HMK’nın 204 üncü maddesinin ikinci fıkrasında hüküm altına alınan belgelerden olmadığı tartışmasızdır. Eş söyleyişle, kaçak elektrik tutanağı, aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden değildir. (Yargıtay 3. HD 2021/4894 Esas 2021/10580 Karar) Dolayısıyla dayanan tutanaklardaki tespitlerin davalı tarafça ispatlanması gereklidir.
Sakarya 3. İcra Müdürlüğü'nün 2018/18244 E. Sayılı dosyasında; davalı kurumun SKS2018/12625,100102464135 Kurum ve Sözleşme numaralı aboneliğe ait ödenmeyen 213.156,86 TL tutarında Enerji Bedeli 214.498,32 TL tutarı davacıdan talep ettiği ve eldeki menfi tespit davasının konusunun bu fatura olduğu anlaşılmaktadır.
Mahkememizce Elektrik Mühendisi Mustafa Baytar 'dan yapılan usulsüz elektrik tespiti ve borç tahakkuk işlemlerinin yönetmelik hükümlerine uygun olup olmadığı, varsa davacının sorumlu tutulabileceği borç miktarının tespiti yönünde rapor aldırılmış , bilirkişi 24/04/2024 Tarihli raporunda "... Düzenlenen 21.09.2018 tarihli Kaçak/Usulsüz Elektrik Kullanım Tespit Tutanağında belirtilen adresin davacı şirketin merkez adresine ait olduğuna, bu tutanakta belirtilen abone numarası ve sayaç seri numarasının ... merkez adresinde düzenlenen 18.12.2019 tarihli Kaçak/Usulsüz Elektrik Kullanım Tespit Tutanağında yer aldığına, Davalı şirket tarafından düzenlenen iki tutanakta da bulgu, belgeler ve fotoğrafların bulunmaması nedeniyle kaçak elektrik enerjisi 1Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği hükümlerine uyulmadığına, Kaçak Elektrik Kullanma Tutanağının düzenlendiği 21.09.2018 tarihinde davacı şirketin davalı şirkette aboneliği bulunmadı ..." yönünde raporunu ibraz etmiştir. Alınan raporun denetlenebilir, usul ve yasaya uygun olduğu tespit edilmiş ve rapora itibar edilmiştir.
Somut olayda, takibe konu faturanın dayanağı 18.12.2019 tarihli ... seri numaralı kaçak/usulsülsüz elektrik kullanım tespit tutanağıdır. Davacı tarafın kaçak/usulsülsüz elektrik kullanım tespit tutanağının tanzim edildiği tarihte tutanağın tutulduğu yer adresinin dava dışı ...Şti'nin kiracı olduğu, buna ilişkin kira sözleşmesinin sunulduğu, bu durumda tutanağın tutulduğu yer adresini kullanım yetkisinin dava dışı ...Şti'ye ait olduğu, dosyada davacı şirkte ile ...Şti arasında organik bağın olduğu gösterir delillerin yeterli olmadığı anlaşılmakla tutulan tutanağın geçerli olmadığı sonucuna varılmıştır.
Bir an davacının tutanaktan sorumlu olduğu değerlendirilse dahi sözü edilen tutanakta kaçak/usulsüz kullanım şeklinin "Abonelik öncesi abonesiz kullanımlar hakkında (Tahliye kullanım)" olarak belirtilmesi, dava konusu faturanın temelini oluşturan kaçak tespit tutanağında belge, bulgu ve fotoğrafın bulunmaması nedenleriyle tutanağın geçerli bir dayanak gösterilmeden ve usulüne uygun düzenlenmeden tanzim edildiği anlaşılmıştır.
Tutanakta belirtilen kurulu elektrik sayacından elektrik kullandığı ve tüketimlerinin sayaçtan geçtiği nazara alındığında davalı kurumun bu tüketimin karşılığını (kaçak elektrik çarpanlarını kullanmadan) tekrar faturalandırması mümkün görülmüş, dava konusu faturalar kaçak elektrik kullanımına dayandığından bu faturalar temelinde gerçek borç değerlendirmesi yapılmamıştır.
Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda davacının takip dosyasına yaptığı itirazın haklı olduğu sonucuna varılarak davanın kabulüne karar verilmiştir. Takibin haksız ve kötü niyetli olduğu hususu sabit görülmediğinden davacı lehine tazminat verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
HÜKÜM. Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜNE, davacı aleyhine yürütülen Sakarya 3. İcra Müdürlüğünün 2018/18244 esas sayılı takip dosyasında davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-Takibin haksız ve kötü niyetli olduğu hususu sabit görülmediğinden davacı lehine tazminat verilmesine yer olmadığına,
3-Dava değeri 214.498,32-TL üzerinden hesaplanan 14.652,38 TL nispi harçtan peşin alınan 3.663,10-TL'nin mahsubu ile eksik 10.989,28 TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan 34.174,75-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 269,85-TL başvuru harcı, 3.663,10 TL peşin/nisbi harç, 5.000,00-TL bilirkişi ücreti, 949,25-TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 9.882,2-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına,
7-Arabuluculuk dosyasında yapılan 3.120,00 giderin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
8-Artan gider avanslarının kararın kesinleşmesi ile yatıran taraflara iadesine,
9- Kararın kesinleşmesi beklendikten sonra yatırılan teminatın iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzünde verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 28/05/2024
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır