T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2023/586 Esas - 2024/148
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/586 Esas
KARAR NO: 2024/148
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALILAR :1-...
2-...
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 25/10/2023
KARAR TARİHİ: 05/03/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 25/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacıya ait ...plakalı motorsiklet ile ... adına kayıtlı ... plakalı ...' nın sevk idaresindeki araç arasında 10.07.2023 tarihinde trafik kazasının meydana geldiğini, kaza neticesinde davacının ambulans ile hastaneye kaldırıldığını, yapılan tetkikler neticesinde BTM ile giderilebilir yaralanmanın tespit edildiğini, kaza nedeniyle olay yerine gelen polis ekiplerince Ölümlü/Yaralanmalı Trafik Kazası Tespit Tutanağının düzenlendiğini, oluşan maddi zararın giderilmesi için karşı tarafın trafik sigorta poliçesinin bulunduğu sigorta şirketine müracaat edildiğini, dosya sonucu bildirilmediğinden vekaletname sunularak 22.09.2023 tarihinde taraflarına sunulan tek kullanımlık link vasıtasıyla dosya evraklarına ulaşıldığının, hasar dosyasının reddedildiğinin öğrenildiğini, davacının ...' ye ait ... firmasına fatura karşılığı hizmet verdiğini ve gerçek kişi tacir olduğunu, davalılardan ...'nin limited şirketi olduğu gözetilerek dava şartı olması nedeniyle 25.09.2023 tarihinde arabuluculuk başvurusunda bulunulmuş, 11.10.2023 tarihinde yapılan ilk oturuma davalıların katılmaması sonucu anlaşamama tutanağının düzenlendiğini, Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre her iki tarafın tacir olduğu davaların TTK' nun 4.maddesi gereği ticari davalar olduğunu, Eldeki dosyada davacının gerçek kişi tacir ve davalılardan birinin limited şirket olması nedeniyle işbu davaya Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin bakmakla yetkili ve görevli olduğunu, Tüm bu nedenlerle; 6100 sayılı HMK' nın 109/1 maddesi gereğince kısmi dava olarak; 100-TL araç mahrumiyet (kazanç kaybı) bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, 100-TL hasar bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, 6100 sayılı HMK' nın 105.maddesi gereğince tam eda davası olarak; 10.000-TL manevi tazminat bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, 6100 sayılı HMK' nın 107/1 maddesi uyarınca belirsiz alacak davası olarak; 100-TL değer kaybı bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, yargılama giderinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıların cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce Sigorta Bilgi Gözetim Merkezinden davacı adına kayıtlı olduğu belirtilen ... plaka sayılı aracın (motosiklet) karıştığı tüm kazalara ilişkin tramer kayıtları dosya arasına celp edilmiştir.
Mahkememizce dava konusu edilen ... plaka sayılı aracın (motosiklet) ve ... Plakalı aracın kaza tarihi olan 10/07/2023 tarihindeki ve öncesindeki malik bilgileri cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce ...'ye davacı ile davalı tarafından sigorta edildiği iddia edilen ... plaka sayılı aracın (motosiklet) ve ... Plakalı aracın 10/07/2023 tarihinde karıştığı trafik kazasına ilişkin; Trafik (ZMMS) Poliçesinin, ... nolu hasar dosyasının ve değer kaybı dosyasının, Hasar dosyasına ait Aktüerya raporunun, Trafik kazası nedeniyle ödeme yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise miktarı ve dayanak belgelerinin, davacı tarafça başvuru olup olmadığı, varsa başvuru tarihi, belgeleri ve verilen yanıtların mahkememize gönderilmesi için müzekkere yazılmış ve müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce davacı ve davalı ...'nın bağlı bulunduğu Sakarya Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne, Sakarya Ticaret Ve Sanayi Odası Başkanlığı'na, Sakarya Esnaf Ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanlığı'na, Düzce Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne, Düzce Ticaret Ve Sanayi Odası Başkanlığı'na, Düzce Esnaf Ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanlığı'na
davacı ve davalı ...'nın tacir veya esnaf kaydı olup olmadığının, ticari işletmesinin bulunup bulunmadığı hususlarında mahkememize bilgi verilmesi için müzekkere yazıldığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce davacı ve davalı ...'nın bağlı bulunduğu Ali Fuat Cebesoy Vergi Dairesi'ne ve Düzce Vergi Dairesi'ne davacı ... ve davalı ...'nın dava tarihi olan 25/10/2023 tarihi itibariyle; Gelir vergisinden muaf olup olmadığı, Basit Usulde Götürü Usulde vergilendirilip vergilendirilmediği, Son bildirdiği vergi matrahının ne olduğu, İşletme usulünde defter tutup tutmadığı, tutuyorsa yürütülen faaliyetinin VUK'nun 177/l. Maddesinin 1 ve 3. Bendindeki limitlerinin yarısını veya 2. Bentteki limitin tamamını aşıp aşmadığının davacının ve davalı ...'nın tacir olarak nitelendirilip nitelendirilmediği hususlarının önemle araştırılarak, buna ilişkin oluşturulacak tüm bilgi ve belgelerin mahkememize gönderilmesi için müzekkere yazılmış ve müzekkere cevapları dosyamız arasına celp edilmiştir.
Ali Fuat Cebesoy Vergi Dairesi'nin 03/11/2023 Tarihli yazı cevabı ile; "Dairelerinin 238 060 8491 vergi kimlik numaralı mükellefi ...'in tarh dosyasının ve EVDO kayıtlarının tetkikinde; 06.07.2022 tarihinden itibaren "Gıda, Mobilya Vb. Satın Alınan Şeylere İlişkin Evlere Dağıtım Faaliyetleri (Şehir İçi Yük Taşımacılığı Ve Evden Eve Nakliyat Vb. Hariç), Kurye faaliyetleri (kara, deniz ve hava yolu ile yapılanlar dahil, evrensel hizmet yükümlülüğü altında postacılık faaliyetleri hariç)" faaliyetleri nedeniyle Gerçek Usulde kayıtlı Gelir Vergisi mükellefi olduğunun anlaşıldığı, Ödevli ... tarafından Dairelerine verilen 2022 T.Yılına ilişkin Gelir Vergisi beyannamesini işletme hesabı esasına göre verdiği, bahse konu gelir vergisi beyannamesinde Dönem İçinde Elde Edilen Hasılat ...TL olduğu ve 9.428,40.-TL(kar) matrah beyan edildiği, 2023/2. Dönem Gelir Geçici vergi beyannamesinin işletme esasına göre verildiği ve Dönem İçinde Elde Edilen Hasılat ...TL olduğu anlaşılmış olup 2022 yılı Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi ile 2023/2. dönem Geçici Vergi Beyannameleri yazımız ekinde gönderildiği," şeklinde cevap verilmiştir.
Düzce Vergi Dairesi'nin 09/11/2023 Tarihli yazı cevabı ile; Daire sistem kayıtları sorgulaması sonucu ... Vergi T.C. Kimlik Numaralı mükellefi ...'nın OTURACAK YERİ OLMAYAN FAST-FOOD (HAMBURGER, SANDVİÇ, TOST VB.) SATIŞ YERLERİ (BÜFELER DAHİL), AL GÖTÜR TESİSLERİ (İÇLİ PİDE VE LAHMACUN FIRINLARI HARİÇ) VE BENZERLERİ TARAFINDAN SAĞLANAN DİĞER YEMEK HAZIRLAMA VE SUNUM FAALİYETLERİ yönünden 18.01.2011-31.03.2011 Tarihleri arasında Basit Usulde ticari kazanç yönünden mükellefiyeti bulunduğu, 31.03.2011-30.06.2014 Tarihleri arasında ise Gelir vergisi Mükellefiyetinin bulunduğu ve işletme Hesabı Esası ile defter tuttuğu ve 30.06.2014 Tarihi itibari ile Re'sen Terk olduğu Son bildirdiği Gelir vergisi matrahı'nın 938,46-TL olduğu ve buna ilişkin evrakların yazı ekinde gönderildiği" şeklinde cevap verildiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce Trendyol'a dava konusu edilen ... Plaka sayılı motosikletin ticari işlerinde kullanılıp kullanılmadığını ve davacının şirket şirket nezdinde çalışıp çalışmadığı hususunda mahkememize bilgi verilmesi için müzekkere yazılmış ve müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Açılan davanın, 10.07.2023 tarihinde gerçekleşen trafik kazasından dolayı tazminat talebinden ibarettir. anlaşıldı.
Eldeki dava 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden sonra 11.07.2023 tarihinde açılmıştır. Burada öncelikli olarak Asliye Ticaret Mahkemesinin davaya bakmakla görevli olup olmadığının belirlenmesi gerekir.
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunun 4.maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin, tarafların her ikisinin birden ticari işletmesi ile ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nunda veya diğer kanunlarda, o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.
Diğer taraftan, 6102 sayılı TTK'nın 19/2.maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, 6102 sayılı TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar dışında, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.
6335 Sayılı Kanununun 2.maddesi ile değişik 6102 Sayılı TTK'nın 5.maddesi uyarınca, ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, Asliye Ticaret Mahkemeleriyle diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunununda ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 6335 Sayılı kanunla yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı HMK'nın 1.maddesi uyarınca, kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce ve istinaf aşamasında Bölge Adliye Mahkemeleri tarafından re'sen incelenir. Bu kuralın tek istisnası, 6335 Sayılı Kanununun 2.maddesi ile değişik 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/(4).maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre yargı çevresinde ayrı bir Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemelerine açılan ticari davalarda görev kuralına dayanılmamış olması, Asliye Ticaret Mahkemesine görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyecektir. Başka bir anlatımla, yargı çevresinde, Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde bir ticari uyuşmazlığın çözümü için Asliye Hukuk Mahkemesine genel mahkeme sıfatıyla dava açılması halinde mahkemece görevsizlik kararı verilmeksizin işin görülmesi gerekir. Buna karşılık kanun aksi durumu düzenlememiş olduğundan, Asliye Hukuk Mahkemesinin ticari olmayan bir davayı Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla görmüş olması bir usule aykırılık halini oluşturmaktadır.
Somut olayda;
Sakarya Vergi Dairesi Başkanlığı'nın 03.11.2023 tarihli cevabi yazısında davacının işletme esasına göre defter tuttuğunun ve beyan edilen matrahın bildirildiği, belirtilen matrahın dönem itibariyle VUK 177. Maddeleri uyarınca belirlenen limitlerin altında olduğu görülmüştür. 16.11.2023 tarihli Sakarya Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği'nin cevabı yazısına göre davalının esnaf kaydının olduğu, 24.07.2023 tarihli Sakarya Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün cevabı yazısında davacının kaydının olmadığı belirtilmiştir.. Alınan tüm cevabi yazılara ve dosya kapsamına göre davacının tacir sıfatına haiz olmadığı anlaşılmıştır.
Bu durumda eldeki davada, davalının tacir sıfatına haiz olmadığı, davanın konusu dikkate alındığında mutlak ticari dava olmadığı gibi davacının tacir olmaması nedeniyle de davanın nisbi ticari dava da olmadığı, bu haliyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılarak 6100 sayılı HMK’nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiştir.
Hüküm: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, davanın HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği görev dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-Bu karara karşı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak görevsizlik kararının kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten itibaren, karara karşı kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde, dosyanın görevli Sakarya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
3-Yukarıda belirtilen yasal süre içinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde dosyanın resen ele alınarak verilecek ek kararla davanın açılmamış sayılacağı ve davacının yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edileceği hususunun İHTARINA,
4-HMK nun 321/2 maddesi gereğince kararın resen taraflara tebliğine,
Dair, davacı vekilinin yüzünde, davalı tarafın yokluğunda verilen kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek yada aynı sürede başka yer Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığıyla mahkememize gönderilecek bir dilekçe ile, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. Verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 05/03/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı