T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2023/615 Esas - 2024/252
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/615 Esas
KARAR NO: 2024/252
HAKİM: ...
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : (-HASIMSIZ)
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 08/11/2023
KARAR TARİHİ: 30/04/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 10/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ile dava dışı ... arasında gerçekleştirilen hizmet alım-satımı nedeniyle keşidecisi ... olan lehtarı ve cirantası ... olan Türkiye ...'ne ait ... Seri Numaralı, ... Vade Tarihli, ... TL Bedelli çekin borca mahsuben müvekkil davacı tarafından 12/10/2023 tarihinde bizzat teslim alındığını, davacının bahse konu çeki teslim aldıktan sonra cebinde taşımak istemediğinden aynı gün işletmiş olduğu iş yerinde bulunan evrak çekmecesinde bahse konu çeki bir gece muhafaza ettikten sonra ertesi gün iş başı yaptığından iptali istenen çeki ikametine götürmek için çekmeceden aldığını, davacının çeki çekmecesinden aldıktansan sonra (13/10/2023) çeki ikametine bıraktığını düşünmekte iken 26/10/2023 günü çekin ikametinde olmadığını, ikametinde bıraktığını düşündüğü çekmecede olmadığını fark ettiğini, davacının birden fazla ticari işletme işleten aynı zamanda Kafe-Restaurant İşletmeciliği de yapan bir kimse olması nedeniyle anılan çeki işlerinden ikametine götürmek için aldığı sırada iş yoğundu sırasında düşürmüş olma ihtimalinin olduğunu, davacının 26/10/2023 günü Serdivan Polis Merkezi'ne giderek bahse konu çekin bir suretini ve bilgilerini vermek suretiyle kayıp eşya başvurusunda bulunduğunu, gelinen bu süre zarfından gerek kolluk tarafından gerekse kendisi tarafından yapılan tüm araştırmalara rağmen iptali istenen bu çekin bulanamamış olması ve çekin kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçme ihtimalininde mevcut olması nedeniyle iş bu çekin iptalini talep etme zorunluluğunun hasıl olduğunu, tüm bu nedenlerle; davacının en son hamili olduğu çekin dava sonuna kadar ödenmemesi için tedbir talebinin kabulüne karar verilerek ... şubesine tedbire ilişkin müzekkere yazılmasını ve yargılama nihayetinde ...'ne ait ... Seri Numaralı, ... Vade Tarihli, ... TL Bedelli çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkememizce Türkiye Vakıflar Bankası Türk Anonim Ortaklığı Serdivan / Sakarya Şubesi'ne dava konusu edilen Türkiye Vakıflar Bankası Serdivan/SAKARYA Şubesine ait ... Seri numaralı,Keşidecisi ... olan lehtarı ve cirantası ... olan, 15.01.2024 Vade tarihli, ...TL bedelli çekin hesap sahibi, çeklerin keşideciye verilip verilmediği, keşideci bilgileri, çeklerin ibraz edilip edilmediği, edildiyse kimler tarafından ibraz edildiğine ilişkin varsa ibraz edenin/edenlerin açık kimlik bilgileri, ne zaman ve nereye ibraz edildikleri, ödenip ödenmedikleri, ödenmişse kime/kimlere ödendiği, çekler ile ilgili tüm bilgi ve belgelerin mahkememize gönderilmesi ile, yargılama sırasında ibraz edilmesi halinde derhal mahkememize bilgi verilmesi için müzekkere yazılmış ve müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
Vakıf Bank Anonim Şirketi'nin 08/05/2024 Tarihli müzekkere cevabı ile; bahse konu ... Seri Numaralı çekin ibraz edilmediği şeklinde cevap verilmiştir.
Türkiye Vakıflar Bankası Türk Anonim Ortaklığı Serdivan / Sakarya Şubesi'nin 22/11/2023 Tarihli müzekkere cevabı ile; Keşidecisi ... olan çekin "kayıp/çalıntı çek" durumunda olup, yazımız tarihi itibariyle ibraz edilmediği şeklinde cevap verilmiştir.
Davacı vekilinin dava dilekçesinde ayrıntılı olarak belirttiği çek ile ilgili olarak, TTK'nın 762. madde hükmü gereğince, ilk ilan tarihinden itibaren 3 aylık süre içerisinde mahkememize ibraz etmeleri veya bildirimde bulunmaları aksi takdirde çekin iptaline karar verileceği hususunda Ticaret Sicil Gazetesi'nde birer hafta ara ile üç kez ilan yapılmıştır. İlk ilanın 01 Aralık 2023 Tarihinde, İkinci ilanın 12 Aralık 2023 Tarihinde, üçüncü ilanın 25 Aralık 2023 tarihinde yapılmıştır.
Mahkememizin 16/11/2023 Tarihli Tensip zaptı (4) Nolu ara kararı uyarınca; "4-Davacının ihtiyati tedbir talebinin dava değerinin 15'i (18.750,00-TL) oranında teminat karşılığı kabulü ile teminat yatırılması halinde ilgili bankaya müzekkere yazılarak çeke ödeme yasağı konulmasının istenmesine," şeklinde karar verilmiştir. Mahkememizce yapılan inceleme neticesinde davacı vekili tarafından teminat bedelinin dosyaya yatırılmadığı anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde;
Dava, çek iptali istemine ilişkindir.
Kıymetli evrakın iptali, kıymetli evraka ilişkin “umumi hükümler” arasında TTK m. 651 ve 652’de genel bir şekilde düzenlenmiş, ayrıca nama (TTK m. 657) ve hâmiline senetlerin iptali hakkında (TTK m. 661-668) özel hükümler öngörülmüştür. TTK’da emre yazılı senetlerin iptaline dair ayrık hükümler bulunmamaktadır. Bunun yerine poliçenin iptali için özel bir düzenleme (TTK m. 757-765) getirilerek bu hükümlerin TTK m. 778/1-ı yollamasıyla bonolar bakımından, 818/1-s yollamasıyla çekler bakımından da uygulanacağı öngörülmüştür.
6102 sayılı TTK'nın m. 818(1)-s hükmü delaletiyle çekler hakkında da uygulanması gereken TTK'nın m. 757 hükmüne göre çek iptali davası, çeki elinden iradesi dışında çıkan hâmil tarafından açılabilir. Yargıtay’ın yerleşik uygulamasına göre de iptal davası hasımsız olarak ve sadece hâmil tarafından açılabilir; keşidecinin iptal davası açma hakkı yoktur (Yargıtay 11. HD, 12/09/2017, E. 2016/1509, K. 2017/4264).
Davacı tarafından iptali talep edilen çekin mahkememizin 30/04/2024 Celse Tarihli duruşmasında davacı vekilinin beyanı ile; çekin müvekkil tarafından bulunduğu anlaşılmakla; çekin kayıp olduğundan somut olayda bahsedilemeyeceği anlaşılmakla davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın REDDİNE,
2-Alınması gereken 427,60-TL harçtan peşin alınan 269,85-TL harçtan peşin alınan harcın mahsubu ile bakiye kalan 157,75-TL harcın davacıdan alınarak Hazineye Gelir Kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Gerekçeli kararın HMK nun 321/2 maddesi uyarınca talep aranmaksızın davacı tarafa tebliğine,
5-Karar tebliğ giderleri karşılandıktan sonra kalan gider avansının karar kesinleşmesinden sonra yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzünde, (hasımsız) verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere, karar verildi. 30/04/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı