T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/668 Esas - 2025/114
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/668 Esas
KARAR NO : 2025/114
HAKİM : ...
KATİP : ...
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 04/12/2023
KARAR TARİHİ : 20/02/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 24/02/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti
Davacı vekili Av. ...tarafından UYAP üzerinden mahkememize ibraz edilen 04/12/2023 Tarihli dava dilekçesi ile özetle; Müvekkili ile ... arasında 04.08.2021 tarihinde yapılan Mekanik Tesisat Tadilat Sözleşmesi ile müvekkili yüklenici şirketin sözleşmede ayrıntılı olarak belirtilen işlerini tamamladığını, tüm edimlerini eksiksiz ve kusursuz olarak yerine getirdiğini, söz konusu sözleşmenin 3. maddesinde işin bedelinin 500.000,00-TL+KDV, bir dönemlik bahar sezonunda 2+1 devremülk verileceğinin kararlaştırıldığını, 20.08.2021 tarihinde nakit 300.000,00 TL, 20.09.2021 tarihinde nakit 100.000,00 TL ve iş bitiminde fatura karşılığı 190.000,00 TL ödeme yapılacağının kararlaştırıldığını, müvekkili yüklenici şirketin kendi edimlerini yerine getirmesine rağmen borçlu işveren ...'nin ... tarihinde ... TL ve 08.11.2021 tarihinde ...TL ödeme yaptığını ancak sözleşme uyarınca müvekkilinin iş bitimi olan 13.01.2022 tarihinde düzenleyerek göndermiş olduğu faturaya istinaden bakiye ... TL ödemenin yapılmadığı gibi bahar sezonunda kullanılacak olan 2+1 devremülkün Tapu Sicil Müdürlüğü'nde devir ve tesliminin de gerçekleştirilmediğini, davalı şirketin üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmeyerek taraflar arasında imzalanan anlaşmaya aykırı davrandığını, müvekkili tarafından kesilen faturalar sonrası borçlu-davalı tarafından fatura bedelleri ödenmediğinden Sakarya 3. İcra Müdürlüğü'nün 2023/10289 E. Sayılı dosyası ile ilamsız takip başlatıldığını, davalı tarafından icra takibine itiraz edildiğini belirterek, Sakarya 3. İcra Müdürlüğü'nün 2023/10289 Esas sayılı dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın iptalini, takibin devamını ve davalının icra inkar tazminatına hükmedilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı vekili Av. ... tarafından UYAP üzerinden mahkememize ibraz edilen 15/01/2024 Tarihli cevap dilekçesinde özetle; yüklenici davacı tarafın üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmeyerek eseri süresinde meydana getirmediğini, davacının, iş tamamlanmış ve eser meydana getirilmiş, ancak bedel ödenmemiş gibi hareket ederek müvekkili aleyhine olacak şekilde icra takibi başlatılmasının hukuka aykırı olduğunu ve iyi niyet kurallarıyla da bağdaşmadığını belirterek davanın reddine ve takibinde haksız ve kötü niyetli olan davacı hakkında takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar
Dava; eser sözleşmesi kapsamında düzenlenen bakiye fatura alacağına binayen başlatılan ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.
Taraflar arasında akdi ilişki ve uyuşmazlığa konu bakiye bedelin ödenmediği hususları uyuşmazlık konusu değildir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; taraflar arasında imzalanan 04.08.2021 tarihli Mekanik Tesisat Tadilat Sözleşmesi kapsamındaki işin tamamlanıp tamamlanmadığı, Sakarya 3. İcraMüdürlüğü'nün 2023/10289 Esas sayılı takip dosyasına dayanak yapılan 13.01.2022 tarih ... nolu ...TL fatura kapsamında davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise alacak miktarının ne kadar olduğu, Sakarya 3. İcraMüdürlüğü'nün 2023/10289 Esas sayılı takip dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın iptalinin gerekip gerekmediği, icra inkar tazminatı koşullarının oluşup oluşmadığı hususlarındadır.
III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller
Sakarya 3. İcraMüdürlüğü'nün 2023/10289 Esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden ilgili dosya olarak eklenmiş, bir sureti dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce Ali Fuat Cebesoy Vergi Dairesi Müdürlüğü'ne ve icra takibine ve davaya konu 13.01.2022 tarih ... nolu ...TL bedelli faturanın davacının BS, davalının BA formunda bulunup bulunmadığı celbi için müzekkere yazılmış ve müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce mahallinde 09/12/2024 tarihinde keşif yapılarak Elektrik Mühendisi ve Makine Mühendisi bilirkişilerden rapor aldırılmış, ayrıca keşif mahallinde davacının tanığı da dinlenilmiş olmakla,
Davacı tanığı ...keşif tutanağındaki beyanında: " İşin yapıldığı esnada davalı şirketin teknik müdürü olarak çalışıyordum. Şuan her iki tarafta da bir çalışmam yoktur. Her iki tarafı da tanırım. Davacı ile bu iş için görüşme yapıldı. Ankara'dan kazanları patronla beraber biz alıp getirdik. Davacı ise montaj esnasında bütün sirkülasyon pompaları, borular, vanalar fittinks malzemeler, izolasyon saatleri, motorlar davacı tarafça getirildi. Bizim aldığımız motorları davacı yeterli randıman elde edilemeyeceğini söyleyerek kendi getirdiği motorları takdırdı. Kendisinin getirdiği motor daha büyük ve daha iyiydi. Sözleşmede yazılan bütün taahhütlerini fazlasıyla yerine getirdi. Buna rağmen sistem yine çalışmadı. Kazanların kapasitesinin düşük olunması sebebiyle sistem yeterli çalışmadı. Sistem yeterli olmasa da çalışır vaziyetteydi. İş teslimi yapıldıktan sonra kazanların bürolörleri yandı. Biz Ankara'daki üretici firma ile görüştüğümüzde bize kapasitemizin yüksek olduğunu, kazanların küçük geldiğini, bu nedenle de kazan bürolörlerinin yandığını belirttiler. Yeni bürolörler alındığı halde netice değişmedi. Çünkü kazanlar küçüktü, davacı taraf yüklenmiş olduğu işi süresinde teslim etti. Davacı tarafın termal tesisindeki sirkülasyon durumunu tam bilmediği için kazanlara ilişkin bir uyarıda bulunmadı." hususlarında beyanda bulunmuştur.
Bilirkişisi heyeti 29/01/2025. tarihli raporunda özetle; sözleşmeye göre "Mevcut pompaların ayrılacak ve pompaların emiş kısmına 3 yollu vana montajı yapılacaktır. Kontrol panosu sayesinde istenilen sıcaklıkta su gönderecektir" şeklindeki işlemlerin yapıldığı, mekanik tadilat işleri kapsamında belirtilen 2 yollu vana montaj işleminin yapıldığı ve çalışır durumda olduğu; kanal yalıtımı, boru hatları yalıtımı, boru hatlarının tadilatı ve vanaların değişimi işlemlerini içerdiği görüldüğü; jeotermal borunun montajının ve izolasyonunun yapılmış olduğu; Kazan dairesi montajının yapıldığı; Pelet yakmalı kazanların davalı tarafından davacının önerisiyle satın alındığı; kazanların montajının yapıldığı, ancak beklenen faydayı sağlamadığı; kazanların satın alındığı ve önerinin davacı firma tarafından yapıldığı için alınan Mühendislik hizmetinin ayıplı olduğu; kazan Dairesi ile ilgili işlemlerin (peletli kazan montajı/baca montajı ve montaj işçilikleri ve malzemeler) ayıplı Mühendislik hizmeti olarak değerlendirmesinin uygun olacağı belirtilmiştir.
Mahkememizce bilirkişi raporunun taraf vekillerine tebliğ edildiği, davacı vekilinin rapora karşı beyanlarını içerir dilekçe sunduğu görülmüştür.
Bilirkişi ... 16/08/2024 tarihli bilirkişi raporunda; Davalının kendi ticari defterlerinde davacıya ... TL borçlu olduğu, Davacının kendi ticari defterlerinde davalıdan ... TL alacaklı olduğu, görüş ve kanaatine varıldığını belirtilmiştir.
Mahkememizce bilirkişi raporunun taraf vekillerine tebliğ edildiği, davacı vekilinin rapora karşı beyanlarını içerir dilekçe sunduğu görülmüştür.
IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar
Eser sözleşmesi, taraflarına haklar sağlayan ve borçlar yükleyen, tam iki taraflı bir iş görme akdidir. Yüklenici yapımını üstlendiği eseri sözleşmeye, teknik ve sanatsal ilkelere ve amaca uygun olarak imal edip iş sahibine teslim etmekle, iş sahibi de kararlaştırılan bedeli ödemekle yükümlüdür ( 6098 sayılı TBK. m.470).
Ayıp halinde iş sahibinin hakları TBK'nın 475. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre iş sahibinin seçimlik hakları sözleşmeden dönme, bedelden indirim yapılmasını veya ayıbın giderilmesini talep etme haklarıdır. Eserin iş sahibinin kullanamayacağı derecede ayıplı olması veya hakkaniyet kaideleri gereği eseri kabul etmesinin iş sahibinden beklenememesi veya eserin sözleşmede açıkça kararlaştırılan nitelikleri taşımaması halinde iş sahibi eseri kabulden kaçınarak sözleşmeden dönebilir. Eserdeki ayıpların eserin reddini gerektirecek nitelikte önemli olmaması halinde ise diğer seçimlik hakların kullanılması gerekir.(15.H.D.2019/2359E2019/3731K)
Eser meydana getirilirken, işsahibinin sağladığı malzemenin ayıplı olduğu anlaşılır veya eserin gereği gibi ya da zamanında meydana getirilmesini tehlikeye düşürecek başka bir durum ortaya çıkarsa, yüklenici bu durumu hemen işsahibine bildirmek zorunda olur, aksi taktirde bundan doğacak sonuçlardan sorumlu olur.(TBK 472/3).
Eser sözleşmesinde, işin uzmanı sayılan yüklenici, yapımını yüklendiği işi, özen borcu gereği olarak fen ve sanat kurallarına, sözleşme hükümlerine, kendisine duyulan güvene ve beklenen amaca uygun şekilde yapmakla ödevlidir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 190. maddesi ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6. maddesi gereğince iddia eden, iddiasını ispat yükümlülüğü altındadır. Kural olarak yapılan işin miktar ve değerini ispat yükü yüklenicide, iş bedelinin ödendiğini ispat yükü ise iş sahibindedir.
Ayrıca, eser sözleşmesi yapıldıktan sonra işin yüklenici tarafından yapıldığı ve tamamlandığı karine olarak kabul edilmelidir. Ancak bunun aksini iddia eden ispat etmelidir. Bir başka anlatımla iş sahibi eseri kendisinin tamamladığını, yüklenicinin işi terk ettiğini, yani sözleşmenin sona erdiğini kanıtlamakla yükümlüdür.
Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK'nın 21/2. maddesi hükmünde bir faturayı alan kişi aldığı tarihten itibaren 8 gün içinde faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmazsa faturanın içeriğini kabul etmiş sayılacağı düzenlenmiştir.
V-) Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepler
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın eser sözleşmesinin konusu olduğu açıktır. Davacı taraf yüklenici, davalı taraf ise iş sahibidir. İş sahibi davalı ile yüklenici davacı şirket arasında Mekanik Tesisat Tadilat Sözleşmesi akdedilmiştir. Davacısı yüklenici, edimlerini yerine getirmelerine rağmen davalı iş shibinin bakiye ... TL. Ödemeyi yapmadığını iddia etmiş, buna ilişkin fatura sunmuştur. Davalı İş sahibi vekili, yüklenici davacı taraf üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmeyerek eseri süresinde meydana getirilmediğini, bu sebeple kendisine ödeme yapılmadığını beyan etmiştir.
Eser sözleşmesi yapıldıktan sonra işin yüklenici tarafından yapıldığı ve tamamlandığı karine olarak kabul edildiğinden, işin bitirilmediği iddiasını davalı iş sahibi ispatlamak zorundadır. Ancak buna ilişkin davalı taraf herhangi bir ihtarname, delil tespit dosyası, ifaya izin gibi bir delil sunmamış sadece keşif deliline dayanmıştır. Yapılan keşif sonucu aldırılan bilirkişi raporunda; "sözleşmeye göre "Mevcut pompaların ayrılacak ve pompaların emiş kısmına 3 yollu vana montajı yapılacaktır. Kontrol panosu sayesinde istenilen sıcaklıkta su gönderecektir" şeklindeki işlemlerin yapıldığı, mekanik tadilat işleri kapsamında belirtilen 2 yollu vana montaj işleminin yapıldığı ve çalışır durumda olduğu; kanal yalıtımı, boru hatları yalıtımı, boru hatlarının tadilatı ve vanaların değişimi işlemlerini içerdiği görüldüğü; jeotermal borunun montajının ve izolasyonunun yapılmış olduğu; Kazan dairesi montajının yapıldığı; Pelet yakmalı kazanların davalı tarafından davacının önerisiyle satın alındığı; kazanların montajının yapıldığı, ancak beklenen faydayı sağlamadığı; kazanların satın alındığı ve önerinin davacı firma tarafından yapıldığı için alınan Mühendislik hizmetinin ayıplı olduğu; kazan Dairesi ile ilgili işlemlerin (peletli kazan montajı/baca montajı ve montaj işçilikleri ve malzemeler) ayıplı Mühendislik hizmeti olarak değerlendirmesinin uygun olacağı" görüş ve kanaatine varıldığını belirtmiştir. Davalı iş sahibi, ayıp iddiasında bulunmayıp, cevap dilekçesinde sadece işin zamanında yapılmadığını ileri sürdüğü ancak keşif sonucu aldırılan raporda işin süresinde yapılmadığına dair bir tespit yapılmadığı gibi sözleşme nedeni ile davacı tarafından düzenlenen faturayı davalı iş sahibinin kabul edip defterlerine işlediği, dolayısıyla da davalı taraf bu iddiasını ispat edemediği; her ne kadar aldırılan bilirkişi raporunda, davacı tarafın alınan mühendislik hizmetinin ayıplı olduğu belirtilmiş ise de davalı tarafın ayıplı ifaya ilişkin bir itirazının olmadığı anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında Mekanik Tesisat Tadilat Sözleşmesi düzenlendiği, sözleşme gereği işin süresinde teslim edildiği, davacının davalıdan icra takibine konu yapılan ...TL alacaklı olduğu hususu davalının kendi defterleri ile doğrulanan usulüne uygun tutulmuş ticari defter ve kayıtları ile sabit olduğu, dolayısıyla da davacının imal edilen işlerin bedelini talep etmekte haklı olduğu; TBK'nın 117. Maddesi uyarınca takipten önce ihtar gönderilerek davalının temerrüde düşürüldüğü kanıtlanmadığı, dolayısıyla da davacı vekilinin işlemiş faize ilişkin talebinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, davanın kısmen kabulüne; alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı isteminin reddine, davacının icra takibi yapmada kötüniyetli olduğu ispat edilemediğinden davalının kötü niyet tazminat talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜ İLE,
Davalıların Sakarya 3. İcra Dairesinin 2023/10289 Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazlarının KISMEN İPTALİ ile,
Takibin ...TL asıl alacak üzerinden devamına,
Alacak likit olmadığından davacı tarafın icra inkar tazminatı isteminin reddine,
2-Davalı tarafın kötü niyet tazminat talebinin reddine,
3-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 16.394,40-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 3.524,01-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 12.870,39-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irad kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 38.400,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan; 269,85-TL Başvuru Harcı, 3.524,01-TL Peşin Harcı olmak üzere toplam 3.793,86-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan; 15.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 3.030,00-TL Keşif Harcı, 619,70-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 18.649,70-TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alınarak 15.339,95-TL lik kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Arabuluculuk sarf ücreti olan 3120,00-TL'nin davanın kabul ve red oranı dikkate alınarak 2.566,30-TL'sinin davalıdan, geride kalan 553,70-TL'sinin ise davacıdan alınarak Haziye irad kaydına,
9-Gerekçeli kararın HMK 321/2 maddesi gereğince taraf vekillerine tebliğine,
10-Karar tebliğ giderleri karşılandıktan sonra kalan gider avansının karar kesinleşmesinden sonra talep halinde yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzünde verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere, 6100 sayılı yasanın 321/2. Maddesi uyarınca gerekçeli kararın en geç bir ay içinde re'sen tebliğe çıkarılacağı hususu da bildirilerek karar verildi.20/02/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır