T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/706 Esas - 2025/525
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/706 Esas
KARAR NO : 2025/525
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ :
DAVALILAR :
VEKİLLERİ :
DAVALI :
VEKİLLERİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVALILAR :
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 19/12/2023
KARAR TARİHİ : 18/07/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 25/07/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti
Davacı vekili tarafından mahkememize ibraz edilen dava dilekçesi ile özetle;15.09.2023 tarihinde davalı ... sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı araç ve davalı ... sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracın davacı müvekkile ait ... sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, ... plakalı araç sahibinin davacı müvekkil ... olduğunu, davalı ... plakalı aracın ruhsat sahibi, davalı ... plakalı aracın ruhsat sahibi, davalı ... plakalı aracın ZMMS (trafik) poliçesini tanzim eden ... , davalı ... plakalı aracın ZMMS (trafik) poliçesini tanzim eden ... olduğunu, kazanın oluş şekline bakıldığında ... ve ... plakalı araç sürücülerinin kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduklarını, müvekkile ait araçta meydana gelen hasar nedeniyle hasar bedeli ile değer kaybı bedelinden davalıların müştereken ve müteselsilen (sigorta şirketleri poliçe limiti dahilinde) sorumlu olduklarını, çekici bedeli ve ikame araç bedeline ilişkin talepleri yönünden araç sürücüsü ve ruhsat sahipleri olan .... (... hariç) sorumlulukları bulunduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları sakla kalmak üzere, HMK 107 uyarınca davacının aracında oluşan değer kaybı bedeli için şimdilik 10,00-TL, hasar bedeli için şimdilik 10,00-TL'nin davalı sürücü ve ruhsat sahipleri olan ... bakımından kaza tarihinden itibaren, davalı ... ise (teminat limitleriyle) temerrüt tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, fazlaya ilişkin hakları sakla kalmak üzere, HMK 107 uyarınca 10,00-TL çekici bedelinin ve 10,00-TL ikame araç bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen davalı sürücü ve ruhsat sahipleri olan ... (... hariç) tahsilini dava ve talep etmiştir.
Davalı ... vekili tarafından mahkememize ibraz edilen cevap dilekçesi ile özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, dosyanın yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesi gerektiğini, dava konusu talebin zamanaşımına uğradığını, davacı tarafa 10.01.2024 tarihinde 120.000,00-TL hasar tazminatı ödendiğini, araç başına teminat limitinin tamamının tüketildiğini, bakiye teminattan söz edilemeyeceğini, kusur durumlarının tespiti için Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden rapor aldırılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili tarafından mahkememize ibraz edilen cevap dilekçesi ile özetle; kusur durumlarının tespiti için dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesine gönderilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılar ... cevap dilekçesi vermemişler ve davacının ileri sürmüş olduğu bütün hususları inkar etmiş sayılmışlardır.
II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar
Dava; trafik kazası nedeniyle açılan değer kaybı, hasar bedeli, çekici bedeli ve araç mahrumiyet bedeline ilişkin maddi tazminat davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; 15.09.2023 tarihinde meydana gelen trafik kazasında tarafların kusur oranlarının ne kadar olduğu, davacının maliki olduğu ... plakalı araçta davaya konu kaza nedeniyle hasar ve değer kaybı oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise oluşan hasar bedeli ve değer kaybı miktarının ne kadar olduğu, davacının çekici bedeli ve ikame araç bedeli yönünden tazminat talep edip edemeyeceği, edebilecek ise miktarının ne kadar olduğu hususlarındadır.
III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğü, davalı ... ve davalı ... istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir.
Makine Mühendisi Bilirkişisi ... 04/01/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda; "...Kazanın oluşumunda ... firması sigortalısı ... plakalı araç sürücüsü ... %80 (yüzde seksen) oranında kusurlu olduğu, Kazanın oluşumunda ... firması sigortalısı ... plakalı araç sürücüsü ... %20 (yüzde yirmi) oranında kusurlu olduğu, Davacı konusu ... plakalı araç Sürücü ... kusursuz olduğu, ... plakalı araçta kaza sonrasında meydana gelen hasarın giderilmesi için gerekli olan yedek parça ve işçilik bedelinin KDV dahil 793.880,00 TL (Yedi Yüz Doksan Üç Bin Sekiz Yüz Seksen Lira) olduğu, ... plakalı araçta kaza tarihindeki meydana gelen değer kaybının Değer Kaybının 225.000,00 TL (İki Yüz Yirmi Beş Bin Lira) olduğu, 54 YF 777 plakalı aracın Ferizli/Sakarya-İzmit arasındaki çekici hizmetinin 1.500,00 TL (Bin Beş Yüz Lira) ve İzmit-İstanbul arasındaki çekici ücretinin 4.500,00 TL (Dörtbin Beş Yüz Lira) olduğu, toplam çecici bedelinin 6.000,00 TL (Altı Bin lira) olduğu, Araçtan mahrum kalma tazminatının 22.500,00 TL (Yirmi İki Bin Beş Yüz lira) olduğu, Türkiye Sigorta A.Ş. firması sigortalısı 67 ABC 255 plakalı araç sürücüsü ... %80 (yüzde seksen) oranına kalan güncelleme sonunda bakiye hasar tazminatının 658.365.48 TL (Altı Yüz Elli Sekiz Bin Üç Yüz Altmış Beş Lira Kırk Sekiz Kuruş) olduğu, ... firması sigortalısı ... plakalı araç sürücüsü ... %20 (yüzde yirmi) orana düşen hasar tazminatının 198.470,00 TL (Yüz Doksan Sekiz Bin Dört Yüz Yetmiş Lira) olduğu, Bakiye ödemelerin sigorta limitleri açısından değerlendirilmesinin uygun olacağı,..." belirtilmiştir.
ATK Trafik İhtisas Kurulu 08/08/2024 tarihli kusura ilişkin rapor; "... Davalı sürücü ... %80 (yüzde seksen) oranında kusurlu olduğu, Sürücü ... kusursuz olduğu, Sürücü ... kusursuz olduğu, Sürücü ... kusursuz olduğu, Davalı sürücü ... %20 (yüzde yirmi) oranında kusurlu olduğu,..." şeklinde düzenlenmiştir.
Davacı vekilinin davasını sunduğu talep arttırım dilekçesi ile belirli hale getirdiği, talep arttırım dilekçesinin davalılara tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar
TBK'nun 49/1. Maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
TBK'nun 50/1. Maddesi "Zarar gören zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır."
TBK'nun 61. Maddesi "Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır."
TBK'nun 162. Maddesi "Birden çok borçludan her biri, alacaklıya karşı borcun tamamından sorumlu olmayı kabul ettiğini bildirirse, müteselsil borçluluk doğar." düzenlemesine yer verilmiştir.
2918 sayılı KTK 85/1 maddesi; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesine yer verilmiştir.
TTK'nun 1459 maddesi "Sigortacı, sigortalının uğradığı zararı tazmin eder." düzenlemesine,
TTK'nun 1461 maddesi "Sigortacının sorumluluğu sigorta bedeli ile sınırlıdır. Sigorta bedeli, rizikonun gerçekleştiği andaki sigortalı menfaatin değerini aşsa bile, sigortacı uğranılan zarardan fazlasını ödemez." düzenlemesine yer verilmiştir.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2022/4539 E. Ve 2023/9658 K. sayılı ilamında,"...2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (2918 sayılı Kanun) 85 inci maddesi kapsamında araç mahrumiyet bedelinden davalının sorumlu olmadığı..." belirtilmiştir.
Yargıtay 4. Hukuk dairesi'nin 22/05/2024 Tarih 2024/671 Esas ve 2024/5113 Karar sayılı ilamında, "... Başvuru öncesinde yapılan ödemelerin güncel hallerinin mahsubu gerekmektedir. Davalı tarafından ibraz edilen dekont fotokopilerine göre başvurudan önce 06.04.2021, 02.03.2021 tarihlerinde 9.000,00'er TL, 12.01.2021 tarihinde 41.000,00 TL yapılan ödemelerin güncellenerek davacı zararından düşülmesi gerekirken, söz konusu miktarların güncellenmeden düşülerek hesaplama yapılması usul ve yasaya uygun düşmediğinden kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir..." belirtilmiştir.
Yargıtay 4. Hukuk dairesi'nin 25/09/2024 Tarih 2024/6715 Esas ve 2024/8155 Karar sayılı ilamında, "...yapılan ödemenin yasal faiziyle güncellenmiş değeri hesaplanarak poliçe limitinden düşülmesi gerekmektedir..." şeklinde belirtilmiştir.
Yargıtay 4. Hukuk dairesi'nin 02/07/2009 Tarih 2008/13493 Esas ve 2009/8889 Karar sayılı ilamında, "...Dava konusu trafik kazası birden fazla davalının kusurlu eylemi nedeniyle gerçekleşmiş olup sorumlulardan her biri teselsül hükümleri gereğince zararın tamamından sorumludurlar..." şeklinde belirtilmiştir.
Yargıtay 17. Hukuk dairesi'nin 05/10/2015 Tarih 2014/2952 Esas ve 2015/10115 Karar sayılı ilamında, "...bilirkişi raporunda davalı ... tarafından yapılan ödemeler mahsup edilmiş ise de bu şekli ile rapor hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir. Mahkemece yapılacak iş hüküm tarihine en yakın tarih itibariyle destekten yoksun kalma tazminatının belirlenerek davalı sigorta şirketlerinin davadan önce yapmış oldukları ödemelerin, davacılara ödendiği tarihten hesap tarihine kadar geçen süre için yasal faizi işletilerek güncellenmesi ve elde edilen rakamın davacılar için belirlenen destekten yoksun kalma tazminatından düşülerek tazminatın belirlenmesi gerekir..." şeklinde belirtilmiştir.
Trafik kazasından kaynaklanan zararlar, araç hasarı ya da değer kaybı gibi doğrudan zararlar veya araç mahrumiyetinden kaynaklanan dolaylı zararlar olabilir. Kaza sebebiyle ortaya çıktığını ispat koşulu ile her türlü dolaylı zararın haksız fiil sorumlusundan istenebileceğinde şüphe etmemek gerekir.
V-) Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepler
Tüm bu açıklanan nedenlerle ve dosya kapsamına göre: davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı çekici ve çekiciye bağlı yarı römork ile sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı kamyonetin arka kısımlarına yönetimindeki ... plaka sayılı çekicinin ön kısımlarıyla çarpması (ilk çarpma), bu çarpmanın etkisiyle ileri doğru savrulan ... plaka sayılı kamyonetin yine ön ilerisinde seyredip yavaşlamakta olan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı kamyonetin arka kısımlarına çarpması, ilk çarpmanın hemen akabinde (makaslayarak) sol şeride giren ... plaka sayılı çekicinin sol şeridi takiben seyretmekte olan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobilin sağ yan ön kısımlarıyla çarpışması, akabinde en geriden (sağ şerit üzerinden) gelmekte olan davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı kamyonuyla kazayı fark edip sağ şeritten sol şeride yönelmesi ve sol şerit üzerindeki ... plaka sayılı otomobille çarpışması sonucu davacıya ait dava konusu aracın hasarlanması sebebi ile eldeki davanın açıldığı, tarafların kusur durumuna ilişkin ATK Trafik İhtisas Dairesi Başkanlığından aldırılan 08/08/2024 tarihli rapor ile davaya konu trafik kazasında, ... %80 oranında kusurlu olduğu, davalı sürücü ... %20 oranında kusurlu olduğu, davacının zararına ilişkin talebinin usulünce alınmış 04/01/2025 tarihli bilirkişi ek raporu ile de davacıya ait ... plakalı araçta kaza sonrasında meydana gelen hasarın giderilmesi için gerekli olan yedek parça ve işçilik bedelinin KDV dahil 793.880,00 TL olduğu, ... plakalı araçta kaza tarihindeki meydana gelen değer kaybının 225.000,00 TL olduğu, ... plakalı aracın çecici bedelinin 6.000,00 TL olduğu, Araçtan mahrum kalma tazminatının 22.500,00 TL olduğu, ... Tarafından yapılan ödemenin güncellenmesi sonunda bakiye hasar tazminatının 658.365.48 TL olduğu, dolayısıyla da davacı tarafın talep edebileceği hasar bedelinin 658.365.48 TL, değer kaybının 225.000,00 TL aracın çecici bedelinin 6.000,00 TL Araçtan mahrum kalma tazminatının 22.500,00 TL olduğunun tespit edildiği, anılı bilirkişi raporu ile de sabit olduğu üzere davalı ... sigortalı araçların sürücülerinin kusurlu oldukları dolayısıyla da oluşan 658.365.48 TL hasar bedeli ve 225.000,00 TL değer kaybı zararından teselsül hükümleri gereğince her bir davalının (... poliçe limitleri oranında) sorumlu olacağı, 6.000,00 TL aracın çecici bedeli ve 22.500,00 TL Araçtan mahrum kalma tazminatı zararından teselsül hükümleri gereğince her bir davalının (... dışındaki) sorumlu olacağı; uyuşmazlık, haksız eylemden kaynaklandığından, haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren temerrüde düşmüş sayıldığından davalı işletenlerin ve sürücülerin kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte, ... şirketlerinin ise 918 Sayılı KTK.'nun 99/1. ve ZMSS Genel Şartları'nın B.2.b. maddesi uyarınca, tazminatı ödeme yükümlülüğü kendisine riziko ihbarı yapıldıktan itibaren 8 işgünü sonunda temerrüde düşmüş sayıldığından; Somut olayda, davalı ... dava tarihi itibari ile yazılı başvuru zorunluluğu bulunduğu, davacı tarafça yapılan yazılı başvuru tarihinin 19/09/2023 tarihi olduğu, dolayısıyla da davalı ... temerrüd tarihinin 30/09/2023 tarihi olduğu; her ne kadar ... ödeme yapmış ise de, ödemeyi dava açıldıktan sonra 10/01/2024 tarihinde yapıldığından faiz başlangıç tarihi 30/09/2023 tarihi olarak değerlendirilmesi gerektiği ve davalı ... zararı öncesinde gidermeyip davanın açılmasına sebebiyet verdiğinden sorumluluğunun bulunduğu; davaya konu araç, kullanım amacı hususi araç olduğundan yasal faiz uygulanması gerektiği anlaşıldığından, davacı vekilinin talebi de nazara alınarak 603.335.48 TL, hasar bedeli ve 225.000,00 TL değer kaybı tazminatlarının davalı sigorta şirketlerinin sorumluluğu poliçe limitleriyle sınırlı olmak üzere davalı sigorta şirketleri yönünden temerrüt tarihi olan 30/09/2023 tarihinden davalı işletenler ile sürücüler yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesi gerektiği; 6.000,00 TL aracın çecici bedeli ve 22.500,00 TL Araçtan mahrum kalma tazminatının davalı işletenler ile sürücülerden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesi gerektiği kanaatine varılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davalılar aleyhin ikame ettiği hasar bedeli ve değer kaybı yönündeki davasının KABULÜ ile,
Talep ile bağlı kalınarak 603.335.48.-TL, hasar bedeli ve 225.000,00.-TL değer kaybı olmak üzere toplam 828.335,48.-TL maddi tazminatın, davalı ... sorumluluğu poliçe limitleriyle sınırlı olmak üzere, davalı ... yönünden temerrüt tarihi olan 30/09/2023 tarihinden davalı ... yönünden kaza tarihi olan 15/09/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
a)-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 56.583,60-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 14.904,85-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 41.678,75-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak Hazineye İrad Kaydına,
b)-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13) göre hesaplanan 127.967,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
c)-Davacı tarafından yapılan; 269,85-TL Başvuru Harcı, 269,85-TL Peşin/nisbi Harcı, 14.635,00-TL Tamamlama Harcı olmak üzere toplam 15.174,70-TL harcın davalı sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limitleriyle sınırlı olmak üzere davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
d-)Davacı tarafından yapılan; 3.500,00-TL Bilirkişi ücreti, 5.475,00-TL Adli Tıp Kurumu ücreti, 3.619,25-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 12.594,25-TL yargılama giderinin davalı ... sorumluluğu poliçe limitleriyle sınırlı olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
e-)Hazineden karşılanan 3.200,00-TL arabuluculuk masrafının arabuluculuk görüşmelerinin davalı sigorta şirketi yönünden zorunlu olması sebebi ile 3.200,00-TL'nin davalı sigorta şirketinden alınarak Hazineye İrad Kaydına,
2-Davacının, davalılar ... aleyhine ikame ettiği çekici bedeli ve araçtan mahrum kalma tazminatı yönündeki davasının KABULÜ ile,
6.000,00 TL aracın çecici bedeli ve 22.500,00 TL araçtan mahrum kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine
a-)Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 1.946,835-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye İrad kaydına,
b-)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T (Madde -13) göre hesaplanan 28.500,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
c-)Davalı tarafından araçtan mahrum kalma tazminatı yönünden yapılan bir yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
3-Gerekçeli kararın HMK 321/2 maddesi gereğince taraf vekillerine tebliğine,
4-Karar tebliğ giderleri karşılandıktan sonra kalan gider avansının karar kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana iadesine
Dair, davacı vekilinin, davalı vekillerinin yokluğunda verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.18/07/2025
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı