T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2023/718 Esas - 2024/156
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2023/718 Esas
KARAR NO: 2024/156
HAKİM : Temel USTA 220677
KATİP: Merve TOSUN 237854
DAVACI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALILAR : 1- ...
2- ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 20/12/2023
KARAR TARİHİ: 11/03/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 13/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkilinin ticari faaliyeti kapsamında, ... tarihinde ... plakalı otomobil aracı ... isimli kişiye kiraladığını, kaza tespit tutanağına göre "Sürücü ... ... plakalı otomobil aracı ile TEM otoyolunu takiben Düzce il lstikametinden Sakarya ili İstikametine seyri esnasında belirtilen kilometreye geldiğinde duramayarak önunde trafiğin durması sebebiyle durmuş olan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobil aracına kendi aracının sol ön kısımları ile ... plakalı aracın sağ arka kısımlarına carpmis ve ardından ... plakalı otomobil çarpmanin etkisiyle önünde durmuş olan ... plaka sayılı aracın arka kısımlarına, kendi aracının ön kısımlarıyla carpması sonucu üç araçlı maddi hasarlı trafik kazası" meydana geldiğini, kaza Tespit Tutanağına göre; "Kazanın oluşumunda ... plakalı otomobil sürücüsü ...'nin K.T.K da yer alan sürücü asli kusurlarından 84/D ( Arkadan çarpma) kuralını ihlâl ettiği" tespit edildiği belirtildiğini, kaza esnasında ... plakalı otomobilin sürücüsü davalı ... olup, araç ruhsat sahibi ise kaza tarihi itibarıyla, davalı ... olduğunu, trafik kazası esnasında, kaza yapan aracı kullanan şahıs ile aracın sahibinin aynı kişiler olmaması durumunda, aracın sahibi, “kusursuz sorumluluk ilkesi” gereğince hukuken sorumludur. Aracın bir başkasının kontrolündeyken kazaya karışmış olması, araç sahibinin sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağından bahisli açılan davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava ettiği anlaşılmıştır.
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın asliye hukuk mahkemesi görev alanında olduğunu, davacının tacir olmadığını, davayı kabul etmeyerek reddine karar verilmesini talep ve beyan ettiği anlaşılmıştır.
Sakarya Ticaret Sicil Müdürlüğü, Sakarya Esnaf ve Sanatkarlar Odası , Sakarya Ticaret Ve Sanayi Odası Başkanlığı'na müzekkere yazılmış müzekkere cevapları dosya arasına alınmıştır.
Sakarya Vergi Dairesi Başkanlığı Ali Fuat Cebesoy Vergi Dairesi Müdürlüğünün 25.12.2023 tarihli yazısında davacı ...' in 20/07/2022 tarihinden itibaren ... adresinde Sürücüsü ile Birlikte Diğere Özel Araç Kiralama-Otomobillerin ve Hafif Motorlu Kara Taşıtlarının Belirli Bir Mala Tahsis Edilmiş Mağazalarda Perakende Ticareti-Motorlu Hafi Kara Taşıtlarının ve Arabaların Sürücüsüz Olarak Kiralanması ve Leasingi faaliyetlerine devam ettiği ve gerçek usul tabi olduğu, son bildirdiği gelir vergisi matrahının 0,00 TL olduğu, işletme usulünde defter tuttuğu, faaliyetinin VUK'nun 177/1. Maddesinin 1 ve 3. Bendindeki limitlerinin yarısını veya 2. Bentteki limitin tamamını aşmadığı tespit edilmiş olduğu bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Eldeki dava 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 31/07/2012 tarihinden sonra 20.12.2023 tarihinde açılmıştır. Burada öncelikli olarak Asliye Ticaret Mahkemesinin davaya bakmakla görevli olup olmadığının belirlenmesi gerekir.
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunun 4.maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin, tarafların her ikisinin birden ticari işletmesi ile ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nunda veya diğer kanunlarda, o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.
Diğer taraftan, 6102 sayılı TTK'nın 19/2.maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, 6102 sayılı TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar dışında, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.
6335 Sayılı Kanununun 2.maddesi ile değişik 6102 Sayılı TTK'nın 5.maddesi uyarınca, ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, Asliye Ticaret Mahkemeleriyle diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunununda ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 6335 Sayılı kanunla yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı HMK'nın 1.maddesi uyarınca, kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce ve istinaf aşamasında Bölge Adliye Mahkemeleri tarafından re'sen incelenir. Bu kuralın tek istisnası, 6335 Sayılı Kanununun 2.maddesi ile değişik 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/(4).maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre yargı çevresinde ayrı bir Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemelerine açılan ticari davalarda görev kuralına dayanılmamış olması, Asliye Ticaret Mahkemesine görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyecektir. Başka bir anlatımla, yargı çevresinde, Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde bir ticari uyuşmazlığın çözümü için Asliye Hukuk Mahkemesine genel mahkeme sıfatıyla dava açılması halinde mahkemece görevsizlik kararı verilmeksizin işin görülmesi gerekir. Buna karşılık kanun aksi durumu düzenlememiş olduğundan, Asliye Hukuk Mahkemesinin ticari olmayan bir davayı Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla görmüş olması bir usule aykırılık halini oluşturmaktadır.
Somut olayda;
Dosyaya gelen davacıya ait Ali Fuat Cebesoy Vergi Dairesi kayıtlarına göre; davacı ...'in 20/07/2022 tarihinden itibaren ... adresinde Sürücüsü ile Birlikte Diğere Özel Araç Kiralama-Otomobillerin ve Hafif Motorlu Kara Taşıtlarının Belirli Bir Mala Tahsis Edilmiş Mağazalarda Perakende Ticareti-Motorlu Hafi Kara Taşıtlarının ve Arabaların Sürücüsüz Olarak Kiralanması ve Leasingi faaliyetlerine devam ettiği ve gerçek usule tabi olduğu, son bildirdiği gelir vergisi matrahının 0,00 TL olduğu, işletme usulünde defter tuttuğu, faaliyetinin VUK'nun 177/1. Maddesinin 1 ve 3. Bendindeki limitlerinin yarısını veya 2. Bentteki limitin tamamını aşmadığı anlaşılımş, dolayısıyla davacı ...'in tacir olmadığı görülmüştür.
Bu durumda eldeki davada, davacının tacir sıfatına haiz olmadığı, az yukarıda açıklanan ilkeler doğrultusunda, eldeki davanın haksız fiilden kaynaklanan araç mahrumiyet tazminatı istemine istemine ilişkin olduğu, davanın mutlak ticari dava olmadığı gibi davalının tacir olmaması nedeniyle de davanın nisbi ticari dava da olmadığı, bu haliyle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu anlaşılmakla 6100 sayılı HMK’nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, davanın HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği görev dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-Bu karara karşı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak görevsizlik kararının kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten itibaren, karara karşı kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde, dosyanın görevli Sakarya Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
3-Yukarıda belirtilen yasal süre içinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde dosyanın resen ele alınarak verilecek ek kararla davanın açılmamış sayılacağı ve davacının yargılama giderlerini ödemeye mahkûm edileceği hususunun İHTARINA,
4-HMK nun 321/2 maddesi gereğince kararın talep aranmaksızın taraflara tebliğine,
Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize verilecek ya da aynı sürede başka yer asliye ticaret mahkemesi aracılığıyla mahkememize gönderilecek bir dilekçe ile, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere, karar verildi.11/03/2024
Katip ...
E-imza.
Hakim ...
E-imza.