T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2023/739 Esas - 2025/549
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2023/739 Esas
KARAR NO : 2025/549
HAKİM : ...
KATİP : ...
DAVACI : ...
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ...
DAVALI : 1- ...
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ...
Av. ...
DAVALI : 2- ...
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 26/12/2023
KARAR TARİHİ : 04/09/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 02/10/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti
Davacı vekili tarafından mahkememize ibraz edilen dava dilekçesi ile özetle; 18/08/2023 tarihinde ... plakalı araç sürücüsünün davacı ... ait ... plakalı araca arkadan çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davalı ... ... plakalı aracın ZMMS (trafik) poliçesini tanzim eden sigorta şirketi, davalı ... ise ruhsat sahibi olduğunu, ... plakalı araç sürücüsünün davacı ... ait ... plakalı araca arkadan çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, arkadan çarpma asli kusur sayıldığından kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunu, müvekkilin aracında oluşan hasar sebebiyle davalı ... sigorta şirketine başvuruda bulunulduğunu ancak herhangi bir ödeme alınmadığını, araçta değer kaybı oluştuğunu, davacının meydana gelen trafik kazası sonrasında aracını tamirat için servise bıraktığını ve bu nedenle aracından yararlanamadığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları sakla kalmak üzere, HMK 107 uyarınca trafik kazası nedeniyle davacının aracında oluşan şimdilik 100,00-TL değer kaybı bedeli ve 19.000,00-TL hasar bedelini davalılardan müştereken ve müteselsilen, 900,00-TL ikame araç bedelini davalı ... tahsilini, yargılama gideri olarak Sakarya 2. Sulh Hukuk Mahkemesinde açılan 2023/54 Değişik İş delil tespiti dosyasında yapılan 4.183,95-TL masrafında yargılama giderlerinden sayılarak ve vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı Sigorta Şirketi vekili tarafından mahkememize ibraz edilen cevap dilekçesi ile özetle; dava dilekçesinin 02.01.2024 tarihinde tebliğ edildiği, davalının süresinden sonra 31.01.2024 tarihinde cevap dilekçesi sunduğu, davalının cevap dilekçesini süresinde sunmadığı anlaşılmış, davalı Sigorta şirketi davacının ileri sürmüş olduğu bütün hususları inkar etmiş sayılmıştır.
Davalı ... cevap dilekçesi vermemiş ve davacının ileri sürmüş olduğu bütün hususları inkar etmiş sayılımştır.
II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar
Dava; trafik kazası nedeniyle açılan değer kaybı, hasar bedeli ve araç mahrumiyet bedeline ilişkin maddi tazminat davasıdır.
Taraflar arasındaki anlaşmazlık; Davaya konu 18.08.2023 tarihinde meydana gelen trafik kazasında tarafların kusur oranlarının ne kadar olduğu, davacıya ait ... plakalı araçta kaza nedeniyle hasar ve değer kaybı oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise değer kaybı ve hasar bedeli miktarının ne kadar olduğu, davacının ikame araç bedeli talep edip edemeyeceği, edebilecek ise miktarının ne kadar olduğu hususlarındadır.
III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller:
Mahkememizce Davalı Sigorta şirketinden ... plakalı araca ait ZMMS poliçeleriyle hasar dosyası istenilmiş bir sureti dosyamız arasına alınmış, ayrıca meydana gelen kaza nedeniyle davacının 2918 sayılı kanunun 97. maddesi gereği dava tarihinden önce sigorta kuruluna yazılı başvuruda bulunup bulunmadığı bulunmuş ise başvuru tarihi ve sigorta şirketi tarafından başvuruya cevap verilip verilmediğinin ve davacıya bir ödeme yapılıp yapılmadığının, yapılmış ise ödeme belgesinin mahkememize gönderilmesi hususlarında müzekkere yazılmış ve müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine ... plaka sayılı aracın ilk tescilinden itibaren hasar sorgulaması yapılarak, varsa hasara ilişkin tüm belgelerin bir suretinin mahkememize gönderilmesi için müzekkere yazılmış ve müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
Mahkememizce Sakarya Cumhuriyet Başsavcılığı'ndan dava konusu trafik kazasına ilişkin soruşturma dosyasının bulunup bulunmadığının tespiti ile varsa soruşturma dosyanın tümünün UYAP üzerinden mahkememize gönderilmesi için müzekkere yazılmış ve müzekkere cevabı dosyamız arasına celp edilmiştir.
Mahkememizce ... davacıya ait ... plaka sayılı aracın 18/08/2023 tarihindeki ikinci el kazasız emsal araç fiyatlarını ve dava konusu aracın kazalı haline benzer kazalı emsal araç fiyatlarını gösterir kayıtlarının mahkememize gönderilmesi için müzekkere yazılmış ve müzekkere cevabı dosyamız arasına alınmıştır.
Sakarya Sulh Hukuk Mahkemesinin 2023/54 Değişik İş sayılı dosyanın tümünün UYAP üzerinden mahkememize gönderilmesi için müzekkere yazılmış ve müzekkere cevabı dosyamız arasına celp edilmiştir.
Makine Mühendisi Bilirkişisi ... 02/10/2024 tarihli bilirkişi raporunda; "...Kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü'nün olayda ASLİ (%100) oranda kusurlu olduğu, Kazanın meydana gelmesinde ... araç Sürücü ... herhangi kusur ve kabahatinin OLMADIĞI, ... plakalı araçta kaza sonrasında meydana gelen hasarın giderilmesi için gerekli olan yedek parça ve işçilik bedelinin 100.200,00 TL (Yüz Bin İki Yüz Lira) olduğu, ... plakalı aracın yapmış olduğu daha önceki kazalar nedeniyle, dava konusu kaza sonrasında değişen/onarılan ve boyanan aksamlar açısından herhangi bir Değer Kaybının meydana gelmediği, ... plakalı araçtan mahrum kalma tazminatı 10.000,00 TL (On Bin lira) olarak,..." belirtilmiştir.
Anılı rapor ile delil tespit dosyasında aldırılan rapor arasında, hasar bedeline ilişkin çelişki oluştuğu, çelişkinin giderilmesi için de dosya, ATK Trafik İhtisas Dairesine gönderilmiştir.
ATK Trafik İhtisas Dairesinden aldırılan 16/04/2025 tarihli raporda; "...Davaya konu ... plaka sayılı otomobilde meydana gelen toplam hasar miktarı 100.200,00-TL'dir. Bu raporda belirtilen hasar miktarı, kaza sonrası oluşan hasar kalemlerine, oluş şekline ve alınan darbelere uygundur. ..." şeklinde rapor düzenlenmiştir.
Davacı vekilinin davasını sunduğu talep arttırım dilekçesi ile belirli hale getirdiği, talep arttırım dilekçesinin davalılara tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar
TBK'nun 49/1. Maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
TBK'nun 50/1. Maddesi "Zarar gören zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır."
TBK'nun 61. Maddesi "Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır."
TBK'nun 162. Maddesi "Birden çok borçludan her biri, alacaklıya karşı borcun tamamından sorumlu olmayı kabul ettiğini bildirirse, müteselsil borçluluk doğar." düzenlemesine yer verilmiştir.
2918 sayılı KTK 85/1 maddesi; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar."
2918 sayılı KTK 91/1 maddesi; "İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur." düzenlemesine yer verilmiştir.
TTK'nun 1459 maddesi "Sigortacı, sigortalının uğradığı zararı tazmin eder." düzenlemesine,
TTK'nun 1461 maddesi "Sigortacının sorumluluğu sigorta bedeli ile sınırlıdır. Sigorta bedeli, rizikonun gerçekleştiği andaki sigortalı menfaatin değerini aşsa bile, sigortacı uğranılan zarardan fazlasını ödemez." düzenlemesine yer verilmiştir.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2022/4539 E. Ve 2023/9658 K. sayılı ilamında,"...2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (2918 sayılı Kanun) 85 inci maddesi kapsamında araç mahrumiyet bedelinden davalının sorumlu olmadığı..." belirtilmiştir.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2022/17118 E. Ve 2024/13570 K. sayılı ilamında,".... Bilirkişi raporunda kaza ile hasarın uyumlu olup olmadığının değerlendirilmemiş olduğu görülmekle; davalının savunması, ekspertiz raporları ile dosya içerisindeki bilgi ve belgeler de değerlendirilmek suretiyle davaya konu kaza ile davacının aracında meydana geldiği iddia olunan hasarın uyumlu olup olmadığının tespiti için alanında uzman bilirkişiden rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi..." belirtilmiştir.
Yargıtay 4. Hukuk dairesi'nin 02/07/2009 Tarih 2008/13493 Esas ve 2009/8889 Karar sayılı ilamında, "...Dava konusu trafik kazası birden fazla davalının kusurlu eylemi nedeniyle gerçekleşmiş olup sorumlulardan her biri teselsül hükümleri gereğince zararın tamamından sorumludurlar..." şeklinde belirtilmiştir.
Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi 2024/644 E. Ve 2025/1084 K. Sayılı ilamında, "... önceki kazalar nedeniyle onarılmış bölgelerde oluşan yeni hasar nedeniyle aynı parçaların yeniden onarılması sonucunda değer düşüklüğü oluşmayacağı için Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla..." şeklinde belirtilmiştir.
Trafik kazasından kaynaklanan zararlar, araç hasarı ya da değer kaybı gibi doğrudan zararlar veya araç mahrumiyetinden kaynaklanan dolaylı zararlar olabilir. Kaza sebebiyle ortaya çıktığını ispat koşulu ile her türlü dolaylı zararın haksız fiil sorumlusundan istenebileceğinde şüphe etmemek gerekir.
V-) Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepler
Tüm bu açıklanan nedenlerle ve dosya kapsamına göre:8.08.2023 tarihinde sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı ticari aracıyla seyrettiği sırada, ... ait ... plakalı aracın arkadan çarpması ile maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmesi sonucu davacıya ait dava konusu aracın hasarlanması sebebi ile eldeki davanın açıldığı, davacının zararına ilişkin talebinin usulünce alınmış 02/10/2024 tarihli bilirkişi raporu ile davaya konu trafik kazasında ... plakalı araç sürücüsü'nün olayda ASLİ (%100) oranda kusurlu olduğu, dava konusu araçta kaza sonrasında meydana gelen hasarın giderilmesi için gerekli olan yedek parça ve işçilik bedelinin 100.200,00 TL olduğu, 16/04/2025 tarihli ATK Trafik İhtisas Dairesinden alınan raporda da bu hususun teyit edildiği, araçtan mahrum kalma tazminatının 10.000,00.-TL olduğunun tespit edildiği; dolayısıyla da araçta meydana gelen gerçek zararın 100.200,00.-TL ve Araçtan mahrum kalma tazminatının 10.000,00.-TL olduğu; uyuşmazlık, haksız eylemden kaynaklandığından, haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren temerrüde düşmüş sayıldığından davalı işletenlerin ve sürücülerin kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte, davalı sigorta şirketlerinin ise 2918 Sayılı KTK.'nun 99/1. ve ZMSS Genel Şartları'nın B.2.b. maddesi uyarınca, tazminatı ödeme yükümlülüğü kendisine riziko ihbarı yapıldıktan itibaren 8 işgünü sonunda temerrüde düşmüş sayıldığından; Somut olayda, davalı sigorta şirketine dava tarihi itibari ile yazılı başvuru zorunluluğu bulunduğu, davacı tarafça yapılan yazılı başvuru tarihinin 01/09/2023 tarihi olduğu, dolayısıyla da davalı sigorta şirketlerinin temerrüd tarihinin 14/09/2023 tarihi olduğu; davaya konu araç, kullanım amacı ticari araç olduğundan ticari faiz uygulanması gerektiği ve sigortalı aracın sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu, dolayısıyla da oluşan hasar bedelinden zararından teselsül hükümleri gereğince her bir davalıların (sigorta şirketi poliçe limitleri oranında) sorumlu olacağından bu yöndeki talebin kabulüne; Araçtan mahrum kalma tazminatından ise davalı işletennin sorumlu olacağından bu yöndeki talebin kabulüne karar verilmiştir.
02/10/2024 tarihli bilirkişi raporu ile de sabit olduğu üzere, davacının değer kaybına ilişkin zararının, aracın yapmış olduğu daha önceki kazalar nedeniyle, dava konusu kaza sonrasında değişen/onarılan ve boyanan aksamlar açısından herhangi bir Değer Kaybının meydana gelmediğiden bu yöndeki talebin reddi karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurmak yoluna gidilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davalılar aleyhin ikame ettiği hasar bedeli yönündeki davasının KABULÜ ile,
100.200,00.-TL hasar bedeli tazminatının, davalı sigorta şirketlerinin sorumluluğu poliçe limitleriyle sınırlı olmak üzere, davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 14/09/2023 tarihinden davalı ... yönünden kaza tarihi olan 18/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
Hasar bedeli yönünden;
a-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 6.844,66-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 615,40-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 6.229,26-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
b-Davacı tarafından yapılan; 3500,00-TL Bilirkişi ücreti, 3250-TL ATK ücreti, 1.874,5-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar ile 1.386,70-TL hasar bedeli yönünden ıslah harcı olmak üzere toplam 10.174,50-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
c-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
d-Hazineden karşılanan 3.120,00.-TL arabuluculuk masrafının arabuluculuk görüşmelerinin davalı sigorta şirketi yönünden zorunlu olması sebebi ile davalı sigorta şirketinden alınarak Hazineye İrat Kaydına,
2-Davacının, davalı ... aleyhine ikame ettiği araçtan mahrum kalma tazminatı yönündeki davasının KABULÜ ile,
10.000,00.-TL araçtan mahrum kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte adı geçen davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Araçtan mahrum kalma tazminatı talebi yönünden;
a-İşbu talep yönünden alınması gereken 615,60-TL peşin harcının davalı ... alınarak Hazineye irat kaydına,
b-Davacı tarafça araçtan mahrum kalma bedeli yönünden yatırılan 155,40-TL ıslah harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
c-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 10.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
d-Davacı tarafından araçtan mahrum kalma talebi yönünden yapılan bir yargılama gideri olmadığından ve yargılama giderlerinin hasar bedeli yönünden hesaplama yapıldığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
3-Davacının davalılar aleyhine ikame ettiği değer kaybı yönündeki davasının REDDİNE,
Değer kaybı talebi yönünden;
a-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL eksik harcın davacıdan alınarak Hazineye irad kaydına,
b-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 100,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı sigorta şirketine verilmesine,
c-Davacı tarafından değer kaybı yönünden yapılan bir yargılama gideri olmadığından ve yargılama giderlerinin hasar bedeli yönünden hesaplama yapıldığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
4-Gerekçeli kararın HMK 321/2 maddesi gereğince taraf vekillerine tebliğine,
5-Karar tebliğ giderleri karşılandıktan sonra kalan gider avansının karar kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı ... ve ... vekilinin (e-duruşma) yüzünde, diğer davalı tarafın yokluğunda verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 04/09/2025
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı