T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/100 Esas - 2024/709
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/100 Esas
KARAR NO : 2024/709
HAKİM : ...
KATİP : ...
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : 1- ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : 2- ...
3- ...
DAVA İHBAR OLUNAN : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 19/02/2024
KARAR TARİHİ : 10/12/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 10/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket adına kayıtlı ... plaka sayılı araç, 20.07.2023 tarihinde seyir halinde iken ... sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı aracın ani ve hatalı şerit değiştirmesi sonucu hasara uğradığını, davalı sigorta şirketine 27.09.2023 tarihinde başvuru yapılmış ancak davalı sigorta şirketi tarafından süresinde olumlu ya da olumsuz herhangi bir cevap verilmediğini, bu defa davalı sigorta şirketini kapsam şekilde her üç davalı aleyhine dava şartı kapsamında arabuluculuk sürecine başlandığını, bu nedenle açılan Sakarya Arabuluculuk Bürosu 2023/144725 numaralı dosyasında yapılan görüşmeler de olumsuz sonuçlandığından dosya anlaşmama şeklinde kapandığını, ancak devam eden süreçte dava açılmadan önce davalı sigorta şirketi tarafından müvekkile ödenmek üzere banka hesabına toplam 82.197,00 TL değer kaybı bedeli gönderildiğini, dolayısıyla yapılacak hesaplamada sigorta şirketinin sigorta limiti üzeriden sorumlu olacağı ve ayrıca yaptığı ödemenin dikkate alınması gerektiğini, bu nedenlerle trafik kazası nedeniyle şimdilik 500,00 TL değer kaybının sigorta şirketi yönünden limitle sınırlı olmak üzere hak doğum tarihinden itibaren işleyecek faiziyle birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili yönünde davanın kabulü ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Kazaya karışan ve davalı şirketçe sigorta edilen ... plakalı araç, müvekkil şirket nezdinde 04.07.2023 tanzim tarihli, 05.07.2023 - 05.07.2024 tarihleri arasında geçerli, ... numaralı poliçe ile ZMMS kapsamında sigortalı olduğunu, Söz konusu poliçede teminat bedeli 120.000 TL'dir. davalı şirket poliçe limitini aşan bedelden sorumlu olmadığını, Açılan hasar dosyası kapsamında: 82.197,00-TL değer kaybı ödemesi, davacı vekilin hesabına 19.02.2024 tarihinde yapıldığını, değer kaybı hesaplanırken aracın daha önce değer kaybına yol açacak kazalara karışıp karışmadığının, araçta daha önceki tarihli kazalara ilişkin parça değişimi/hasar onarımı yapılıp yapılmadığının, değişim varsa değişimlerin hangi kalitede yapıldığının, işbu kazaya ilişkin kısımlarda daha önce hasar görülüp görülmediğinin, değer kaybı talebinin teminat dışı kaldığı hallerin mevcut olup olmadığının araştırılması gerektiğini, İşbu dava belirsiz alacak olarak açılamayacağından davanın usulden reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Mustafa Değirmenci cevap dilekçesinde özetle; Sakarya İl sınırları içerisinde E-80 otobanında 20/07/2023 tarihinde maliki olduğum ... plakalı araç kardeşi ...'nin sevk ve idaresinde olduğunu,, davacı ... Adına kayıtlı olan ... plakalı araç Yasin Kahraman'ın sevk ve idaresinde oldunuğu, kardeşi ... orta şeritte seyir halinde iken sağ şeritteki tırın ani bir şekilde aracın üzerine gelmesi sebebiyle sinyal vererek ve takip mesafesi gözetilerek sol şeride geçiş yaptığı sırada aracın arkasından gelen ... plakalı araç kontrolsüz bir şekilde takip mesafesine uymadan ... plakalı araca arkadan çarptığını, söz konusu sigortalara başvurmaksızın açılan davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ...'nin cevap dilekçesi sunmadığı ve münkir sayıldığı anlaşıldı.
Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde;
Dava, trafik kazasından kaynaklı değer kaybı bedelinin tahsili yönündedir.
Taraflar arasındaki anlaşmazlık: 20.07.2023 tarihinde meydana gelen kazada kazaya karışan araçların kusur oranlarının ne olduğu, ... plakalı araçta değer kaybının olup olmadığı, var ise davacının davalılardan talep edip edemeyeceği hususundadır.
Davaya konu kaza; 20.07.2023 tarihinde Sakarya ili, ... ilçesi, Tem Otoyolu üzerinde maliki davalı ... olan davalı ...'nin sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın önüne aniden tır çıkması nedeniyle sol şeride geçmesi ve bu araca maliki davacı olan dava dışı ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın arkadan çarpması şeklinde gerçekleştiği tespit edildi.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85. maddesinde araç işletenin sorumluluğu, 90 ve devamı maddelerde ise zorunlu trafik sigortacısının sorumluluğu düzenlenmiştir. Buna göre bir motorlu taşıtın işletilmesinden dolayı ortaya çıkacak zararlardan dolayı işleten aynı zamanda sürücü değil ise sürücü ile birlikte müteselsil sorumlulukları bulunmaktadır. Sigorta şirketinin sorumluluğu ise kazadan dolayı poliçe ve teminat miktarı bakımından muteberdir.
Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 Tarih, Esas 2019/40, Karar 2020/40 Sayılı Kararı ile; a) Karayolları Trafik Kanun’un 90. Maddesinin Birinci Cümlesinin “...bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir.” Bölümünde Yer Alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” İbaresi ile İkinci Cümlesinde Yer Alan “...ve genel şartlarda...” İbaresinin Anayasaya aykırı olduğundan oy çokluğu ile iptallerine karar vermiştir. Anayasa Mahkemesi'nin bu maddelerdeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu değer kaybı tazminatı öncelikle Karayolları Trafik Kanununun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanununun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenecektir. Bu kanunlarda açıkça düzenlenmiş hususlarda genel şartlar ile kanunun kapsamını daraltan yada genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartlar TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarıldığı için, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile genel şartların hükümleri uygulanacaktır. Anayasa mahkemesinin iptal kararı derdest olan eldeki davada da uygulanması gerekmektedir. Bu durumda; değer kaybının ZMMS Genel Şartlarına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir. (Sakarya BAM 3. HD 2021/1231 esas- 2022/757 karar,benzer yönde Yargıtay 17. HD'nin 2016/16876 E - 2017/12161 K sayılı, 27/12/2017 tarihli ve 2015/5301 E - 2017/11098 K sayılı, 28/11/2017 tarihli, YARGITAY 17. Hukuk Dairesi 2016/17525 esas- 2017/9448 kararları). Haksız fiil sorumluluğu içerisinde yer alan değer kaybı zararları tarafların kusur oranlarına göre belirlenecek olup makine mühendisi bilirkişi tarafından kusur oranının ve zarar miktarının doğru bir şekilde tespiti gerekir.
Mahkememizin 02.07.2024 tarihli celsesi 9 numaralı ara kararında "... talep ve savunmalar dikkate alınarak rapor sunmalarının istenmesine, ayrıca tarafların kusur oranlarının belirlenmesi, davaya konu ... plakalı aracın 20.07.2023 tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre ikinci el rayiç değerinin ne olduğu, rayiç değer belirlenirken aracın yaşı, modeli, özellikleri, hasar miktarı ve hasar gören kısımların özelliğinin dikkate alınmasına, Yargıtay içtihatları da dikkate alınarak aracın kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre 2. El rayiç değeri ile aracın yaşı, modeli, özellikleri, hasar miktarı ve hasar gören kısımların özelliği dikkate alınarak kazadan sonraki tamir edilmiş halinin rayiç değerinin tespit edilerek bu iki değer arasındaki farkın değer kaybı olduğu değerlendirilerek rapor tanzimin istenmesine, davacının talep edebileceği değer farkı miktarın ne olduğu, yapılan ödemenin mahsup edilmesi, hesabın denetlemeye açık şekilde yazılması hususlarının rapor sunulması..." şeklindeki ara karar ile dosya bilirkişiye tevdi edilmiştir.
Bilirkişi ... 22/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "... plakalı plakalı araç sürücü ...'nın olayın meydana gelmesinde %100 (yüzde yüz) kusurlu olduğu, ... plakalı araç sürücü ...'ın kazanın oluşumunda herhangi bir kusur ve kabahatinin olmadığı, ... plakalı araçta kaza sonrasında meydana gelen hasarın giderilmesi için gerekli olan işçilik bedelinin 164.174.88 TL (Yüz ALtmış Dört Bin Yüz Yetmiş Dört Lira Seksen Sekiz kurul ) olduğu, ...plakalı aracın kaza tarihi itibarıyla takdir edilen Değer Kaybının 148.000,00 TL (Yüz Kırk Sekiz Bin Lira) olduğu, ... plakalı araçta kaza sonrasında meydana gelen Değer Kaybı yönünden 65.803,00 TL (Altmış Beş Bin Sekiz Yüz Üç Lira) eksik ödeme yapıldığı" şeklinde mütalaada bulunulmuştur.
Davacı vekilinin ıslah dilekçesi sunduğu, bu hususta gerekli harçları yatırdığı, ıslah dilekçesinin davalılara tebliğ edildiği anlaşıldı.
Tarafların iddia ve savunmaları ile temin edilen deliller kapsamında yürütülen yargılama neticesinde; 20.07.2023 tarihinde meydana gelen kazada ... plakalı aracın önüne aniden tır çıkması nedeniyle sol şeritten gelen araçları kontrol etmeden dikkatsiz ve kontrolsüz bir şekilde şerit değiştirdiği, bu hareket neticesinde kazanın meydana geldiği, meydana gelen kazada ... plakalı araç sürücüsünün KTK'nın 56/a-1 maddesinde düzenlenen şerit değiştirme kuralını ihlal ettiği tespit edilmekle %100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı aracın kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı, kazanın etkisiyle davacının aracında ortaya çıkan zarardan dolayı KTK'nın 85 ve 90. maddelerine göre aracı işleten, sürücü ve sigorta şirketinin müteselsil sorumluluklarının bulunduğu anlaşılmıştır.
Kaza nedeniyle ... plakalı aracın sağ ve sol ön çamurlukları, motor kaputu, ön tampon ve ön panellerin hasar aldığı, bilirkişi hesaplamalarına göre davacının aracının hasarsız piyasa rayiç bedelinin 1.850.000,00 TL, kaza sonrası onarılmış piyasa rayiç bedelinin 1.702.000,00 TL olduğu, değer kaybı tutarının 148.000,00 TL olduğu, davacıya değer kaybı olarak ödenen 82.197,00 TL ödendiği, bu tutarın mahsubu ile ödenmemiş değer kaybı bedelinin 65.803,00 TL olduğu, yapılan hesaplamaların usul ve yasaya uygun olarak yapıldığı, rapora itibar edilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Ödenmemiş 65.803,00 TL değer kaybı tutarına ilişkin maddi zararın müteselsil sorumlulardan herhangi biri tarafından tamamen karşılandığına ilişkin dosyada belge ve beyan bulunmadığı anlaşılmış olup ,sigortalı aracın sürücüsünün tam kusuru nedeniyle ortaya çıkan değer kaybı zararı bedelinden ibaret maddi tazminat talebinden davalıların sorumlu olduğu anlaşılmıştır. Ancak davalı sigorta şirketinin yaptığı ödeme mahsup edilerek poliçeden kaynaklı olarak 37.803,00 TL miktarınca sorumluluğunun kaldığı tespit edilmiştir.
Davacı taraf dava dilekçesinde değer kaybı tazminatını hak doğum tarihinden itibaren faiz işletilmesini talep etmiş olup, sigorta şirrketi yönünden temerrüt, diğer davalılar yönünden ise kaza tarihinden itibaren faiz işletilmiştir.
Sigorta şirketi açısından temerrüt tarihinin 2918 sayılı KTK 99 maddesi gereğince başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan tutarları hak sahibine ödemek zorunda oldukları, davacının davalı sigorta şirketine 27.09.2023 tarihinde başvurduğu, 8 iş gününün sonunda 07.10.2023 tarihi itibariyle temerrütün oluştuğundan davalı sigorta şirketi yönünden 06.07.2022 tarihinden, diğer davalı ... yönünden ise 6098 sayılı yasanın 117.maddesi gereği haksız fiil tarihi olan 20.07.2023 tarihinden itibaren faiz işletilmiştir.
Yine dava dilekçesinde değer kaybı tazminatını "işleyecek faiziyle" ile birlikte davalıdan tahsili istenmiş olup faiz türü belirtilmemiştir. Bu nedenle davacının yasal faiz talebinde bulunduğunun kabulü gerekmiştir. Her ne kadar bedel artırım dilekçesinde ticari faiz talebinde bulunmuş olsa da bedel artırım veya ıslah ile faiz türünün değiştirilemeyeceği hususu hükümde dikkate alınmıştır. (Emsal Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2023/6597 Esas, 2024/448 Karar, 18.01.2024 tarihli ilamı)
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile,
-65.803,00 TL değer kaybı tazminatının, davalı sigorta şirketi yönünden poliçedeki bakiye limit dikkate alınarak 37.803,00 TL ile sınırlı olmak üzere, davalılardan müştereken ve müteselsen alınarak davacıya ödenmesine, hükmolunan alacağa davalılar ... ve ... yönünden kazanın meydana geldiği tarih olan 20.07.2023 tarihinden itibaren, diğer davalı ... yönünden temerrüt tarihi olan 07.10.2023 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,
2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 4.495,00-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 1.543,60-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 2.951,40-TL harcın müştereken ve müteselsen alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin müştereken ve müteselsen alınarak alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 427,60-TL Peşin/nisbi Harcı, 1.116,00-TL Tamamlama Harcı, 4.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 1.659,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 7.630,20TL'nin müştereken ve müteselsen alınarak davacıya verilmesine,
5-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra talep eden tarafa iadesine,
6-Zorunlu arabuluculuk görüşmesinin sigorta şirketi açısından dava şartı olduğu, diğer davalılar bakımından zorunlu olmadığı gözetilerek; arabulucuk nedeniyle Hazine tarafından karşılanan 3600-TL'nin davalı ...'den alınarak hazineye irad kaydına,
Dair, davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzünde, davalı ...vekilinin yokluğunda verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verildi.
10/12/2024
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı
TASHİH ŞERHİ
Hükmün kanun yolu gösterildiği "Dair, davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin yüzünde, davalı ... vekilinin yokluğunda verilen kararın," şeklindeki yerinde "davalı ... vekilinin yokluğunda verilen kararın " kısmının sehven yazıldığı anlaşılmakla bu kısmın iptali ile bu yere "davalı ... ve davalı ...'nin yokluğunda verilen kararın,..." ibaresinin eklenmesine ve hükmün tashihine karar verilmiştir.
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı