T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/108 Esas - 2025/523
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/108 Esas
KARAR NO : 2025/523
HAKİM : ...
KATİP : ...
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALILAR : ...
...
VEKİLİ : Av. ...
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 21/02/2024
KARAR TARİHİ : 18/07/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 21/07/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti
Davacı vekili tarafından mahkememize ibraz edilen dava dilekçesi ile özetle; müvekkile ait ... plakalı araç ile davalı sigorta şirketinin sigortalısına ait ... plakalı aracın 05/09/2023 tarihinde trafik kazasına karıştıklarını, olay neticesinde trafik kazası tespit tutanağı tutulduğunu, bu tutanak doğrultusunda tanzim edilen kusur raporuna göre davalı araç sürücüsünün tam ve asli kusurlu olarak tespit edildiğini, kaza sonrasında müvekkile ait araca ekspertiz işlemi uygulanması neticesinde ekspertiz raporu oluşturulduğunu, rapora ve aracın genel durumuna göre araç hakkında sigorta şirketince yasaya ve usule aykırı olarak sadece pert işlemlerinin uygulanmasına karar verildiğini, ancak müvekkilinin aracının pert olmasına muvafakati bulunmadığını, müvekkilin aracını onarıp kullanmaya devam etmek istediğini, gelinen süreçte aracın hasar onarımının müvekkil tarafından yaptırıldığını belirterek müvekkile ait ... plakalı araçta, ... plakalı araç sürücüsü ... tam kusurlu hareketi ile sebep olduğu kazadan kaynaklanan hasar ve değer kaybı tazminatını kapsayan maddi tazminat tutarının davalı araç sürücüsü ve araç işleteni yönünden olay tarihinden itibaren; sigorta şirketi yönünden sigorta limitleri aşılmamak üzere temerrüt tarihinden işletilecek avans faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte ortaklaşa ve zincirleme davalılardan tahsiline, araç mahrumiyet bedelini kapsayan maddi tazminat tutarının olay tarihinden itibaren işletilecek avans faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte araç sürücüsü ve araç işleteninden tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.
Davalı ... ve ... vekili tarafından mahkememize ibraz edilen cevap dilekçesi ile özetle; kaza yerinde keşif yapılarak mahkemece bir kusur raporu alınması gerektiğini, her ne kadar davacı aracını tamir ettirmişse de aracın pert kaydı olması, yani ağır hasarlı olması nedeniyle davacının değer kaybı talebinde bulunmasının yerleşik Yargıtay uygulamasına göre mümkün olmadığını, davacı tarafın aracının hasar onarımı için toplam 96.088,25-TL masraf yaptığını iddia ederek bu masrafların tahsilini talep ettiğini, davacı davasını müvekkillere ve ... yöneltmişse de dava konusu aracın kaskosunun olup olmadığı, yapılan işlemler için kasko firmasından bir ödeme alıp almadığı hususunun dava dilekçesinin içeriğinden anlaşılamadığını, bu nedenle öncelikle davacının aracının kaskosunun bulunup bulunmadığı, şayet var ise kasko firmasından ödeme alıp almadığının araştırılmasını talep ettiklerini, davacının dilekçesinde belirttiği gibi diğer davalı olan sigorta şirketi dava konusu araca pert işlemlerinin uygulanmasını teklif ettiği halde davacının bunu kabul etmediğini ve aracını tamir ettirmeyi tercih ettiğini, bu halde araç hasar kaybı yönünden bir ödeme yapılacaksa dahi bu ödemeyi yapması gerekenin diğer davalı olan sigorta şirketi olduğunu, zira kabul anlamına gelmemekle birlikte kazaya sebebiyet veren aracın zorunlu mali mesuliyet poliçesi ile sigorta şirketine sorumluluk yüklendiğini, kazanın olduğu tarihte ... plakalı aracın sigortası bulunduğundan diğer davalı ... Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesinin celbini talep ettiklerini, aracın serviste kaldığı iddia edilen sürenin makul süreyi aşan bir tamirat süresi olduğunu, iddia edilen tamirat süresinin makul olup olmadığı araştırılması ve bir zarar hesaplaması yapılacaksa dahi buna göre yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... vekili tarafından mahkememize ibraz edilen cevap dilekçesi ile özetle; uyuşmazlığın belirsiz alacak olarak ikame edilmesinde hukuki yarar bulunmadığını, müvekkil şirket sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve teminat limitleri dâhilinde tazminattan sorumlu olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.
II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar
Dava; trafik kazası nedeniyle açılan değer kaybı, hasar bedeli ve araç mahrumiyet bedeline ilişkin maddi tazminat davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık; 05/09/2023 tarihinde meydana gelen davaya konu kazada tarafların kusur oranlarının ne olduğu, davacıya ait ... plakalı araçta kaza nedeniyle hasar oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise aracın pert olup olmadığı, tamirinin ekonomik olup olmadığı, araçta oluşan hasar bedeli miktarının ne kadar olduğu, davacıya ait ... plakalı araçta değer kaybı oluşup oluşmadığı oluşmuş ise miktarının ne kadar olduğu, davacının araç mahrumiyet bedeli talep edip edemeyeceği, talep edebilecekse miktarının ne kadar olduğu hususlarındadır.
III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi Müdürlüğü, davalı ... ve davaya konu aracın tamiratına ilişkin ilgili servislerden istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir.
Makine Mühendisi Bilirkişisi ... 26/10/2024 tarihli bilirkişi kök raporunda; "...Kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü ... olayın meydana gelmesinde “ASLİ” (%100 oranda) kusurlu olduğu, Kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürcüsü ... olayın herhangi kusur ve kabahatinin olmadığı, ... plakalı araçta kaza sonrasında meydana gelen hasarın giderilmesi için gerekli olan yedek parça ve işçilik bedelinin (KDV dahil) 99.853,25 TL (Doksan Dokuz Bin Sekiz Yüz Elli Üç Lira Yirmi Beş Kuruş) olduğu, ... plakalı araçta kaza sonrası takdir edilen piyasa rayiç değerinin 200.000,00 TL (İki Yüz Bin Lira) olduğu, ... plakalı aracın SOVTAJ (Hurda) değerinin 110.999,00 TL (Yüz On Bin Dokuz Yüz Doksan Dokuz Lira) olduğu 54 YE 387 plakalı araçtan kaza nedeniyle meydana gelen gerçek zararın 89.001,00 TL (Seksen Dokuz Bin Bir Lira) olduğu,..." belirtilmiştir.
Makine Mühendisi Bilirkişisi ... 24/12/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda; "...Aracın onarımı süresince davacının araçtan mahrum kalacağı bu nedenle emsal araç kiralama süresinin (mahrumiyet süresinin) 20 iş günü olarak alınmasının uygun olacağı görüşündeyim. Araç kiralama firmalarına ait web sitelerinde yapılan araştırmalara göre; kaza tarihinde dava konusu araca benzer nitelik ve özelliklere sahip emsal araçların günlük kira bedellerinin ise 350,00 TL (Üç Yüz Lira) olduğu tespit edilmiştir. Buna göre araçtan mahrum kalma tazminatı; 20*350,00=7.000,00 TL (Yedi Bin lira) olarak hesaplandığını; Hususi olarak kullanılan dava konusuu aracın 20 iş gününde ortalama 1 depo (40 litre) yakıt tükettiği ve https://www.aytemiz.com.tr/akaryakit-fiyatlari/arsiv-fiyat-listesi web sitesinden 05/09/2023 tarihinde benzin satış fiyatının 20,01 TL olduğuna göre; 40*21,01=800,40 TL (Sekiz Yüz Lira) olarak yakıt tüketim bedeli hesaplandığını; buna göre 7000-800=6.200,00 TL (Altı Bin İki Yüz Lira) net araçtan mahrum kalma bedeli olduğu..." belirtilmiştir.
Davacı vekilinin davasını sunduğu talep arttırım dilekçesi ile belirli hale getirdiği, talep arttırım dilekçesinin davalılara tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar
TBK'nun 49/1. Maddesi "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
TBK'nun 50/1. Maddesi "Zarar gören zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır."
TBK'nun 61. Maddesi "Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır."
TBK'nun 162. Maddesi "Birden çok borçludan her biri, alacaklıya karşı borcun tamamından sorumlu olmayı kabul ettiğini bildirirse, müteselsil borçluluk doğar." düzenlemesine yer verilmiştir.
2918 sayılı KTK 85/1 maddesi; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar." düzenlemesine yer verilmiştir.
TTK'nun 1459 maddesi "Sigortacı, sigortalının uğradığı zararı tazmin eder." düzenlemesine,
TTK'nun 1461 maddesi "Sigortacının sorumluluğu sigorta bedeli ile sınırlıdır. Sigorta bedeli, rizikonun gerçekleştiği andaki sigortalı menfaatin değerini aşsa bile, sigortacı uğranılan zarardan fazlasını ödemez." düzenlemesine yer verilmiştir.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2022/4539 E. Ve 2023/9658 K. sayılı ilamında,"...2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (2918 sayılı Kanun) 85 inci maddesi kapsamında araç mahrumiyet bedelinden davalının sorumlu olmadığı..." belirtilmiştir.
Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2023/5791 E. Ve 2024/3609 K. sayılı ilamında,"... piyasa koşullarına göre kazadan önceki ikinci el piyasa rayiç bedelinin ve kazadan sonraki hurda (sovtaj) değerinin belirlendiği, belirlenen rayiç değerden de aracın hurda bedeli indirilmek suretiyle davacının gerçek zararı tespit edilerek sonucuna göre karar verilmesinin..." belirtilmiştir.
Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 23/11/2022 tarih ve 2022/90 Esas 2022/1608 Karar sayılı ilamında "...Dosya kapsamına göre, hükme esas alınan ek ve kök bilirkişi raporunda tespit dosyasındaki belgelere göre aracın tamirinin ekonomik olmadığı, aracın pert/total kabul edilmesi gerektiği belirtildiğinden aracın kaza sonucu pert olduğu anlaşılmıştır. Aracın pertinin uygun görülmesi halinde de, aracın olay tarihindeki 2.el piyasa rayiç değeri ile olay tarihindeki hasarlı değeri (sovtaj değeri) tespit edilip, piyasa değerinden, sovtaj değeri mahsup edilerek bulunan zararın davalı taraftan tazminine karar verilmesi Yargıtay kararlarına uygun olduğundan yine pert/ total halinde değer kaybı oluşmayacağından davacı vekilinin bu hususlara ilişkin istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir..." denilmiştir.
Trafik kazasından kaynaklanan zararlar, araç hasarı ya da değer kaybı gibi doğrudan zararlar veya araç mahrumiyetinden kaynaklanan dolaylı zararlar olabilir. Kaza sebebiyle ortaya çıktığını ispat koşulu ile her türlü dolaylı zararın haksız fiil sorumlusundan istenebileceğinde şüphe etmemek gerekir.
V-) Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepler
Tüm bu açıklanan nedenlerle ve dosya kapsamına göre: 05/09/2023 tarihinde sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracıyla önünde seyretmekte olan sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araca arka taraflarından çarpması sonucu davacıya ait dava konusu aracın hasarlanması sebebi ile eldeki davanın açıldığı, davacının zararına ilişkin talebinin usulünce alınmış 26/10/2024 tarihli bilirkişi raporu ile davaya konu trafik kazasında ... plakalı araç sürücüsü ... olayın meydana gelmesinde %100 oranında kusurlu olduğu, va konusu aracın PERT-TOTAL olarak değerlendirilmesi uygun olacağının değerlendirildiği, araçta kaza nedeniyle meydana gelen gerçek zararın 89.001,00 TL olduğunun ve araçtan mahrum kalma tazminatının 6.200,00.-TL olduğunun tespit edildiği; alınan bilirkişi raporu ile de sabit olduğu üzere, davacının değer kaybına ilişkin zararının davaya konu aracın pert/ total olarak değerlendirildiğinden, değer kaybı oluşmayacağından bu yöndeki talebin reddi gerektiği; araçta meydana gelen gerçek zararın 89.001,00.-TL ve Araçtan mahrum kalma tazminatının 6.200,00.-TL olduğu; uyuşmazlık, haksız eylemden kaynaklandığından, haksız eylem faili, ihtar ve ihbara gerek olmaksızın, zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylem tarihinden itibaren temerrüde düşmüş sayıldığından davalı işletenlerin ve sürücülerin kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte, davalı sigorta şirketlerinin ise 2918 Sayılı KTK.'nun 99/1. ve ZMSS Genel Şartları'nın B.2.b. maddesi uyarınca, tazminatı ödeme yükümlülüğü kendisine riziko ihbarı yapıldıktan itibaren 8 işgünü sonunda temerrüde düşmüş sayıldığından; Somut olayda, davalı sigorta şirketine dava tarihi itibari ile yazılı başvuru zorunluluğu bulunduğu, davacı tarafça yapılan yazılı başvuru tarihinin 29/10/2023 tarihi olduğu, dolayısıyla da davalı sigorta şirketlerinin temerrüd tarihinin 09/11/2023 tarihi olduğu; davaya konu araç, kullanım amacı hususi araç olduğundan yasal faiz uygulanması gerektiği ve sigortalı aracın sürücüsünün %100 oranında kusurlu olduğu, dolayısıyla da oluşan hasar bedelinden zararından teselsül hükümleri gereğince her bir davalıların (sigorta şirketi poliçe limitleri oranında) sorumlu olacağından bu yöndeki talebin kısmen kabulüne; Araçtan mahrum kalma tazminatından ise davalı işleten ile davalı sürücünün sorumlu olacağından bu yöndeki talebin kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak yoluna gidilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının davalılar aleyhin ikame ettiği hasar bedeli yönündeki davasının kısmen KABULÜ ile,
89.001,00.-TL gerçek zararının davalı sigorta şirketlerinin sorumluluğu poliçe limitleriyle sınırlı olmak üzere, davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 09/11/2023 tarihinden davalı ... yönünden kaza tarihi olan 05/09/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
Hasar bedeli yönünden;
a-Harçlar kanunu gereğince kabul edilen değer üzerinden alınması gereken toplam 6.079,66-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 2.219,95-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 3.859,71-TL harcın davalılardan müştereken müteselsilen alınarak hazineye irad kaydına,
b-Davacı tarafından yapılan; 4.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 2.513,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar ile 1.688,17-TL hasar bedeli yönünden ıslah harcı olmak üzere toplam 8.201,17-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
c-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
d-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre vekalet ücreti red edilen miktarı geçemeyeceğinden 10.852,25-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
e-Hazineden karşılanan 3.800,00-TL arabuluculuk masrafının arabuluculuk görüşmelerinin davalı sigorta şirketi yönünden zorunlu olması sebebi ile davanın kabul-red oranına göre 3.387,01-TL'lik kısmının davalı sigorta şirketinden, 412,99-TL'sinin davacıdan alınarak Hazineye İrat Kaydına,
2-Davacının, davalılar ... ve ... aleyhine ikame ettiği araçtan mahrum kalma tazminatı yönündeki davasının KABULÜ ile,
6.200,00.-TL araçtan mahrum kalma tazminatının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte adı geçen davalılar ... ve ... müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,
Araçtan mahrum kalma tazminatı talebi yönünden;
a-İşbu talep yönünden alınması gereken 615,60-TL peşin harcının davalılardan müştereken müteselsilen alınarak Hazineye irat kaydına,
b-Davacı tarafça araçtan mahrum kalma bedeli yönünden yatırılan 104,18-TL ıslah harcının davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
c-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 İkinci Kısım İkinci Bülüm) göre hesaplanan 6.200,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
d-Davacı tarafından araçtan mahrum kalma talebi yönünden yapılan bir yargılama gideri olmadığından ve yargılama giderlerinin hasar bedeli yönünden hesaplama yapıldığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
3-Davacının davalılar aleyhine ikame ettiği değer kaybı yönündeki davasının REDDİNE,
Değer kaybı talebi yönünden;
a-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL eksik harcın davacıdan alınarak Hazineye irad kaydına,
b-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 100,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
c-Davacı tarafından değer kaybı yönünden yapılan bir yargılama gideri olmadığından ve yargılama giderlerinin hasar bedeli yönünden hesaplama yapıldığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
4-Gerekçeli kararın HMK 321/2 maddesi gereğince taraf vekillerine tebliğine,
5-Karar tebliğ giderleri karşılandıktan sonra kalan gider avansının karar kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı ... vekilinin (e-duruşma) yüzünde, diğer davalı tarafın yokluğunda verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır