T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/155 Esas - 2025/648
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/155 Esas
KARAR NO : 2025/648
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLLERİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 07/03/2024
KARAR TARİHİ : 09/10/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 26/10/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) Davasının yapılan açık yargılamasının sonunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 297/1(c)'ye uygun şekilde, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, konuyla ilgili mevzuat hükümleri ve yargısal içtihatlar, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri içerir şekilde hüküm verilerek,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
I-) Tarafların İddia ve Savunmalarının Özeti
Davacı vekili tarafından UYAP üzerinden mahkememize ibraz edilen 04/03/2024 tarihli dava dilekçesi ile özetle; Davalı şirket tarafından davacı şirkete; 13.09.2023 tarihinde, Araç Satış Sözleşmesi ile 16 BEY 306 plaka nolu araç toplam 535.000,00 -TL bedelle satıldığını; davalı şirket tarafından, satış işlemleri sırasında aracın temiz olduğunu, tamir gerektirmediği mevcut bir arızası olmadığını söylenerek güven sağladığını, ancak satış sonrası müvekkili şirkket tarafından aracın kullanımıyla araçta gizli ayıp olduğu anlaşıldığını; araçtaki gizli ayıp nedeniyle aracın motorunun değiştirilmesinin gerektiği müvekkil tarafından öğrenildiğini, araçtaki ayıp oranınca satış bedelinde indirim yapılmasını ve müvekkilinin ayıplı araç sebebiyle zarara uğraması sebebiyle tazminat talep edilmiştir.
Davalı vekili tarafından UYAP üzerinden mahkememize ibraz edilen 02/05/2024 tarihli cevap dilekçesi ile özetle; Dava konusu araçta meydana geldiğini iddia ettiği motor arızası malın davacıya teslim edildiği tarihin üzerinden 5 aydan fazla süre geçtiğinden müvekkili şirketin "zamanaşımı defi" kapsamında ayıptan doğan sorumluluğunun bulunmadığını; satıcının iddia edilen motor arızasının meydana gelmesinde hiçbir kusurunun bulunmadığını; dava konusu araç, müvekkili ve diğer davalı şirket tarafından tüm test ve kontrolleri yapıldıktan sonra, bağımsız araç ekspertizine sokulup ayıpsız olarak davacıya teslim edildiğini; iddia edilen arızaya rağmen davacı tarafından kullanıldığından araç mahrumiyetinden söz edilemeyeceğini; bağımsız araç ekspertizi raporundan da anlaşılacağı üzere dava konusu ayıplı olduğu iddia edilen aracın hasarları, kusurları tespit edilmiş olup davacı yan bu kusurları bilerek aracın satışını alarak tescilini yaptığını, yapılan ekspertiz raporunda motor arızası çıkmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
II-) Dava Türü ve Tarafların Anlaştıkları - Anlaşamadıkları Hususlar
Dava, 2. El araç alım-satımından kaynaklanan, ayıp iddiasına dayalı, ayıp oranında bedelden indirim talebi ve muadil araç kiralama bedelinden doğan zararının tazmini istemine ilişkindir.
Davacının 13.09.2023 tarihinde, satış plaka numaralı (yeni plaka numaralı), Opel Marka, 2022 Model, W0V7D9EL2N4223222 şasi nolu, 10XVDU1920773 Motor Nolu araç toplam 535.000,00 -TL bedelle satın aldığı, satın alınma sırasında Umran Bağımsız Araç Ekspertiz (Cefa Ekspertiz Tic. Ltd. Şti. ticari ünvanlı) Şirketine götürülerek ekspertiz raporu aldırıldığı hususları taraflar arasında ihtilafsızdır.
Taraflar arasındaki anlaşmazlık: satım sözleşmesine konu aracın ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise açık ayıp mı yoksa gizli ayıplı mı olduğu, bu ayıptan davalının sorumlu olup olmadığı, ayıp oranında indirim ve ayıplı araç sebebiyle zarara uğrama nedeniyle ileri sürülen taleplerin yerinde olup olmadığı hususlarındadır
III-) Çekişmeli Vakıalar Hakkında Toplanan Deliller
Opel Genel Müdürlüğünden, Opel Osmangazi Şubesinden, Umran Bağımsız Araç Ekspertiz Şirketinden, Sakarya 9. Noterliği'nden, Antalya 25. Noterliği'nden istenilen bilgi ve belgeler celp edilerek incelenmiştir
Mahkememizce bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş ve alınan 15/04/2025 tarihli bilirkişi raporunda, özetle; "... 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Kanunu “ÜÇÜNCÜ KISIM Ayıplı Mal ve Hizmetler BİRİNCİ BÖLÜM Ayıplı Mallar, İspat yükü MADDE 10- (1) Teslim tarihinden itibaren altı ay için çıkan ayıpların, teslim tarihinde var olduğu kabul edilir. Bu durumda malın ayıplı olmadığının ispatı satıcıya aittir.” Hükmünce aracın ayıplı sayılabileceği, ayıbın görünür olmadığı, ayıbın gizli ayıp sayılabileceği,... Dava konusu aracın ayıplı olduğu, Söz konusu ayıbın gizli ayıp olduğu, aracın hasarının giderilmesi için motor değişimine ihtiyaç olduğu, motor değişim giderinin 380.000,00.-TL olduğu, tamir süresinin 10 gün olduğu, 10 günlük süre için muadil araç kiralama bedelinin 2.000,00 TL/gün x 10 gün -20.000,00 TL olacağı, Ayrıca davacının aracın tamiri için daha önce ödemiş olduğu 2.820,00 TL fatura bedeli olduğu, Dava konusu aracın bu süreçte kullanılabilir olması nedeniyle başkaca ticari defterlerde gidere rastlanmadığı...." görüş ve kanaati bildirmişlerdir.
IV-) Konuyla İlgili Mevzuat Hükümleri Ve Yargısal İçtihatlar
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun;
219. Maddesinde, "Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur" düzenlemesine,
222. Maddesinde, "Satıcı, satış sözleşmesinin kurulduğu sırada alıcı tarafından bilinen ayıplardan sorumlu değildir. Satıcı, alıcının satılanı yeterince gözden geçirmekle görebileceği ayıplardan da, ancak böyle bir ayıbın bulunmadığını ayrıca üstlenmişse sorumlu olur." düzenlemesinde
223. Maddesinde, "Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır." düzenlemesine,
227. Maddesinde, "Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:
1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.
2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.
3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.
4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.
Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.
Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.
Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.
Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir." düzenlemesine
231. Maddesinde, "satıcı daha uzun bir süre için üstlenmiş olmadıkça, satılanın ayıbından doğan sorumluluğa ilişkin her türlü dava, satılandaki ayıp daha sonra ortaya çıksa bile, satılanın alıcıya devrinden başlayarak iki yıl geçmekle zaman aşımına uğrar. Alıcının satılanın kendisine devrinden başlayarak iki yıl içinde bildirdiği ayıptan doğan def'i hakkı, bu sürenin geçmiş olmasıyla ortadan kalkmaz. Satıcı, satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise, iki yıllık zaman aşımı süresinden yararlanamaz." düzenlemesine yer verilmiştir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun;
23/1 maddesinde, "Bu maddedeki özel hükümler saklı kalmak şartıyla, tacirler arasındaki satış ve mal değişimlerinde de Türk Borçlar Kanununun satış sözleşmesi ile mal değişim sözleşmesine ilişkin hükümleri uygulanır." düzenlemesine yer verilmiştir.
İkinci El Motorlu Kara Taşıtlarının Ticareti Hakkında Yönetmeliğin;
14. Maddesinde, "(1)Yetki belgesine sahip işletme tarafından ikinci el motorlu kara taşıtı satışından hemen önce ekspertiz raporu alınır ve raporun bir nüshası satış esnasında alıcıya teslim edilir. Ekspertiz raporunun ücreti, satış işleminin alıcıdan kaynaklanan bir nedenle gerçekleşmemesi durumunda alıcı, diğer hallerde yetki belgesine sahip işletme tarafından ödenir.
(2) Ekspertiz raporunda ikinci el motorlu kara taşıtının özellikleri, arıza ve hasar durumu ile kilometre bilgilerine yer verilir.
(3) Sekiz yaş veya yüz altmış bin kilometrenin üzerindeki ikinci el motorlu kara taşıtları için ekspertiz raporu alınması zorunlu değildir.
(4) Ekspertiz raporu, Türk Standardları Enstitüsü tarafından belirlenen standarda göre verilen TSE hizmet yeterlilik belgesi bulunan işletmeler tarafından düzenlenir.
(5) Ekspertiz raporunu düzenleyen kişiler ekspertiz raporundaki bilgilerin taşıtın gerçek durumunu yansıtmamasından sorumludur.
(6) Bakanlık, ekspertiz raporunda yer verilecek diğer bilgileri, TSE hizmet yeterlilik belgesi verilecek işletmelerde ve bu işletmelerde çalıştırılan kişilerde aranan nitelikleri, ekspertiz raporu düzenleyenlerin sorumluluklarını, hizmet yeterlilik belgesi ile ekspertiz raporu ücretinin üst sınırını ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile üst meslek kuruluşlarının görüşünü alarak belirlemeye yetkilidir." düzenlemesine
15. Maddesinde, "(1) İkinci el otomobil ve motosikletin motor, şanzıman, tork konvertörü, diferansiyel ve elektrik sistemi, satış tarihinden itibaren üç ay veya beş bin kilometre, ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle iştigal eden işletmenin garantisi altındadır. İşletme, garanti kapsamına giren hususları sigorta yaptırmak suretiyle karşılayabilir.
(2) Birinci fıkrada sayılan parçalarda garanti süresi veya kilometresi içinde meydana gelen arızalar azami otuz iş günü içinde giderilir. Motosikletler için bu süre azami yirmi iş günüdür. Arızanın giderilmesine ilişkin masraflar işletmeye aittir. Bu sürelerin tespitinde taşıt sahibinin işletmeye yazılı başvuru tarihi veya ilgili il müdürlüğüne yazılı başvurusu üzerine il müdürlüğünce işletmeye yapılan bildirim tarihi dikkate alınır. İl müdürlüğüne yapılan başvuruda satış sözleşmesinin bir örneğine yer verilir.
(3) Garanti süresi veya kilometresi içinde arızalanan otomobil veya motosikletin işletmeye teslim edilmesi halinde işletme tarafından arızalı ikinci el otomobil veya motosikletin teslim alındığına dair bir belge düzenlenir. Bu belgede asgari olarak aşağıdaki bilgilere yer verilir:
a) İkinci el otomobil veya motosikleti teslim edenin adı, soyadı ve imzası.
b) İkinci el otomobil veya motosikleti teslim alanın adı, soyadı ve imzası.
c) İkinci el otomobil veya motosiklete ilişkin şikâyet ve talepler.
ç) İkinci el otomobil veya motosikletin markası ve modeli.
d) Arızanın on iş günü içinde giderilememesi halinde, tamirde geçen on iş gününü takip eden üç gün içinde, teslim edilen ikinci el otomobil veya motosiklete benzer özelliklere sahip ücretsiz ikame taşıt tahsis edileceğine dair taahhüt.
e) İkinci el otomobil veya motosikletin arıza bildirim ve işletmeye teslim tarihi.
(4) Birinci fıkrada sayılan parçalarda garanti süresi veya kilometresi içinde arıza meydana gelmesi durumunda tamirde geçen süre garanti süresine eklenir.
(5) İşletmeler birinci fıkrada belirtilenlere ilave garantiler verebilir.
(6) 7/11/2013 tarihli ve 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 56 ncı maddesi kapsamında üretici ve ithalatçı garantisi devam eden ikinci el otomobil veya motosikletler hakkında bu madde uygulanmaz.
(7) Bakanlık, garantiye ilişkin diğer usul ve esasları belirlemeye yetkilidir." düzenlemesine yer verilmiştir.
Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi'nin 13/06/2025 T. 2023/174 E. 2025/804 K. Sayılı ilamında "...Davacının 23.06.2020 tarihinde 338.000,00 TL'ye Jaguar Marka XJ 3.0 PREMIUM LUXURY 2011 model dava konusu aracı 233.404 km de iken satın aldığı, satın alınma sırasında Dynobil isimli Önder Söken Oto Bil. Klinik Akyurt Şubesi ticari ünvanlı ekspertiz firmasına götürülerek ekspertiz raporu aldırıldığı, dava konusu araç satın alınıp 1.200 km sürüldükten sonra 08.07.2020 günü araç arıza yaparak yolda kaldığı hususları taraflar arasında ihtilafsızdır.
Bakırköy 4. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2020/73 D.İş Sayılı dosyasının UYAP üzerinde bulunan bir örneğinin incelenmesinden davacı tarafından 10/07/2020 tarihinde tespit için mahkemeye başvurulduğu, mahkemece mahallinde yapılan keşif sonrasında düzenlenen 26/07/2020 tarihli rapor ile araç üzerindeki ayıpların tespit edildiği, Kadıköy 30. Noterliği'nin 24/07/2020 tarihli 30957 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalılara ihtarname gönderildiği, bu hali ile davacı yanın ayıbı öğrenme ve ayıp ihbar sürelerine riayet ettiği anlaşılmıştır.
Davacı, davaya konu aracı davalı Enver Kocabaş’dan ikinci el olarak satın almıştır. Aracı mevcut hali ile inceleyip teslim aldığı, bununla birlikte davalının ayrıca garanti taahhüdünde bulunmadığı dosyadaki belgelerden anlaşılmaktadır. Satım anında davacı, aracı muayene ve varsa mevcut ayıplarını tespit ile yükümlüdür. Bu işlemi yapmadığı anlaşılan davacının, 27/07/2020 tarihinde ihtarname ile davaya konu talebini öne sürmüştür. Aracın motorunda iddia edilen ayıbın davalı tarafından gizlendiği konusunda dosyada delil bulunmamaktadır. Dosya kapsamı itibariyle satıcının TBK'nun 225. maddesinde düzenlenen ağır kusurundan da bahsedilemeyeceğinden, mahkemece açıklanan hususlar gözetilerek davanın davalı Enver Kocabaş yönünden de reddine karar verilmesi gerekirken..." denilmiştir.
V-) Sabit Görülen Vakıalar, Bunlardan Çıkarılan Sonuç ve Hukuki Sebepler
Davacı tarafından 07.02.2024 tarihinde Opel Osmangazi şubesinde alınan rapor ile araç üzerindeki ayıpların tespit edildiği, Antalya 25. Noterliği'nin 08.02.2024 tarihli 03010 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalıya ihtarname gönderildiği, bu hali ile davacı yanın ayıbı öğrenme ve ayıp ihbar sürelerine riayet ettiği anlaşılmıştır.
Davacı, davaya konu aracı davalıdan ikinci el olarak satın aldığı, aracı mevcut hali ile inceleyip teslim aldığı, bununla birlikte davalının ayrıca garanti taahhüdünde bulunmadığı dosyadaki belgelerden anlaşılmaktadır. Satım anında davacı, aracı muayene ve varsa mevcut ayıplarını tespit ile yükümlüdür. Bu işlemi yapmadığı anlaşılan davacının, 08.02.2024 tarihinde ihtarname ile davaya konu talebini öne sürmüştür. Aracın motorunda iddia edilen ayıbın davalı tarafından gizlendiği konusunda dosyada delil bulunmamaktadır. Diğer tarafta, davacının tacir olması sebebi ile 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'dan faydalanamayacağından, dava konusu aracın satış tarihinden itibaren üç ay veya beş bin kilometre, davalının (ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretiyle iştigal ettiği varsayılsa bile) garantisi altında olacağı, bu süre geçtikten sonra arızanın meydana çıktığından ve dosya kapsamı itibariyle satıcının TBK'nun 225. maddesinde düzenlenen ağır kusurundan da bahsedilemeyeceğinden davanın reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki gibi karar verilmiştir.
HÜKÜM (Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere):
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Yürürlükte Bulunan Yargı Harçları Tarifesi Gereğince alınması gereken 615,40-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 6.673,20-TL'nin yatıran tarafa iadesine,
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 64.423,00-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Artan gider avansın kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine,
6-Arabuluculuk ücreti olan 3.600,00-TL sarf ücretinin davacıdan alınarak Hazineye İrad Kaydına,
7-Gerekçeli kararın HMK 321/2 maddesi gereğince taraf vekillerine tebliğine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.
09/10/2025
Katip
e-imza
Hakim
e-imza