T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No: 2024/17 Esas - 2024/73
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO: 2024/17 Esas
KARAR NO: 2024/73
HAKİM : ...
KATİP: ...
DAVACI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ: Av. ...
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/01/2024
KARAR TARİHİ: 02/02/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 02/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin alacağının tahsili amacıyla İstanbul 36. İcra Müdürlüğünün 2021/10319 esas sayılı dosyası üzerinden borçlu hakkında cari hesaba dayanarak ilamsız icra takibi başlatıldığını, Davalı borçlunun yetki itirazı üzerine dosyanın yetkili icra müdürlüklerine gönderilerek Akyazı İcra Müdürlüğü 2023/986 esasına kaydedildiğini, ancak davalı borçlunun, icra takibine de borçlu olmadığını iddia ederek itiraz ettiğini ve takibi durdurduğunu, davalı tarafın itirazın reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dilekçesinin davalı tarafa usulüne uygun olarak tebliğ edildiği davalı vekili tarafından cevap dilekçesinin sunulduğu anlaşılmıştır.
Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Davacının bedelini tahsil edemediği işin alıcılı kargo ödemesi olduğunu, davacının yapmış olduğu icra takibinin esasen usul ve yasaya aykırı olduğunu, Davacının takip talebinde alacağın dayanağını açık bir şekilde belirtmek ve dayanak belgeleri de takip talebine eklemek zorunda iken, takip talebinde hiçbir alacak nedeni belirtilmediği gibi dayanak belgelerinde takip talebi ile birlikte sunulmadığını, açılan icra takibinin ve ödeme emrinin usul ve yasaya aykırı olduğundan bahisle reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekilinin ticari defter ve belgelerin bulunduğu yerin açık adresini bildirir beyan dilekçesini mahkememize sunduğu görüldü.
Akyazı Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün mahkememize göndermiş olduğu cevabi yazısında davalının tacir olarak değerlendirilmesi gerektiğinin bildirildiği anlaşılmıştır.
Akyazı İcra Dairesi 2023/986 esas sayılı dosyasından mahkememize göndermiş olduğu cevabi yazısında takip talebinin mevcut olup, takip dayanağı belge bulunmadığının bildirildiği anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Dava Akyazı İcra Müdürlüğünün 2023/986 Esas sayılı dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın iptali ve takibin devamı istemine ilişkindir.
Davalının tacir olup olmadığına ilişkin Akyazı Vergi Dairesine müzekkere yazılmış, Akyazı vergi Dairesinin 19.01.2024 tarihli cevabi yazısında davalı ...'ın tacir olarak değerlendirilmesi gerektiği bildirilmiş, davalının tacir olduğu anlaşılarak yargılamaya devam edilmiştir.
"...İtirazın iptali davası müddeabihi takip konusu yapılmış ve borçlunun itiraz etmiş olduğu alacak olan bir eda davasıdır. Madde metninde de açıkça belirtildiği üzere takip alacaklısı tarafından ödeme emrine süresi içinde itiraz etmiş olan takip borçlusuna karşı genel mahkemede açılır ve genel hükümlere göre görülür. Alacaklı bu davada genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava etmektedir.
İtirazın iptali davası itirazın hükümden düşürülmesi ana başlığı altında düzenlenmekle takip hukuku içinde ve takip talebiyle sıkı sıkıya bağlantılı ele alınması gereken, sonucuyla takibin devamına etkili bir dava türü olarak karşımıza çıkmaktadır ve takip talepnamesinde dayanılan borç ve borcun sebebi ile bağlılık asıldır. Öyle ki, genel hükümlere göre harca tabi olan itirazın iptali davasında alacaklı yan isterse takip talebinde bulunurken yatırmış olduğu binde beş harcı geri alabilir ve itirazın iptali davası harcına mahsubunu isteyebilir (492 sayılı Harçlar Kanunu m. 28/a, 29/I, III).
Bu davada, ispat yükü kural olarak davayı açan alacaklıda olup, alacaklı alacağını ispatla yükümlüdür. Genel hükümler dairesinde her türlü delille ispat edilecek alacak da yine takip talepnamesine konu olan ve borçlu yanca itiraza uğrayan alacaktır. Zira aynı maddede itirazın haksızlığı borçlu açısından, takibin haksız ve kötü niyetli yapılması da alacaklı açısından tazminat müeyyidesine bağlanmıştır.
Diğer taraftan, İİK’nin 67.maddesinin son fıkrasında alacaklının itirazın tebliği tarihinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptali davası açamamışsa umumi hükümler dairesinde alacağını dava etme hakkının saklı olduğu ifade edilmiştir. Bu da bir yıllık süre içinde açılan itirazın iptali davası ile süre geçirildikten sonra açılan alacak davaları arasında her ikisi de genel hükümlere tabi olmakla birlikte ispat yöntemleri ve hukuki sonuçları bakımından bir fark olduğunu ortaya koymaktadır. Zira süresi içinde açılan dava itirazın iptali davasıdır ve itirazın iptali davasının kazanılması hâlinde borçlunun itirazı iptal edilmiş olur. Bunun üzerine alacaklı itiraz üzerine durmuş olan icra takibine devam edilmesini isteyebilir. Süresinden sonra açılan davada ise itirazın iptali değil alacağa hükmedilmesi istenecektir ve verilen kararın takibe etkisi bulunmamaktadır. Şu durumda itirazın iptali davasında ispat edilecek olanın takibe ve borçlunun itirazına konu alacak olduğunda ve itirazın iptali davası için bu alacağın sebebinin değiştirilme olanağının bulunmadığında kuşku bulunmamaktadır.
Genel hükümlere göre her türlü ispat olanağının varlığı, takip talebinde yer alan borç sebebinden ve takip dayanağından uzaklaşmak anlamında düşünülmemelidir. Burada sadece icra mahkemesinin dar yetkisi nedeniyle inceleyemediği delillerin genel mahkemede serbestçe ancak borca bağlı olarak ileri sürülmesi olanağının varlığı söz konusu olmaktadır.
Tüm bu açıklamalar ışığında somut olaya gelince; Denizli 4. İcra Dairesinin 2007/6636 E. sayılı takip dosyasında; dava dışı ... tarafından borçlular ... A.Ş. ... ..., ... ve ... (...) aleyhine "kredi kartı üyelik sözleşmesi, ihtarname ve hesap özeti" sebep gösterilmek suretiyle, toplam 12.614,71TL'nin tahsili için 18.09.2007 tarihinde ilamsız icra takibi yapılmış, takip alacağı 29.09.2010 tarihli sözleşme ile ... tarafından ... A.Ş.'ye temlik edilmiş, davalı-borçlu tarafından 15.12.2011 tarihli itiraz dilekçesi ile takibe itiraz edilmiş ve takibin bu borçlu yönünden durduğu anlaşılmıştır.
İtirazın iptali davalarında alacaklı, takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Şu durumda bizatihi kendisi bir borç sebebi ve dayanağı teşkil eden ancak takipte dayanılmayan genel kredi sözleşmesinin itirazın iptali davasında kullanılması davanın yukarıda açıklanan niteliği ile bağdaşmamaktadır. Ayrıca takip talebinde "kredi kartı üyelik sözleşmesi, ihtarname ve hesap özeti" yazmakta olup, ihtarname takip talebine eklenmiş ise de ihtarnamenin amacının genel olarak borcun varlığına delalet etmeyip, borçluyu temerrüde düşürmekten ibaret olduğu cihetle itirazın iptali davasında takip talebinde gösterilen borç ve borcun sebebi ile bağlılığın asıl olmasına göre kaynak belgeye (temel alacak-sözleşme) itibar edilmesi gerekmektedir..." (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 11.02.2020 Tarih 2017/19-2076 Esas, 2020/117 Karar)
"...Bilindiği üzere, İİK'nın 67. maddesinde düzenlenen itirazın iptali davaları icra takibi ile sıkı sıkıya bağlı olup bu davaların görülebilmesi, öncelikle, usulünce açılmış ve geçerli bir icra takibinin bulunmasına bağlıdır. Bir başka söyleyişle, itirazın iptali davaları bakımından, ortada geçerli bir icra takibinin bulunması, 6100 sayılı HMK'nın 114/2. maddesi çerçevesinde, İİK'dan kaynaklanan bir dava şartı olup HMK'nın 115/1. maddesi uyarınca davanın her aşamasında mahkemece gözetilmelidir. Öte yandan anılan nitelikteki dava şartının dava sırasında tamamlanabilir nitelikte olmadığı kuşkusuzdur. Bir başka deyişle, başlangıçta geçerli olarak başlatılmayan bir icra takibinin daha sonra, özellikle söylemek gerekirse itirazın iptali davası sırasında geçerli hale gelmesi yahut getirilmesi yasal olarak mümkün değildir..." (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 01.12.2021 Tarih 2020/4496 Esas, 2021/6716 Karar)
"...İtirazın iptali davaları bakımından usulüne uygun bir ilamsız takibin yapılması ve bu takipte davalı-borçlu tarafından itiraz edilmiş olması bir dava şartıdır..." (Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 07.07.2020 Tarih 2019/1853 Esas, 2020/1348 Karar)
"...İtirazın iptali davası, Kanunda “İtirazın Hükümden Düşürülmesi” ana başlığı altında düzenlenmekle takip hukuku içinde ve takip talebiyle sıkı sıkıya bağlantılı ele alınması gereken, sonucuyla takibin devamını amaçlayan bir dava türü olarak karşımıza çıkmaktadır ve takip talebinde dayanılan borç ve borcun sebebi ile bağlılık asıldır. İİK’nun 58. maddesine göre takip talebinde borcun sebebinin gösterilmesi ve borç bir belgeye dayanıyorsa bu belgenin takip talebine eklenmesi gerekir. Anılan Kanun'un 60. maddesine göre de ödeme emrinin takip talebine uygun olarak düzenlenmesi gerekmektedir. Ödeme emrini alan borçlu borcun sebebine ve takibin dayandığı belgeye göre aleyhindeki ilamsız icra takibine itiraz edebilir. İcra takibinde yer alan ve borçlu tarafından itiraza uğrayan kısım, itirazın iptali davasının konusunu oluşturur..." (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 01/06/2020 Tarih, 2017/1273 Esas 2020/1442 Karar)
"...İİK'nın 58. maddesinde; takip talebinin icra dairesine yazılı veya sözlü olarak ya da elektronik ortamda yapılacağı ile senet, senet yoksa borcun sebebinin belirtilmesi gerektiği, alacak belgeye dayanmakta ise, belgenin aslının veya alacaklı yahut mümessili tarafından tasdik edilmiş, borçlu sayısından bir fazla örneğinin takip talebi anında icra dairesine tevdiinin mecburi olduğu hususu düzenlenmiştir. Anılan Kanunun 61. maddesinde ise takibin belgeye dayanması halinde, belgenin tasdikli bir örneğinin ödeme emrine bağlanacağı belirtilmiştir.
Dosyanın incelenmesinde; ödeme emrinde söz konusu mevzuata uygun şekilde borcun sebebinin belirtilmediği anlaşılmakla İİK md. 58 ve 61 hükümlerine göre usulüne uygun ödeme emri düzenlenmediğinden davanın usulden reddi gerekmekte olup davalı itirazında haklıdır. Mahkemece yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir..." (Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 25.12.2017 Tarih, 2015/25167 Esas, 2017/9220 Karar)
Yukarıda yer verilen Yargıtay kararlarında da belirtildiği üzere itirazın iptali davası takip hukuku içinde ve takip talebiyle sıkı sıkıya bağlantılı ele alınması gereken, sonucuyla takibin devamına etkili bir dava türü olup, takip talepnamesinde dayanılan borç ve borcun sebebi ile bağlılık asıldır. İİK'nın 58. Maddesine göre takip talebinde borcun sebebinin gösterilmesi ve borç bir belgeye dayanıyorsa bu belgenin takip talebine eklenmesi gerekir. İtirazın iptali davalarında alacaklı takipte dayanmadığı belgeler dışındaki başka belgelere dayanamaz. Somut olayda davacı tarafından İstanbul 36. İcra Dairesinin 2021/10319 esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmış icra dosyası yetkisizlik kararı ile Akyazı İcra Müdürlüğüne gönderilmiştir. İstanbul 36. İcra Dairesinin 2021/10319 esas sayılı dosyası ile başlatılan takipte borcun sebebi kısmında "ALACAK" açıklamasının, alacağın tutarı kısmında "2.055,49 TL ALACAK" ibaresinin yer aldığı görülmüştür. Akyazı İcra Müdürlüğünün 2023/986 Esas sayılı takip dosyası ile davacı tarafından davalıya ödeme emri gönderilmiş, ödeme emrinin borcun sebebi kısmında "2.055,49 TL" açıklamasının yer aldığı, Akyazı İcra Müdürlüğünün 17.01.2024 tarihli müzekkere cevabında dosyanın İstanbul 36. İcra Dairesinin 2021/10319 esas sayılı dosyasından 25/10/2023 tarihinde yetkisizlik kararı ile geldiği, dosyada takip talebinin mevcut olduğu, takip dayanağı belgenin bulunmadığının bildirildiği, Akyazı İcra Müdürlüğünün 2023/986 Esas sayılı icra dosyasının ve İstanbul 36. İcra Dairesinin 2021/10319 esas sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden incelenmesinde takip dayanağı olarak herhangi bir belgenin gösterilmediği anlaşılmıştır.
Davacı vekili tarafından dava dilekçesinde İstanbul 36. İcra müdürlüğünün 2021/10319 esas sayılı dosyası üzerinden cari hesaba dayanarak ilamsız icra takibi başlatıldığı, yetki itirazı üzerine dosyanın yetkili icra müdürlüğüne gönderildiğini, dosyanın Akyazı İcra Müdürlüğünün 2023/986 Esasına kaydedildiğini, davalı borçlunun icra takibine borçlu olmadığını iddia ederek itiraz ettiğini belirterek icra dosyasına yapılan itirazın iptalini talep ve dava etmiş, faturalar ve cari hesap ekstresi dosyaya sunulmuştur.
Davalı vekili tarafından cevap dilekçesinde; Davacının yapmış olduğu icra takibinin esasen usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının takip talebinde alacağın dayanağını açık bir şekilde belirtmek ve dayanak belgeleri de takip talebine eklemek zorunda iken, takip talebinde hiçbir alacak nedeni belirtmediği gibi dayanak belgeleri de takip talebi ile birlikte sunmadığını, bu şekilde açılan icra takibi ve gönderilen ödeme emrinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, takibe konu alacağın dayanağı bilinmeden borçlu tarafından ödeme yapılmasının beklenmesinin doğru olmadığını, herkesin dayanağını bildirmeden icra takibi yapabileceğini ve borçluyu nedenini bilmediği borçları ödemek gibi bir duruma sokabileceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
İİK'nın 58. Maddesine göre takip talebinde borcun sebebinin gösterilmemesi halinde usulüne uygun bir takip talebi olmadığından, takibe itiraz halinde açılacak itirazın iptali davasının usulden reddedilmesi gerekir. Ayrıca İİK'nın 61. maddesinde takibin belgeye dayanması halinde belgenin bir örneğinin ödeme emrine eklenmesi gerekir. Davacının dava dilekçesine faturaları ve cari hesap ekstresini eklediği ancak takip talebi ve ödeme emrinde borcun sebebine ilişkin açıklama kısmında bu belgelere dayanmadığı, takip talebine de bu belgeleri dayanak belge olarak eklemediği, borcun sebebi "ALACAK" açıklaması ile borcun neden kaynaklandığı hususunun açıkça belirtilmeyerek icra takibinin başlatıldığı, Akyazı İcra Müdürlüğünün 2023/986 Esas sayılı takip dosyasında davalıya gönderilen ödeme emrinin borcun sebebi kısmında "2.055,49 TL" açıklamasının yer aldığı, Akyazı İcra Dairesinin 17.01.2024 tarihli cevabi yazısından takibe dayanak herhangi bir belgenin gösterilmediği, davalının icra dosyasına yaptığı itirazda ve cevap dilekçesinde ödeme emrinde alacağın nedeninin ve dayanaklarının belirtilmediğini, icra takibinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtitği anlaşılmış, İİK md. 58 ve 61. maddesine göre takip talebinde borcun açıkça gösterilmemesi, takip dayanağı belgelerin takip talebine ve ödeme emrine eklenmemesi nedeniyle usulüne uygun bir takip talebinin ve ödeme emrinin bulunmadığı, itirazın iptali davasının görülebilmesi için gerekli dava şartlarından birisi olan geçerli ve usulüne uygun başlatılmış bir icra takibinden somut olayda bahsedilemeyeceği anlaşılmakla açılan davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
HMK’nın 320’nci maddesinin açık düzenlemesi karşısında mahkeme, basit yargılama usulüne tabi dava ve işlerde dilekçelere eklenen deliller yeterli görülürse davanın esası hakkında karar da verebilir. Dilekçeler aşamasının tamamlanmasından sonra, tarafların dilekçelerine ekledikleri ya da ilgili yerlerden getirtilmesini istedikleri delillerin toplanması ile mahkemece tarafların iddia ve savunmaları ile delilleri incelenmiş olacaktır. Bu nedenle ön inceleme duruşması yapılmadan dosya üzerinden, mevcut deliller ile dava şartları ve ilk itirazlardan başka davanın esası hakkında da karar verilmesi mümkündür. Bu şekilde dosya üzerinden karar verildiğinde, taraflara dava ve cevap dilekçesinin tebliği ile bu dilekçelerinde bildirdikleri deliller toplanmış olacağından, hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiğinden de söz edilemeyecektir. ( Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2017/11-2924 Esas 2018/1935 Karar)
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Açılan davanın dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına
4-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T 13/2 maddesine göre hesaplanan 2.055,49-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,,
5-Davacı tarafça yatırılan gider avansından kullanılmayarak arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,
6-Arabulucuk nedeniyle hazine tarafından karşılanan 3.120,00-TL ücretin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
7-Gerekçeli kararın HMK nun 321/2 maddesi uyarınca talep aranmaksızın taraflara tebliğine,
Dair; tarafların yokluğunda dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda miktar itibariyle KESİN olmak üzere karar verildi. 02/02/2024
Katip ...
E-imza.
Hakim ...
E-imza.