T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/170 Esas - 2025/642
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/170 Esas
KARAR NO : 2025/642
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLLERİ :
DAVALI :
VEKİLİ :
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 13/03/2024
KARAR TARİHİ : 07/10/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 07/11/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirkete 100000115878055 nolu 13/12/2022-13/12/2023 vadeli Karayolları Trafik Kanunu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalı bulunan ...plakalı aracın 24/05/2023 tarihinde ...plakalı araca kusurlu olarak çarpması ve bu çarpmanın etkisiyle ...plakalı aracın da önünde seyreden ...plakalı araca çarpması sonucu ...ve....plakalı araçlarda maddi hasar meydana geldiğini, Poliçe kapsamında davacı şirket tarafından ...plakalı aracın hasara uğraması nedeniyle 41.885 TL ve 78.115 TL; ...plakalı aracın hasara uğraması nedeniyle ise 120.000 TL olmak üzere toplam 240.000,00 TL ödeme yapıldığını, Trafik Kazası Tespit tutanağında; sigortalı araç sürücüsünün önünde giden araç ile güvenli ve yeterli bir mesafe bırakmadığı ve yakın takipte bulunduğu ve ayrıca kaza anında 2.12 promil alkollü olduğu tespit edildiğini, Sigortalı araç sürücüsünün alkollü olması dikkatini dağıtmış olup ve önünde giden araçla arasında güvenli ve yeterli bir seyir mesafesi bırakmayarak KTK 56/1-c'yi ihlal etmiştir. Davalı sigortalının aracını süren sürücü alkolünde etkisi ile önde giden araca arkadan çarparak kazaya kusuru ile sebebiyet verdiğini, dava konusu kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsü kusurludur ve söz konusu kazanın meydana gelmesine sigortalı araç sürücüsünün alkollü ve kusurlu olması sebebiyet verdiğini, Sakarya İcra Müdürlüğü’nün 2024/1282 E. sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptaline ve alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, yargılama masraflarının ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu trafik kazası müvekkile ait isimli şahsın sevk ve idaresindeki ...plakalı araç ile dava dışı ...sevk ve idaresindeki ...çarpışmış bu çarpmanın etkisiyle davacının aracı olan ...araca arkadan çarpmıştır. İşbu kaza neticesinde sürücü ...kusurlu bulunduğunu, dava konusu olayda firrmanın bir kusuru bulunmadığını, davalı firmaya ait araçla dava dışı ....sevk ve idaresindeki ...plakalı araç, ...'nın kusurlu hareketleri neticesinde çarpışmış ve ....plakalı araç davacının aracına arkadan bindirme şeklinde vurduğunu, söz konusu kazada kusurun tarafımıza yüklenmesi en başından hatalı ve hakkaniyete aykırıdır. İşbu sebeple isnat edilen haksız fiildeki kusurun tarafımıza yükletilmesi hukuken mümkün olmadığından, argılama giderleri ve karşı vekalet ücretinin davacı yan üzerine tahmilini ve davanın reddini talep etmiştir.
Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde;
Dava, sigorta sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine yönelik yürütülen icra takibine vaki itirazın iptali taleplidir.
Taraflar arasındaki anlaşmazlık: 24/05/2023 Tarihli kazadan dolayı kazaya karışan araçların kusur oranlarının ne olduğu, hasar bedeli ödemesi talepli yürütülen Sakarya 2. İcra Müdürlüğü'nün 2024/1282 Esas sayılı dosyasına yapılan davalı itirazının haklı olup olmadığı, takip dosyasında ileri sürelen taleplerden davalı sorumlu olup olmadığı hususlarında olduğu anlaşıldı.
Sakarya 2. İcra Müdürlüğü'nün 2024/1282 sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacının davalıya karşı asıl alacak ve işlemiş faiz olmak üzere toplam 245.473,97 TL alacak üzerinden ilamsız takip başlattığı, takip sebebinin "...PLAKALI ARAÇ, ...VE 06 ...PLAKALI ARAÇLAR ARASINDA 24.05.2023 TARİHİNDE MEYDANA GELEN KAZADA ARAÇLARDA OLUŞAN HASAR NEDENİYLE KARAYOLLARI MOTORLU ARAÇLAR ZMMS TRAFİK SİGORTA POLİÇESİ KAPSAMINDA -ALKOL,KUSUR VE SAİR NEDENLER- 22.09.2023 VE 22.11.2023 TARİHLERİNDE YAPILAN ÖDEMELERİN RÜCUEN TAHSİLİDİR. 41.885,00 TL" olarak gösterildiği, ödeme emrinin tebliği üzerine davalı tarafça süresi içerisinde itirazda bulunulduğu, takibin durduğu, dava açılmadan önce arabuluculuk görüşmesi ile tarafların anlaşamadığı, davanın süresinde açıldığı tespit edilmiştir.
6102 sayılı TTK'nın 1409. maddesinde;"(1)Sigortacı, sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumludur.(2)Sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığını ispat yükü sigortacıya aittir." hükmü düzenlenmiştir.
Karayolları Trafik Yönetmeliğinin; "Uyuşturucu ve Keyif Verici Maddeler ile İçkilerin Etkisinde Araç Sürme Yasağı" başlıklı 97/1. Maddesinde; uyuşturucu veya uyarıcı maddeleri almış olan sürücüler ile kanlarındaki alkol miktarı 0.50 promilin üzerinde olan hususi otomobil sürücülerinin ve kanlarındaki alkol miktarı 0.20 promilin üstünde olan diğer araç sürücülerinin karayolunda araç sürmeleri yasak olduğu belirtilmiştir.
2918 sayılı KTK'nın 95-(2). maddesi uyarınca; sigorta sözleşmesinden veya sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerinden doğan nedenlerle; sigortacının tazminat yükümlülüğünün azaltılması ve kaldırılmasına ilişkin haller sigortacı tarafından 3. kişilere karşı ileri sürülemeyeceğinden; sigortacı zarar görene ödeme yaptıktan sonra tazminatın kaldırılması yada indirilmesini sağlayabileceği oranda kendi sigorta ettirenine rücu edebilecektir.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında sigortacının rücu hakkı, 2918 sayılı KTK'nın 95/2 maddesi ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında düzenlemeye tabi tutulmuştur. ZMSS Poliçe Genel Şartlarının 4. maddesinde düzenlenen ağır kusur veya kasıt hali, oto yarışına katılma, ehliyetnamesiz motorlu araç kullanmak, uyuşturucu veya alkollü olarak araç kullanmak istiap haddinin aşılması, aracın çalınması veya gasp edilmesinde işleteninin kusuru gibi haller sigortacının sigortalısına rücu sebepleri(Yargıtay 17. H.D'nin E:2016/19215 K:2017/10256 sayılı ilamı) olarak düzenlenmiş olup ağır kusur kavramı ile ilgili olarak ağır kusur, yargısal kararlarda "aynı durum ve koşullar altında her mantıklı insanın göstereceği en ilkel (basit) dikkat ve özenin gösterilmemesi" şeklinde tanımlanmaktadır.
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi Genel Şartları'nın B.4/c maddesi hükmü uyarınca da; aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılmasısırasında meydana gelen zararlar nedeniyle sigorta şirketinin kendi sigortalısına rücu edebilir. Davacı sigortacının; aracın alkollü kullanılmış olması nedeniyle; bu aracın neden olduğu kaza sonucu 3. kişiye ödenen sigorta tazminatını talebe hakkı bulunmaktaysa da, bu talebi sigortalı araç sürücüsünün kusur oranına isabet eden miktarla sınırlı olup, ayrıca; münhasıran alkol etkisiyle kazanın meydana gelmiş olması gereklidir.
Alkol raporu, hasar dosyası ve trafik kayıtları dosyaya getirilmiş, taraf dayanağı belgelerle birlikte değerlendirme yapılmak ve kusur oranının tespitini sağlamak amacıyla dosyanın Makine Mühendisi ve Hekim bilirkişiye tevdiine karar verilmiştir. Makine mühendisi bilirkişi tarafından kusur tespitinin yapılması, hekim bilirkişi tarafından kazanın alkolün etkisi ile meydana gelip gelmediği yönünde tespit ve incelemenin yapılmasının istenmesine karar verilmiştir.
Hekim bilirkişi ...raporunda özetle; ....plakalı araç sürücüsünün kaza anında 2.12 promil seviyesinde alkollü olduğu saptanmış olup, 2.12 promil alkol seviyesi, trafik güvenliği açısından sınırı kabul edilen 0.50 promilin üstündedir. Bu alkol seviyesinde kişinin alkol sebebiyle reflekslerinin yavaşlaması, düşünme yetisinin etkilenmesi, dikkat ve konsantrasyonunda azalma olması nedeniyle trafikte olması gereken dikkat ve özeni gösterememesine yol açabileceği belirtilmiştir.
Makine mühendisi bilirkişi ...tarafından hazırlanan 20.08.2024 tarihli kök raporda meydana gelen kazada sigortalı davalının %100 oranında kusurlu olduğu, başkaca kimsenin kusuru olmadığı, ödenen hasar bedellerinin yerinde olduğu belirtilmiştir.
Sunulan kök raporda değer kaybı yönünden değerlendirme olmadığından makine bilirkişisinden ek rapor alınmıştır. 19.06.2025 tarihli ek raporda değer kaybı ödemesinin yerinde olduğu belirtilmiştir.
Alkol ölçümünde sürücünün 2.12 promil alkollü çıktığı, Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 2011/5656 E.2011/3668 K. sayılı kararında trafik güvenliğinin tehlikeye sokulması suçuyla ilgili olarak "Alkol ve uyuşturucu maddenin sırf kullanılmış olması bu suçun oluşması için yeterli olmamakla birlikte Adli Tıp Kurumu 5. İhtisas Kurulu raporlarında istikrarlı bir şekilde vurgulandığı üzere; alkollü bir şekilde trafikte seyreden bir sürücünün alkol konsantrasyonu hangi seviyede olursa olsun bireysel farklılıklar göstermekle birlikte trafik güvenliği açısından değişen derecelerde risk oluşturabileceği, ancak bu durumun tehlike arz edecek düzeyde olup olmadığı, dolayısıyla sürücünün tesiri altında bulunduğu alkol seviyesinde araç kullanması halinde, güvenli sürüş yeteneğini kaybedip etmediği, bireyin o andaki sürüş ehliyetini belirleyebilecek dikkat, algı, denge, refleks, psikomotor ve nöromotor koordinasyon gibi nörolojik, nistagmus, akomadasyon, görme gibi oftalmolojik ve genel durumunun tespitine yönelik detaylı dahili muayenesine yönelik tıbbi verilerin değerlendirilmesi ile mümkün olabileceği, ancak böyle bir tespit yapılmamış olsa bile bireysel farlılıkları da elimine edebilecek şekilde 100 promilden yüksek olarak saptanan alkol düzeyinin, güvenli sürüş yeteneğini kaybettireceğinin, bilimsel olarak kabulü gerektiği" hususunun belirtildiği ve 100 promilin üzerinde çıkan tespitlerde trafik güvenliğinin tehlikeye sokulması suçunun işlenmiş olacağının kabul edildiği anlaşılmıştır.
Davacı sigorta şirketi ile davalı şirket arasında Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Poliçesi düzenlendiği görülmüştür.
Temin edilen delillere göre davalının maliki olduğu dava dışı 'nin sevk ve idaresindeki ....plakalı aracın, önünde seyreden araçlarla güvenli mesafe bırakmadığı, dikkatsiz ve kontrolsüz şekilde kullandığı, dava dışı ı'nın sevk ve idaresindeki ...plakalı aracın arka kısımlarına çarptığı, çarpmanın etkisiyle ...plakalı aracın da önünde seyreden dava dışı ....'ın sevk ve idaresindeki ...plakalı araca çarptığı tespit edilmiştir. Meydana gelen kazada dava dışı ..'nin sevk ve idaresindeki ....plakalı aracın 2918 sayılı Yasa'nın 84/d maddesinde belirtilen arkadan çarpma hallerinde asli kusurlu olur kuralını, aynı Yasa'nın 56/1-c maddesinde belirtilen güvenli mesafe kuralını, aynı Yasa'nın 52/b maddesinde belirtilen hızını kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine görüş, yol, hava ve trafik durumuna göre ayarlama kuralını ihlal etmesi ve ayrıca aynı Yasa'nın 48. Maddesinde belirtilen sınırın üzerinde alkol etkisiyle araç kullanması nedenleriyle %100 oranında kusurlu olduğu, kazaya karışan diğer araçların kusurunun olmadığı sonucuna varılmıştır.
Dava dışı 'nin alkol testiste 2.12 promil alkollü olduğu, hekim ve makineci bilirkişi raporları da dikkate alınarak bu derecede yüksek promil alkol alan bir kimsenin duyularında belirgin bir azalmanın meydana geleceği, kazanın meydana geliş şeklinde de salt alkol etkisinde meydana geldiği sonucuna varılmıştır. Dolayısıyla davacının davalıya rücu hakkının olduğu sonucuna varılmıştır.
Davacı taraf, ...plakalı araç için 120.000,00 TL hasar bedeli ödemesi, ....plakalı araç için 78.115,00 TL hasar ödemesi ile 41.885,00 TL değer kaybı ödemesi yaptığı, araçlarda meydana gelen hasarlar ile değer kaybının ödemeler ile uyumlu olduğu, bu durumun makineci bilirkişi kök ve ek raporuyla da değerlendirildiği, zarar gören 3. kişinin zararını karşılayan davacı sigorta şirketinin sigortalısı olan davalıya rücu etme şartlarının oluştuğu anlaşılmakla davalının Sakarya 2. İcra Müdürlüğü'nün 2024/1282 Esas sayılı takip dosyasına asıl alacak yönünden yapmış olduğu itirazın iptaline karar verilmiştir.
Dava haksız fiilden kaynaklı rücuen tazminat talebine dayanması nedeniyle ödeme tarihinden itibaren faiz talep edilebilir. Takip dosyasında ileri sürülen işlemiş faiz talepleri mahkemece resen hesaplanmıştır. Buna göre;
-41.885,00 TL asıl alacak yönünden ödeme tarihi olan 22.09.2023 tarihi ile takip tarihi olan 23.01.2024 tarihi arasında %9 oranında hesaplanacak yasal faizin 1.270,32 TL olduğu tespit edilmiştir.
-78.115,00 TL asıl alacak yönünden ödeme tarihi olan 22.09.2023 tarihi ile takip tarihi olan 23.01.2024 tarihi arasında %9 oranında hesaplanacak yasal faizin 2.369,13 TL olduğu tespit edilmiştir.
-120.000,00 TL asıl alacak yönünden ödeme tarihi olan 22.11.2023 tarihi ile takip tarihi olan 23.01.2024 tarihi arasında %9 oranında hesaplanacak yasal faizin 1.834,52 TL olduğu tespit edilmiştir.
Yapılan işlemiş faiz hesaplarına göre davalının işlemiş faize yönelik itirazı da yerinde görülmemiştir.
Takibe konu alacağın likit olmaması nedeniyle icra inkar tazminatına hükmedilmemiştir. Açılan davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1-Davanın KABULÜNE, Sakarya 2. İcra Müdürlüğü'nün 2024/1282 Esas sayılı takip dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın iptaline, takibin aynen devamına,
2-İcra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam 16.768,33-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 2.964,72-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 13.803,61-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T (madde-13 Üçüncü Kısım) göre hesaplanan 39.276,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan; 427,60-TL Başvuru Harcı, 2.964,72-TL Peşin/nisbi Harcı, 9.000,00-TL Bilirkişi ücreti, 251,00-TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 12.643,32TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, ,
6-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra talep eden tarafa iadesine,
7-Arabuluculuk ücreti olan 3.600-TL'nin (dosyada sarf kararı bulunmadığından 2024 yılındaki Asgari tarifeye göre) davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
Dair, davacı vekilinin (e-duruşma) ve davalı vekilinin (e-duruşma) yüzünde verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.
07/10/2025
Katip
E-imzalıdır.
Hakim
E-imzalıdır.