T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/214 Esas - 2025/227
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/214 Esas
KARAR NO : 2025/227
HAKİM : ...
KATİP : ...
DAVACI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVALI : ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 15/04/2024
KARAR TARİHİ : 22/04/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 21/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ; Sürücü ... sevk ve idaresindeki ...plakalı iş makinası ile 01/12/2023 tarihinde saat 15:30 sıralarında Sakarya Serdivan 32 Evler mahallesinde inşaat alanından çıkış yaparken, sürücülüğünü ...'ın yapmış olduğu park halinde bulunan ... plakalı aracın sol yan kısımlarına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini Kaza Tespit Tutanağında bu hususun belirtildiği, r 6100 sayılı HMK'nın 107'nci maddesi gereğince toplanacak delillere göre Belirsiz Alacak Davası olarak 100,00-TL değer kaybının (alınacak olan bilirkişi raporu neticesinde arttırılmak kaydıyla) temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, Yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalıya tahmiline karar verilmesini taleple dava etmiştir.
Davalı sigorta vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından belirsiz alacak davası açma hakkının bulunmadığını, bu sebeple davanın husumetten reddi gerektiğini, kaza bedelinin ödendiğini, davanın haksız ve yersiz açıldığını davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;
Dava, trafik kazasından kaynaklı değer kaybı bedeline yönelik tazminat isteminden ibarettir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; 01.12.2023 tarihinde meydana gelen kazada kazaya karışan araçların kusur oranlarının ne olduğu, ... plakalı araçta değer kaybının olup olmadığı, var ise davacının davalıdan talep edip edemeyeceği hususundadır.
Davaya konu kaza; 01.12.2023 tarihinde Sakarya ili, ...ilçesi, Otuzikievler Mahallesi Yahya Kemal Sokak üzerinde davalının sigortalısına ait ...plakalı aracın inşaat alanından çıkarken park halinde bulunan maliki davacı olan park halindeki ... plakalı araca çarpması şeklinde tespit edildi.
Sahibinden şirketine, Sigorta Gözetim Merkezine yazılan yazıya cevap olunduğu, eksper raporu, poliçe, kaza tespit tutanağının sunulduğu, kazaya karışan araçların maliklik bilgilerinin UYAP entegrasyondan celbedildiği görüldü. Kül halinde incelendi.
KTK 97. Maddesi kapsamında davacının davalı sigorta şirketine dava açılmadan önce müracaat ettiği, yine dava açılmadan önce arabulucuk dava şartının sağlandığı görülmüştür.
Davacı değer kaybı bedelini belirsiz alacak davası olarak ikame etmiş olup taleplerin başlangıçta belirlenebilir olmaması nedeniyle talebin belirsiz alacak davası olarak ileri sürülmesinde hukuki yararın olduğu sonucuna varılmıştır.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanununun 85. maddesinde araç işletenin sorumluluğu, 90 ve devamı maddelerde ise zorunlu trafik sigortacısının sorumluluğu düzenlenmiştir. Buna göre bir motorlu taşıtın işletilmesinden dolayı ortaya çıkacak zararlardan dolayı işleten aynı zamanda sürücü değil ise sürücü ile birlikte müteselsil sorumlulukları bulunmaktadır. Sigorta şirketinin sorumluluğu ise kazadan dolayı poliçe ve teminat miktarı bakımından muteberdir.
Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 Tarih, Esas 2019/40, Karar 2020/40 Sayılı Kararı ile; a) Karayolları Trafik Kanun’un 90. Maddesinin Birinci Cümlesinin “...bu Kanun ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir.” Bölümünde Yer Alan “...ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” İbaresi ile İkinci Cümlesinde Yer Alan “...ve genel şartlarda...” İbaresinin Anayasaya aykırı olduğundan oy çokluğu ile iptallerine karar vermiştir. Anayasa Mahkemesi'nin bu maddelerdeki “Genel Şartlar” ibarelerini iptal etmesi sonucu değer kaybı tazminatı öncelikle Karayolları Trafik Kanununun hükümlerinin, bu kanunda düzenlenmeyen hususlarda ise Türk Borçlar Kanununun haksız fiile ilişkin hükümlerinin usul ve esasları çerçevesinde belirlenecektir. Bu kanunlarda açıkça düzenlenmiş hususlarda genel şartlar ile kanunun kapsamını daraltan yada genişleten hükümleri uygulanmayacaktır. Genel Şartlar TTK’nın 1425 ve Sigortacılık Kanunu 11 ve KTK’nın 95. maddelerinin verdiği yetkiye dayanılarak idarece çıkarıldığı için, KTK ve TBK’nın haksız fiile ilişkin hükümlerinde genel olarak temel unsurları belirlenmiş hususlarda bu temel unsurlara aykırı olmamak şartı ile genel şartların hükümleri uygulanacaktır. Anayasa mahkemesinin iptal kararı derdest olan eldeki davada da uygulanması gerekmektedir. Bu durumda; değer kaybının ZMMS Genel Şartlarına göre hesaplanmasının yasal dayanağı kalmamış olup, gerçek zarar ilkesi gereğince değer kaybının, kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlenmesi gerekir. (Sakarya BAM 3. HD 2021/1231 esas- 2022/757 karar,benzer yönde Yargıtay 17. HD'nin 2016/16876 E - 2017/12161 K sayılı, 27/12/2017 tarihli ve 2015/5301 E - 2017/11098 K sayılı, 28/11/2017 tarihli, YARGITAY 17. Hukuk Dairesi 2016/17525 esas- 2017/9448 kararları). Haksız fiil sorumluluğu içerisinde yer alan değer kaybı zararları tarafların kusur oranlarına göre belirlenecek olup makine mühendisi bilirkişi tarafından kusur oranının ve zarar miktarının doğru bir şekilde tespiti gerekir.
Mahkememizce dosya bilirkişi ...'a tevdi edilmiştir.
Dosya bilirkişi incelemesi yapılmak üzere bilirkişiler Doç Dr ...ve ... 'e tevdi edilmiş bilirkişiler raporunda "... Kazanın oluşumunda ... plakalı iş makinası sürücü ...'ün olayda birinci dereceden (%100) oranda “ASLİ kusurlu olduğu, kazanın meydana gelmesinde ... araç Maliki ...'ın herhangi kusur ve kabahatinin olmadığı, ... plakalı araçta kaza sonrasında meydana gelen hasarın giderilmesi için gerekli olan yedek parça ve işçilik bedelinin 84.431,09 TL (Seksen Dört Bin Dört Yüz Otuz Bir Lira Dokuz Kuruş) olduğu, ... plakalı araçta kaza tarihindeki meydana gelen değer kaybının Değer Kaybının Değer Kaybının 24.116,99 TL (Yirmi Dört Bin Yüz On Altı Lira Doksan Dokuz Kuruş) olduğu, ... davacı ...'a ait ... plakalı 2016 model Tuscon 1.6 T-GDI Elite marka tipli aracının kasko firması olan ...'ye rücu ödemesi olarak, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası araç başı maddi teminat limiti olan 120.000,00 TL'nin tamamını ödeyerek sorumluluğunu yerine getirdiği, başka bir sorumluluğunun bulunmadığı..." yönünde rapor sunulduğu anlaşılmıştır.
Bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği, rapora karşı taraf vekillerinin beyan ve itirazda bulunduğu anlaşılmıştır.
Tarafların iddia ve savunmaları ile temin edilen deliller kapsamında yürütülen yargılama neticesinde; 01.12.2023 tarihinde ... plakalı aracın dikkatsiz, tedbirsiz ve kontrolsüz bir şekilde seyrettiği, park halinde bulunan davacıya ait ... plakalı araca çarpması şeklinde şeklinde gerçekleşen kazada ... plakalı araç sürücüsünün KTK'nın 84/I maddesinde düzenlenen "Araç sürücüleri trafik kazalarında; park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu dışında kurallara uygun olarak park edilmiş araçlara çarpma, hallerinde asli kusurlu sayılırlar" kuralını ihlal ettiği tespit edilmekle %100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı aracın kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı, kazanın etkisiyle davacının aracında ortaya çıkan zarardan dolayı KTK'nın 85 ve 90. maddelerine göre aracın sigortacısı davalı sigorta şirketinin sorumlu bulunduğu anlaşılmıştır. 25.02.2025 tarihli bilirkişi raporlarındaki kusur oranlarına yönelik değerlendirmenin mahkememizce uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Kaza nedeniyle ... plakalı aracın sol yan taraflarında hasar meydana geldiği, hasarın giderilmesi için; sol ön kapı, sol ön çamurluk, ön tampon sol yan parçası, sol ön çamurluk davlumbazının değişiminin ve boya işleminin yapılması gerektiği, hasarın onarım için gerekli olan işçilik ve yedek parça bedelinin toplamının KDV dahil 84.431,09 TL olduğu tespit edilmiştir.
Davaya konu ... plakalı araçta 24.116,99 TL değer kaybının oluştuğu, davalı sigorta şirketince dava açıldıktan sonra bu miktarın davacıya ödendiği tespit edilmiştir.
Davanın 15.04.2024 tarihinde saat 13:38 de açıldığı, dava dilekçesine ekli dekonta göre davalıya yapılan değer kaybı ödemesinin ise 15.04.2024 tarihinde saat 14:20 de yapıldığı, dava açıldıktan sonra davalının davacıya değer kaybı ödemesini yaptığı, davanın açılmasında davacının hukuki yararının olduğu, ancak ödeme yapılması ile birlikte davanın konusuz kaldığı anlaşılmakla konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar vermek gerekmiştir.
Davanın açılmasına davalı neden olduğundan yargılama harç, gideri ve vekalet ücreti davalıya yükletilmiştir.
Kısa kararın 1 numaralı kararında "Açılan davanın konusuz kalması sebebiyle AÇILMAMIŞ SAYILMASINA," kısmında "AÇILMAMIŞ SAYILMASINA" ibaresinin sehven yazıldığı anlaşılmakla bu yerin hükümden çıkarılarak bu yere " KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA" ibaresinin eklenmesine şeklinde hüküm altında tashih şerhi yazılmıştır.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Açılan davanın konusuz kalması sebebiyle AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken toplam 615,40-TL harçtan daha önceden ödenen toplam 427,60-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 187,80-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,
3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T'ye göre hesaplanan 100,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafından 427,60 TL peşin harç, 427,60 TL başvurma harcı 10.000,00TL bilirkişi ücreti 757 TL posta masrafı olmak üzere toplam 11.612,22TL yargılama giderlerinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Artan giden avansın bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatıran tarafa iadesine,
6-Arabuluculuk nedeniyle Hazine tarafından karşılanan 3.600,00 TL masrafın davalı taraftan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
Dair, davacı vekilinin yüzünde verilen kararın, taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 22/04/2025
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza
TASHİH ŞERHİ
Kısa kararın 1 numaralı kararında "Açılan davanın konusuz kalması sebebiyle AÇILMAMIŞ SAYILMASINA," kısmında "AÇILMAMIŞ SAYILMASINA" ibaresinin sehven yazıldığı anlaşılmakla bu yerin hükümden çıkarılarak bu yere " KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA" ibaresinin eklenmesine şeklinde tashihine karar verildi.
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza