T.C. SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/255 Esas - 2024/712
T.C.
SAKARYA
ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/255 Esas
KARAR NO : 2024/712
BAŞKAN : ...
ÜYE : ...
ÜYE : ...
KATİP : ...
DAVACI : ...
VEKİLLERİ : Av. ...
Av. ...
DAVALILAR : 1- ...
2- ...
3- ...
VEKİLİ : Av. ...
DAVA : Tapu İptali Ve Tescil (İnançlı işlem)
DAVA TARİHİ : 02/05/2024
KARAR TARİHİ : 11/12/2024
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 10/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tapu İptali Ve Tescil (Satın Almaya Dayalı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili; Davacı şirketin taşınmazının inançlı işlemle davalı Hayri adına tesçil edildiğini belirterek davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı şirket adına tesciline karar verilmesini, aksi halde dava konusu taşınmaz beledinin tespiti ile tazminat olarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesini talep etmiştir.
Davalılar vekili davanın reddini istemiştir.
Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebi acele işlerden olması sebebiyle mahkememizin 09/05/2024 Tarihli ara kararı ile değerlendirilmiş, teminat karşılığında davalı ... adına kayıtlı dava konusu Sakarya Sapanca ... Mh. ... ada ...parselde bulunan B1 Blok Bodrum+zemin kat 1 nolu bağımsız bölüm sayılı taşınmazın tapu kaydı üzerine her türlü tasarruf işlemini sınırlar nitelikte ihtiyati tedbir şerhi işlenmesine, karar verilmiştir. Teminat yatırılmakla talep üzerine tedbir kararı icra edilmiştir.
Sapanca Tapu Müdürlüğünden dava konusu edilen "Sakarya ... Balkaya Mh. ... ada ... parsel üzerindeki ... Blok Bodrum+zemin kat 1 nolu bağımsız bölüm sayılı taşınmazın" davacı şirket tarafından davalı ...'e 15/10/2021 tarihinde devrine ilişkin resmi senet sureti ve ilgili kayıtlar celp edilmiştir.
Öncelikle mahkememizin görevli olup olmadığının değerlendirilmesi gerekmemektedir.
Dava inançlı işlem sebebine dayanan tapu iptali ve tescili istemine ilişkindir.
Türk Ticaret Kanunun 4/1 maddesi ile ticarî davalar; mutlak ticarî davalar, nispi ticarî davalar ve yalnızca bir ticarî işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticarî nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grup halinde düzenlenmiştir.
Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, TTK'nın 4. üncü maddesinin birinci fıkrasında bentler hâlinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra ve İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.
Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması hâlinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK'nın 4 üncü maddesinin birinci fıkrasına göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır.
Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.
Somut uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı tartışmasızdır.
İncelenen kayıtlara göre davacı şirket vekili olarak ... taşınmazı 15/10/2021 tarihinde resmi şekilde ...'e satmış, satış işleminde ...'yi vekil olarak ... temsil etmiştir. Görüldüğü üzere taşınmaz satış işlemi davacı şirket ile davalı ... arasında gerçekleşmiştir.
Davalı ...'nin tacir olup olmadığı ve bu satış işleminin ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediği hususu davanın nispi ticari dava olup olmadığı açısından belirleyicidir. Gelir İdaresi Başkanlığından alınan vergi kaydına göre davalı ... potansiyel vergi mükellefidir. Yani ...'nin tacir olmasını ya da tacir sayılmasını gerektirecek bir faaliyeti sözkonusu değildir. Davalı ...'nin tacir olmadığı açıktır. Dolayısıyla dava nispi ticari dava olarak da kabul edilemez.
Davacı taraf dava dilekçesinde ... ile aralarındaki alışverişten ve mutabakattan bahsetmiştir. Ancak dava konusu taşınmaz tacir olmayan ...'ye satış yolu ile devredilmiş ve bu satışta ... sadece alıcı ... vekili olarak işleme dahil olmuştur. Davacıyı satış işleminde vekil olarak temsil eden iddia edildiği gibi ... değil ...'dir.
Özetle davacı şirket ile davalı ... arasında taşınmaz satış ilişkisi, davacı ile davalı ...arasında ise vekalet ilişkisi bulunmaktadır. Dava konusu taşınmaz satışı yönünden davacı ile davalı ... arasında doğrudan bir ilişki bulunmamaktadır.
Bu haliyle inançlı işlem sebebine davanın tapu iptal ve terditli olarak tazminat talepli bu davada ticari dava olmayı gerektiren hiçbir yön bulunmamaktadır. Davacının şirket olması ve dava dilekçesinde işlem tarafı olmayan ... ile aralarındaki sözleşme ilişkisinden ve mutabakattan bahsetmesi davayı ticari dava haline getirmemektedir. Somut davada mahkememiz görevli olmayıp görev Asliye Hukuk mahkemesine aittir.
Dava taşınmazın aynına ilişkin olduğundan kesin yetki kuralı gereği Sapanca Mahkemesi yetkilidir. Ayrıca Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin yetki sınırı Sakarya ili mülki sınırları olduğundan dosyanın Sapanca Asliye Hukuk Mahkemesine görevsizlikle gönderilmesi mümkündür.
Hüküm: Gerekçesi Daha Sonra Açıklanacağı Üzere;
1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, davanın görev dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
2-Bu karara karşı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak görevsizlik kararının kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten itibaren, karara karşı kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde, taraflardan birinin mahkememize başvurarak dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde, dosyanın görevli Sapanca Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
3-Yargılama giderleri ve harçların görevli mahkemece değerlendirilmesine,
4-Yukarıda belirtilen yasal süre içinde gönderme talep edilmemesi halinde dosyanın ele alınarak verilecek ek kararla davanın açılmamış sayılacağı hususunun İHTARINA,
Dair, davacı vekilinin ve davalılar vekilinin yüzünde, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere başka bir yer mahkemesine verilecek dilekçe ile Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 11/12/2024
Başkan ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Katip ...
e-imzalı